Κάθε νησί του Αιγαίου, από την πολύπλευρη Λέσβο και τη ζωντανή Κω μέχρι την μαστιχωτή Χίο και την ενδιαφέρουσα Σάμο, έχει τον δικό του τρόπο να σε τραβάει κοντά του. Τοπία μοναδικά, χωριά- ησυχαστήρια, υπέροχα αξιοθέατα. Κοινός παρονομαστής: εμπειρίες που έχουν ουσία και φυσικά οι ακόμη προσιτές τιμές που γίνονται ακόμη πιο δελεαστικές αφού τα παραπάνω νησιά επιδοτούνται από τον Κοινωνικό Τουρισμό.
Λέσβος
Αν έπρεπε να συνοψίσουμε τη γεύση της Λέσβου σε δύο μόνο λέξεις, αυτές θα ήταν "ούζο" και "σαρδέλα". Όχι μονάχα γιατί το νησί παράγει τα καλύτερα και των δύο, αλλά γιατί γύρω τους έχει χτίσει μια ολόκληρη πολιτιστική ταυτότητα.
Λίγο έξω από το Πλωμάρι, μέσα σ’ έναν αιωνόβιο ελαιώνα, ξεδιπλώνεται ο Κόσμος του Ούζου, το μουσείο της αποσταγματοποιίας Ισιδώρου Αρβανίτου, ένας μικρός ναός αφιερωμένος στο πιο χαρακτηριστικό ελληνικό απόσταγμα. Οι επισκέψεις περιλαμβάνουν ξενάγηση στους χώρους της παραδοσιακής παραγωγής, με αυθεντικά καζάνια, παλιά εργαλεία και αναπαραστάσεις που εξιστορούν την τέχνη του ούζου από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα.
Κι αν το Πλωμάρι σε βάλει στο κλίμα, η Γιορτή Σαρδέλας Καλλονής, τον Αύγουστο, συμπληρώνει το σκηνικό με θαλασσινή γεύση και νησιώτικο ξεφάντωμα. Από εκεί και πέρα, η Λέσβος ανοίγεται σε εικόνες που αλλάζουν διαρκώς. Στη Σκάλα Σκαμνιάς, το ηλιοβασίλεμα αποκτά άλλη ένταση, όσο ανεβαίνεις στο εκκλησάκι της Παναγιάς της Γοργόνας και παρακολουθείς το φως να πέφτει αργά πάνω στη θάλασσα πριν κατηφορίσεις για ένα ούζο στο λιμανάκι.
Ο Μόλυβος κρατά έναν διαφορετικό ρυθμό. Πλακόστρωτα σοκάκια, αρχοντικά σπίτια και το κάστρο να δεσπόζει από ψηλά δημιουργούν το ιδανικό σκηνικό για βόλτες χωρίς πρόγραμμα στο πιο φωτογενές χωριό του νησιού. Λίγο πιο έξω, η Εφταλού προσθέτει μια πιο ήσυχη στάση, με τα ιαματικά λουτρά της να λειτουργούν απλά, σχεδόν ανεπιτήδευτα, μέσα σε ένα τοπίο που σε χαλαρώνει από μόνο του.
Και κάπου δυτικά, το τοπίο αλλάζει εντελώς. Ανάμεσα στην Άντισσα και το Σίγρι απλώνεται το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, με εκατομμύρια χρόνια ιστορίας αποτυπωμένα σε κορμούς που στέκουν ακόμη στη θέση τους. Απαραίτητη στάση και στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Απολιθωμένου Δάσους που θα συμπληρώσει την εικόνα, δίνοντας νόημα σε αυτό που μόλις είδες.
Κως
Μια τεράστια ακτογραμμή, από τις μεγαλύτερες της νησιωτικής μας χώρας, κρυστάλλινα νερά που αλλάζουν αποχρώσεις μέσα με τη μέρα, πανέμορφα χωριά με πανοραμική θέα, ορεινές διαδρομές , μεσαιωνικά κάστρα και αρχαιολογικοί χώροι που συνυπάρχουν με την καθημερινότητα. Δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να ζητάς από τις καλοκαιρινές σου διακοπές και να μη βρίσκει τη θέση του στην Κω.
Με περίπου 37.000 κατοίκους η Κως διατηρεί έναν ζωντανό ρυθμό και την αίσθηση ενός υπαίθριου μουσείου. Αρχαιότητα, ρωμαϊκά κατάλοιπα, οθωμανικά στοιχεία και ιταλικά κτίρια συνθέτουν ένα τοπίο που ανακαλύπτεται περπατώντας. Όλα τους δε συνομιλούν άριστα με τις υπόλοιπες εποχές, με τον περίφημο Πλάτανο του Ιπποκράτη, κάτω από τον οποίο, σύμφωνα με το μύθο, ο πατέρας της ιατρικής δίδασκε τους μαθητές του, αλλά και με το Κάστρο της Νεραντζιάς (14ος αιώνας), το Οθωμανικό Λουτρό, το Ρωμαϊκό Ωδείο και τη μεγαλοπρεπή Ρωμαϊκή Οικία.
Τα ημιορεινά και ορεινά της Κω κρύβουν εκπλήξεις που δεν φαντάζεσαι. Μία από αυτές είναι το μεσαιωνικό Κάστρο του Παλαιού Πυλίου, που βρίσκεται σε απόσταση 3 χλμ. από το χωριό Πυλί και 15 χλμ. περίπου από την πόλη της Κω. Μια καστροπολιτεία που χτίστηκε τον 11ο αιώνα σε φυσική οχυρωμένη θέση και προστατευόταν από μια πανίσχυρη ακρόπολη στην κορυφή του απόκρημνου λόφου. Μέχρι σήμερα έτσι είναι το τοπίο. Ό,τι έχει μείνει από το μεσαιωνικό κάστρο εποπτεύει την περιοχή σε υψόμετρο 300 μ., ενώ η έτερη έκπληξη αυτής της εξόρμησης βρίσκεται στο λόφο από πίσω. Ένα καλά κρυμμένο μυστικό.
Λίγο έξω από την πόλη, στις Θέρμες, το ηφαιστειακό τοπίο δημιουργεί μια φυσική "πισίνα" όπου το ζεστό νερό αναβλύζει και αναμειγνύεται με τη θάλασσα, σε μια εμπειρία που μένει. Στα ημιορεινά, το μεσαιωνικό Κάστρο του Παλαιού Πυλίου, μια καστροπολιτεία που χτίστηκε τον 11ο αιώνα σε φυσική οχυρωμένη θέση και προστατευόταν από μια πανίσχυρη ακρόπολη στην κορυφή του απόκρημνου λόφου, προσφέρει απίθανη θέα. Πιο δυτικά, η Κέφαλος, ‘ένας παραγνωρισμένος παραδοσιακός οικισμός κινείται σε πιο χαλαρούς ρυθμούς, αφήνοντας τον χώρο και τον χρόνο να λειτουργήσουν υπέρ σου.
Χίος
Η Χίος έχει έναν τρόπο να σε κρατάει σε κίνηση χωρίς να σε κουράζει, καθώς το νησί συνδυάζει φύση και ιστορία σε τέτοιο βαθμό που κάθε διαδρομή αποκτά ενδιαφέρον. Από τα μαστιχοχώρια μέχρι τα ορεινά χωριά, η εικόνα αλλάζει συνεχώς και κάθε στάση ανοίγει κάτι καινούργιο. Μπαίνοντας στην Παλιά Πόλη το Παλάτι του Ιουστινιανού, μέσα στην παλιά πόλη, λειτουργεί σήμερα ως εκθεσιακός χώρος με ψηφιδωτά και ξυλόγλυπτα, αλλά κουβαλά και βαριά ιστορία, αφού υπήρξε φυλακή σημαντικών γεγονότων του 19ου αιώνα.
Όχι μακριά, το Ναυτικό Μουσείο αποτυπώνει τη σχέση της Χίου με τη θάλασσα, μέσα από αντικείμενα ναυσιπλοΐας, ομοιώματα πλοίων και έργα Χιωτών καραβοκύρηδων, ενώ το Αρχαιολογικό Μουσείο παρουσιάζει την πορεία του νησιού από τη νεολιθική εποχή μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο. Στο Λαογραφικό Μουσείο Φιλίππου Αργέντη, στη βιβλιοθήκη Κοραή, ξεχωρίζουν πίνακες και συλλογές που φτάνουν μέχρι τον 17ο αιώνα.
Πιο έξω, το περίφημο χωριό Κάμπος κερδίζει όλα τα κλικ ως μια μια κατάφυτη περιοχή από εσπεριδοειδή με εντυπωσιακά αρχοντικά πίσω από μαντρότοιχους, δείγμα μιας παλιάς αστικής ζωής που ακόμα διατηρείται. Στα Μαστιχοχώρια, το Μουσείο Μαστίχας στο Πυργί εξηγεί όλη την ιστορία της μαστίχας μέσα από σύγχρονη μουσειακή αφήγηση, ενώ τα ίδια τα χωριά, όπως τα Μεστά και η Καλαμωτή, αποδυκνείουν στην πράξη την μεσαιωνική οργάνωση, με στενά σοκάκια, καμάρες και πλατείες γεμάτες ζωή. Σταρ του νησιού το Πυργί ξεχωρίζει με τα "ξυστά" στους τοίχους των σπιτιών και γεωμετρικά μοτίβα που κάνουν το χωριό μοναδικό.
Σάμος
Ανάμεσα σε μυστήρια θαύματα της μηχανικής και καταρράκτες, η Σάμος ξέρει να σε κρατάει σε εγρήγορση. Κατάλοιπα του διαχρονικά λαμπρού παρελθόντος της το Ηραίο, ο εμβληματικός ναός της Ήρας μαζί με τον τεράστιο Βωμό όπου ο χρόνος μοιάζει να μαρμαρώνει. Στο Βαθύ, ανάμεσα σε νεοκλασικά κτίρια και αρχοντόσπιτα της Ηγεμονίας, τα αρχαιολογικά μουσεία φιλοξενούν ευρήματα που καλύπτουν ολόκληρη την ιστορία του νησιού, από τον εντυπωσιακό κούρο μέχρι αντικείμενα της καθημερινότητας.
Για πολλούς, το ωραιότερο μέρος της Σάμου, το Πυθαγόρειο με το γραφικό λιμάνι και το Ευπαλίνειο Όρυγμα να ξεχωρίζει. Πρόκειται για μια σήραγγα πάνω από χίλια μέτρα, σκαμμένη τον 6ο αιώνα π.Χ. όπου οι δύο πλευρές του συναντήθηκαν σχεδόν απόλυτα στο κέντρο, έργο που ακόμη και σήμερα προκαλεί εντύπωση για την ακρίβειά του. Το διασχίζεις σήμερα με κράνος και ξενάγηση, νιώθοντας κάθε βήμα σαν ταξίδι στο χρόνο.
Το νησί, όμως, δεν μένει μόνο στην ιστορία. Στο χωριό Ποτάμι, Λίγα λεπτά μέσα στη σκιά της ρεματιάς θα σε φέρουν στον βυζαντινό ναό της Μεταμόρφωσης, και ύστερα σε μια σμαραγδένια παραλία μπροστά σ’ ένα μικρό φιορδ. Οι τολμηροί συνεχίζουν προς τους καταρράκτες για κολύμπι και εύκολο ραπέλ σε νερά που έρχονται κατευθείαν από τα βουνά. Στα βόρεια και δυτικά, χωριά όπως οι Μανωλάτες και οι Βουρλιώτες απλώνονται στις πλαγιές του Κέρκη και του Καρβούνη, με διαδρομές που περνάνε μέσα από άγρια φύση που δεν συναντάς συχνά.
Το Πυθαγόρειο, το Κοκκάρι και τα Βοτσαλάκια συγκεντρώνουν την περισσότερη ζωή του καλοκαιριού, με παραλίες, βόλτες και πιο χαλαρή ατμόσφαιρα, ενώ το Καρλόβασι και το Βαθύ δίνουν την πιο αστική πλευρά του νησιού. Από εκεί οργανώνονται και μικρές εξορμήσεις προς τα τουρκικά παράλια, συμπληρώνοντας την αίσθηση ότι η Σάμος βρίσκεται πάντα ανάμεσα σε κόσμους.
