"Ευμενίδες" στην Ελευσίνα σε μια ξεχωριστή σκηνική πρόταση

Στο πλαίσιο της δράσης Μυστήριο 35 ΑΙΣΧΥΛΟΥ Project της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης θα παρουσιαστεί σε σκηνοθεσία της Άντζελας Μπρούσκου το τρίτο μέρος της αισχυλικής "Ορέστειας,  έργο που εισήγαγε την πρώτη εμφάνιση θεσμού (τον Άρειο Πάγο) για την έννοια του Δικαίου στην ιστορία της Ευρώπης.

Η δίκη στις αισχύλειες "Ευμενίδες" είναι η πρώτη νομική δίκη στην ιστορία της ανθρωπότητας και στην παράσταση της Άντζελας Μπρούσκου θα παρακολουθήσουμε μια νέα προσέγγιση του έργου: Συγκεκριμένα ένα φανταστικό δικαστήριο συνδέει την αρχαιότητα με το σήμερα κι έτσι κοινότητες, συλλογικότητες και κάτοικοι της πόλης της Ελευσίνας θα συμμετάσχουν ενεργά στην παράσταση, αναλαμβάνοντας τη θέση του αθηναϊκού δικαστηρίου. Μέσω του αρχαίου δράματος τίθεται ως ζητούμενο η συνοχή των πολιτών μιας κοινωνίας και η στάση τους απέναντι στα κοινά. Αυτή η ουτοπική συνθήκη συνιστά αντίστοιχα ένα ουτοπικό δικαστήριο, όπου διεξάγεται η δίκη του Ορέστη στις "Ευμενίδες" του Αισχύλου. Η ανελέητη αλυσίδα της διαιωνιζόμενης εκδίκησης και αντεκδίκησης παραχωρεί τη θέση της στη δικαιοσύνη της πόλης. Μια δίκη που λαμβάνει χώρα στο παρελθόν, αλλά απευθύνεται στους πολίτες όλου του κόσμου του μέλλοντος.

Με τον τρόπο αυτό η Μπρούσκου αντιμετωπίζει τις "Ευμενίδες" ως ερέθισμα για την ανάπτυξη δημόσιου διαλόγου με το κοινό να αλληλεπιδρά, ενεργώντας ως επιπλέον ερμηνευτής, ακόμα και ως ένας παράγοντας που συμβάλλει στην εξέλιξητης δράσης. Η ερευνητική σκηνοθέτρια δήλωσε πως "το κοινό θα πάρει τη θέση των ενόρκων του αθηναϊκού δικαστηρίου και θα έχει την ευκαιρία να εμπλακεί με την ψήφο του στην αθώωση η μη του μητροκτόνου Ορέστη μέσα στην ατμόσφαιρα μιας πραγματικής δίκης".

Για τη συνάντησή της επί σκηνής με τους κατοίκους της Ελευσίνας, η Δήμητρα Χατούπη, που θα ερμηνεύσει την Αθηνά, δήλωσε στο "α": Η επαφή των -επαγγελματιών και μη του θεάτρου- κατοίκων της Ελευσίνας θα ξεκινήσει ουσιαστικά και επί σκηνής από σήμερα. Η ζύμωση όλων των συμμετεχόντων θα υπάρξει σε ένα κομβικό σημείο της παράστασης, που είναι και το σημείο που μας συνδέει με το τώρα: το δικαστήριο για την απόφαση του μητροκτόνου Ορέστη, πού στη δική μας παράσταση μεταφέρεται στο σήμερα. Το δικαστήριο είναι ο χώρος όπου όλοι οι πολίτες μπορούν να συμμετάσχουν σε μία θεατρική πράξη που θα μπορούσε να μην είναι θέατρο αλλά πραγματικό δικαστήριο. Έτσι κι αλλιώς, ένα δικαστήριο από μόνο του μπορεί να νοηθεί ως θέατρο με την έννοια του ‘παριστάνω’ και ‘θεώμαι’. Η συμμετοχή μη επαγγελματιών ηθοποιών στην παράσταση με την απενοχοποίηση: ‘δεν έχω να αποδείξω κάτι συμμετέχω όμως ενεργά και από επιλογή’ είναι για μένα το πιο γοητευτικό κομμάτι στη θεατρική αυτή συνεύρεση. Δηλαδή την ολοκληρωτική συμμετοχή όλων στην θεατρική πράξη ακριβώς τη στιγμή που τελείται. Αυτήν τη θεατρική συνοχή αναμένουμε όλοι μας, νομίζω, μέσα από αυτήν τη σύμπραξη".

Επίσης, η Παρθενόπη Μπουζούρη, που θα αναλάβει τους ρόλους του Προφήτη και του Απόλλωνα, σημειώνει: "Οι πρόβες με τους κατοίκους τη Ελευσίνας στο Παλαιό Ελαιουργείο ήταν μια συνάντηση για την οποία ανυπομονούσα. Η πραγματικότητα είναι ένα στοιχείο, που όταν εισβάλλει στη σκηνή, μας αναγκάζει να είμαστε πιο ειλικρινείς... ίσως γιατί οι άνθρωποι που δεν είναι ηθοποιοί είναι αφοπλιστικοί. Φέρνουν τον εαυτό τους… κι αυτό είναι αρκετό".

Οι "Ευμενίδες" θα παρουσιαστούν στις 15 και 16 Ιουλίου, στο Παλαιό Ελαιουργείο της Ελευσίνας. Μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης, Σκηνοθεσία: Άντζελα Μπρούσκου, Σχεδιασμός φωτισμών: Στέβη Κουτσοθανάση, Σκηνικά: Ελίνα Λούκου, Κοστούμια: Βασίλης Μπαρμπαρίγος, Επιμέλεια κίνησης: Βάλια Παπαχρήστου, Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Μήτρος, Φωνητική σύνθεση χορού: Αγγελική Τουμπανάκη.

Ερμηνεύουν: Παρθενόπη Μπουζούρη (Προφήτης, Απόλλων), Άντζελα Μπρούσκου (Κλυταιμνήστρα), Διονύσης Πιφέας (Ορέστης), Δήμητρα Χατούπη (Αθηνά), Ευμενίδες: Σμαράγδα Κάκκινου, Πάολα Καλλιγά, Δανάη Κατσαμένη, Θεοδώρα Κόρδα, Ανδριανή Κυλάφη, Βάλια Παπαχρήστου, Αγγελική Τουμπανάκη