Το Σύνταγμα γίνεται σκηνή, παροπλισμένα δημόσια κτίρια επαναλειτουργούν, η ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αποικιοκρατικής Δύσης γίνονται «ζωντανά» μουσεία και, συνολικά, το Fast Forward Festival (16-31/5) της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών μας καλεί να επανεξετάσουμε την έννοια των συνόρων: εθνικών και προσωπικών, κυριολεκτικών και συμβολικών, γεωγραφικών και πολιτισμικών.
Το 3ο Fast Forward δεν είναι, απλώς και μόνο, ένα υβριδικό φεστιβάλ παραστατικών τεχνών και νέων τεχνολογιών. Σίγουρα, βέβαια, μας (προ)καλεί να ζήσουμε αντισυμβατικές θεατρικές εμπειρίες, όπως το ακατάλληλο για ανηλίκους και με ελεύθερη είσοδο «Small metal objects» (στις 20-22/5) στην πλατεία Συντάγματος, όπου, φορώντας ακουστικά, θα «κρυφακούσουμε» τους ηθοποιούς του περίφημου αυστραλιανού θιάσου με νοητική υστέρηση Back2Back Theatre. Εκτός, όμως, από το να τους διακρίνουμε μες στο πλήθος, θα πρέπει να αναμετρηθούμε και με όσα πιστεύουμε για τη σχέση ιδιωτικού και δημόσιου, υστέρησης και μη...
Το Fast Forward Festival φέρνει στην Αθήνα κορυφαίους πειραματιστές από το Άμστερνταμ, τη Βηρυτό, τις Βρυξέλλες, το Κέιπ Τάουν, τη Μελβούρνη, τη Ραμάλα, το Σέφιλντ και το Τελ Αβίβ. Κανείς, όμως, δεν έρχεται με μια «έτοιμη» παραγωγή. Τουναντίον, όλοι συνεργάζονται με Έλληνες καλλιτέχνες και αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες ή μη κυβερνητικές οργανώσεις για τους μετανάστες στην Ελλάδα, ενώ όλοι προσαρμόζουν στα εγχώρια δεδομένα το υλικό τους.
Το μεταναστευτικό, η μετα-αποικιοκρατική λογική της Δύσης και τα νέα γεωπολιτικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή μπαίνουν στο στόχαστρό τους, με το ντοκουμέντο και τη μυθοπλασία να μπλέκονται αναπόσπαστα. Για παράδειγμα, ο Νοτιοαφρικανός Μπρετ Μπέιλι στήνει τη ζωντανή εγκατάσταση/περφόρμανς «Exhibit B» (24-29/5), η οποία αποκαλύπτει τους «ανθρώπινους ζωολογικούς κήπους» της Δύσης, έχοντας ως πρωταγωνιστές 15 Αφρικανούς μετανάστες της Αθήνας.
DannyWillems_3.jpg)
Κι αν ο Μπέιλι παρουσιάζει το «Exhibit Β» στην πρώην Ένωση Ανταποκριτών Ξένου Τύπου της οδού Ακαδημίας 23, ο Βέλγος Τόμας Μπέλινκ ενεργοποιεί ένα άλλο παροπλισμένο κτίριο, το πρώην Υπουργείο Εργασίας της οδού Πειραιώς 40, μεταμορφώνοντάς το σε ένα φουτουριστικό μουσείο, το «Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας στην εξορία» (16-31/5), όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζεται ως ένα σύντομο ιστορικό επεισόδιο…
Το Fast Forward Festival παρεμβαίνει ποικιλοτρόπως στο δημόσιο χώρο. Υλοποιώντας το poster-project «And for the rest (Athens)» (16-29/5), ο Τιμ Έτσελς της θρυλικής βρετανικής ομάδας Forced Entertainment, γεμίζει την Αθήνα με αφίσες. Μόνο που, αντί για διαφημιστικά μηνύματα, τυπώνονται σε αυτές οι ανάγκες και οι πόθοι των κατοίκων της Ελλάδας που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου –των προσφύγων και των μεταναστών, ενηλίκων και παιδιών–, όπως προέκυψαν από συνεντεύξεις που έδωσαν οι ίδιοι.
Το 3ο Fast Forward Festival θέλει, λοιπόν, να είναι πρωτίστως ένα φεστιβάλ «κόντρα» στην κυρίαρχη γεωπολιτική αφήγηση που ορθώνει σύνορα παντού. «Τα “σύνορα” είναι σήμερα η λέξη-κλειδί, όχι μόνο στις εμπόλεμες περιοχές του κόσμου, αλλά και στην “ενωμένη” Ευρώπη», μας λέει η καλλιτεχνική διευθύντρια θεάτρου της Στέγης και του FFF, Κάτια Αρφαρά.
«Τα σύνορα επανασχεδιάζονται, στρατιωτικοποιούνται, στεγανοποιούνται, επιτηρούνται, διχοτομούν περιοχές, πόλεις, χωριά, γειτονιές. Κανένα φεστιβάλ δεν μπορεί να τα καταργήσει. δεν έχω αυτή την ψευδαίσθηση. Μπορεί όμως να γεννήσει ερωτήματα και να προτείνει καλλιτεχνικές πρακτικές ώστε να τα διαρρήξουμε ή να τα υπερβούμε». Τέτοια ζητήματα θα συζητηθούν στο συμπόσιο «Η τέχνη στα σύνορα: χωρικές πολιτικές και μετα-αποικιακές στρατηγικές στη Μέση Ανατολή» (27-28/5) που θα πραγματοποιηθεί με ελεύθερη είσοδο στη Στέγη και στο Μπάγκειον, σε συνδιοργάνωση με την Μπιενάλε της Αθήνας.
.jpg)
Εντός της Στέγης, τρία ακόμη πολιτικοποιημένα θεάματα «ανοίγουν» νέους διαλόγους. Μια άλλη όψη της κατάστασης στη Συρία, η οποία τείνει πλέον να ξεχαστεί μες στη δίνη της «ισλαμοποίησης», αναδύεται από τη διαδραστική εγκατάσταση «Ομιλούντες κήποι» (25-29/5) της Λιβανέζας Τάνια Ελ Κούρι, η οποία μας φέρνει «μπροστά» στους κρυμμένους τάφους των Σύριων πολιτών που σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις εναντίον του Άσαντ το 2011-13 και θάφτηκαν, για λόγους ασφαλείας, στους κήπους των πατρικών τους.
Ο χορογράφος και χορευτής Αρκάντι Ζάιντες διερευνά στο σόλο του «Archive» (25-26/5) τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τους Ισραηλινούς φονταμενταλιστές εποίκους εις βάρος των Παλαιστινίων της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, ενώ η Έντιτ Κάλντορ από την Ουγγαρία, με τη «δικτυωμένη» περφόρμανς «Web of Trust» (29-30/5), στην οποία ενώνει το θέατρο με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για χάρη ενός φανταστικού κοινωνικού κινήματος στα όρια τέχνης και ακτιβισμού, μας καλεί να αναρωτηθούμε: πόσα κλικ, tweets και likes χρειάζεται μια εξέγερση;
