Η γνωστή ελληνική πειραματική ομάδα δίνει φέτος το «παρών» στο περίφημο Φεστιβάλ της Αβινιόν, σε παραγωγή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών -και δεν είναι η μόνη περίπτωση Ελλήνων δημιουργών που περιοδεύει πανευρωπαϊκά.
Το 2005, σε ένα κάμπινγκ έξω από την Αβινιόν, οι τρεις άνθρωποι «πίσω» από το όνομα Blitz (ο Γιώργος Βαλαής, η Αγγελική Παπούλια και ο Χρήστος Πασσαλής) κατασκήνωναν, λίγες σκηνές παραδίπλα από τη δική μου. Στο ίδιο κάμπινγκ ήταν η σκηνοθέτις Αργυρώ Χιώτη όσο και η –διεθνώς πλέον αναγνωρισμένη κινηματογραφικά- ελληνογαλλίδα ηθοποιός Αριάν Λαμπέντ. Τότε ήταν που οι δυό τους σχημάτιζαν την ομάδα Vasistas, με την οποία πλέον δρέπουν δάφνες περιοδεύοντας εκτενώς στη Γαλλία και αλλού. Τους θυμάμαι όλους τους να παρακολουθούν παραστάσεις νυχθημερόν –συμπτωματικά, ήταν η χρονιά που το περίφημο γαλλικό φεστιβάλ είχε σαν προσκεκλημένο διευθυντή τον Γιαν Φαμπρ…
Έντεκα χρόνια μετά, οι Βlitz, ύστερα από πολύ μόχθο και ευρωπαϊκές περιοδείες, είναι η μοναδική, φέτος, ελληνική ομάδα στο φεστιβαλικό προγραμματισμό της Αβινιόν. Με το «6 a.m. How to disappear completely» («6 π.μ. Πώς να εξαφανιστείς εντελώς»), την τελευταία τους παράσταση, η οποία έκανε πρεμιέρα στη Στέγη τον περασμένο Οκτώβριο κι έπειτα συνέχισε να περιοδεύει στην Ευρώπη, οι Blitz δίνουν για πρώτη φορά το «παρών» στο Φεστιβάλ της Αβινιόν στις 7-10 Ιουλίου.
Η παράσταση των Blitz είναι μόνο μία από τις 20+ παραγωγές τις οποίες η Στέγη έχει εξάγει τα τελευταία πέντε χρόνια στην Ευρώπη. Σημειώστε πως, αυτήν την περίοδο, δύο ακόμη παραστάσεις της Στέγης παίζονται εκτός συνόρων: η «Καθαρή Πόλη» των Ανέστη Αζά-Πρόδρομου Τσινικόρη, η οποία αφού παίχτηκε στη Στέγη κι αφού ταξίδεψε στο Münchner Kammerspiele θα δώσει το «παρών» στο Chantiers d’Europe Festival και η τελευταία χοροθεατρική δουλειά των Rootless Root, «Europium», η οποία περιοδεύει εκτενώς στην Ευρώπη.
Εκτός από το ότι αυτές οι παραγωγές, για να φύγουν εκτός συνόρων, απαιτούν ένα αξιοπρεπές budget, προαπαιτούν κάτι ακόμη το οποίο οι κρατικοί θεσμοί αδυνατούν να υλοποιήσουν: μια συστηματική και διαρκώς εξελισσόμενη στρατηγική εξωστρέφειας και τη δημιουργία ενός θεατρικού και φεστιβαλικού δίκτυου, ώστε να προσελκύονται ικανοί συμπαραγωγοί (και) εκτός συνόρων. Θέλετε παράδειγμα; Δείτε μόνο πόσοι (και πόσο σημαντικοί) είναι οι συμπαραγωγοί των Blitz και της Στέγης στο «6 a.m. How to disappear completely»: São Luiz Teatro Municipal - Lisbon (Πορτογαλία), La Filature – Scène Nationale de Mulhouse (Γαλλία), La Comédie de Reims – Festival Reims Scènes d’Europe (Γαλλία), Theatre de la Ville - Paris (Γαλλία), Nouveau Théatre de Montreuil (Γαλλία), Festival d’Avignon (Γαλλία) και Ligne Directe - Paris (Γαλλία).
Το γνωστό οξύμωρο και πάλι: λόγω της απουσίας κρατικών δομών συστηματικής προώθησης του σύγχρονου πολιτισμού εκτός συνόρων, με τη μορφή λόγου χάρη μιας ελληνικής πλατφόρμας νέου ελληνικού θεάτρου και χορού σε διεθνή φεστιβάλ, ένας ιδιωτικός φορέας μοιάζει να έχει αναλάβει την ίδια την εθνική μας πολιτιστική πολιτική. Κι ενώ μπορεί να ισχύει το «τουλάχιστον υπάρχει η Στέγη», το μεγάλο ερώτημα είναι άλλο: το Υπουργείο Πολιτισμού υπάρχει;
