Πόλη καλλιτεχνών, ποιητών, μποέμ και… κατασκόπων, σήμερα διηγείται την πορεία της βγαλμένη λες από σελίδες κάποιου μυθιστορήματος…
Φημισμένη πόλη που ενέπνευσε σπουδαίους καλλιτέχνες όπως ο Ντελακρουά και ο Ματίς, η Ταγγέρη, πολύ κοντά στην Ισπανία, χτισμένη στο στενό του Γιβραλτάρ, είναι ένα μαροκινό λιμάνι το οποίο ιστορικά κατείχε σημαντική στρατηγική θέση ανάμεσα στην Αφρική και την Ευρώπη. Όταν καθιερώθηκε ως διεθνής ζώνη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ξεκίνησε μια περίοδος ακμής που προσέλκυσε καλλιτέχνες, τυχοδιώκτες, εξόριστους και κατασκόπους.
Η γοητεία μάλιστα της πόλης ήταν τέτοια που ενέπνευσε σπουδαίους εκπροσώπους της λογοτεχνίας, όπως ο Γουίλιαμ Μπάροουζ, ο Άεν Γκίνσμπεργκ και ο Τζακ Κέρουακ. Η Ταγγέρη γι’ αυτούς τους κύριους εκφραστές της Beat Generation λειτούργησε σαν καλλιτεχνικό και πνευματικό καταφύγιο, ένα μέρος που τους έδωσε την ελευθερία και την έμπνευση να γράψουν μερικά από τα πιο τολμηρά τους έργα.
Σήμερα, ωστόσο, αν και συνήθως αποτελεί ενδιάμεση στάση των ταξιδιωτών στο γύρο του Μαρόκου, αυτή η μυστηριακή πόλη, σε εκείνο ακριβώς το σημείο όπου η Ευρώπη έχει ανοιχτό διάλογο με την Αφρική, διαφέρει από όλες τις άλλες της χώρας της. Φοίνικες, Ρωμαίοι, Άραβες, Πορτογάλοι, Ισπανοί, Γάλλοι φρόντισαν να αφήσουν το στίγμα τους σε έναν τόπο που συνδυάζει την πολύβουη ατμόσφαιρα ενός από τα σπουδαιότερα λιμάνια της χώρας με τον κοσμοπολίτικο ευρωπαϊκό αέρα.
Kasbah, το μπαλκόνη της Ταγγέρης
Η γνωριμία μου με την Ταγγέρη ξεκίνησε από την Kasbah και συγκεκριμένα από την Πύλη Bab Kasbah. Σας προτείνω να κάνετε το ίδιο αν θέλετε να αποφύγετε τα δεκάδες σκαλιά στην περίπτωση που επιλέξετε να την προσεγγίσετε από τη πλευρά της θάλασσας. Πρόκειται για μια περιτειχισμένη ιστορική ακρόπολη στο ψηλότερο σημείο της μεντίνας και ταυτόχρονα σημαντικό φρούριο που προστάτευε από τις ξένες εισβολές.
Μια βόλτα στα γραφικά σοκάκια της θα σας αποκαλύψει υπέροχα κτίρια μαροκινής αρχιτεκτονικής, παλάτια και σημαντικά μουσεία που μαρτυρούν τον πλούτο και την πολιτιστική κληρονομιά της. Ντόπιοι και επισκέπτες καταφτάνουν εδώ κυρίως για να θαυμάσουν την ασυναγώνιστη θέα. Από εκεί ψηλά, στο Bar Al Bahr (Πύλη της Θάλασσας), το βλέμμα ταξιδεύει μέχρι τις ισπανικές ακτές, ενώ καιρού επιτρέποντος διακρίνονται τα σπίτια της Ταρίφα, μέχρι και ο επιβλητικός βράχος του Γιβραλτάρ. Ένιωθα τόσο τυχερή που βρισκόμουν σ’ αυτή την κουκκίδα του χάρτη.
Στα δαιδαλώδη σοκάκια της Medina
Αφού έμεινα για αρκετή ώρα, κατηφόρισα προς την Medina, εκεί όπου χτυπάει η καρδιά της Ταγγέρης. Aν δεν έχετε ξαναβρεθεί σε αραβική χώρα, μεντίνα ονομάζεται το οχυρωμένο κομμάτι της πόλης –συνήθως και το πιο παλιό– με στενά σοκάκια, παραδοσιακή αρχιτεκτονική και πολύχρωμες αγορές, γνωστές ως σουκ.
Σημείο αναφοράς μου ο ρετρό κινηματογράφoς Rif, ένα υπέροχο αρ ντεκό κτίριο που λειτουργεί από το 1938. Εκεί εντοπίζεται το Grand Socco. Aπό αυτή την ιστορική πλατεία (γνωστή και ως Πλατεία 9ης Απριλίου 1947), που ενώνει την Παλιά Πόλη με τη Ville Nouvelle (τη σύγχρονη πόλη), το 1947 ο βασιλιάς Μοχάμεντ Ε’ εκφώνησε το λόγο του, διεκδικώντας την ανεξαρτησία του Μαρόκου από τη γαλλική και ισπανική αποικιοκρατία.
Aυτό είναι το μεγάλο σουκ, όμως λίγα μέτρα πιο πέρα, στο γραφικό Petit Socco αποτυπώνεται καλύτερα ο καθημερινός ρυθμός της ζωής των Ταγγερινών. Θα τους δείτε να παίζουν τάβλι ή να απολαμβάνουν νωχελικά το αγαπημένο τους τσάι μέντας.
Στη μεντίνα αξίζει να αφεθείτε χωρίς πυξίδα· είναι ο μόνος τρόπος να την αφουγκραστείτε. Άλλωστε θα χρειαστεί να αποχωριστείτε το GPS του κινητού σας, που συνήθως δεν πιάνει μέσα στα δαιδαλώδη σοκάκια της. Αναπόφευκτα θα χάσετε τον προσανατολισμό σας, αλλά είναι η μαγεία της εξερεύνησης… Ίσως σ’ αυτό το σκονισμένο κουβάρι νιώσετε μια μικρή απογοήτευση αν ψάχνετε κάτι σαν το πολύχρωμο σουκ τoυ Μαρακές, ωστόσο εδώ θα βρείτε αρκετά από τα τυπικά μαροκινά σουβενίρ, από μπαχάρια και κεραμικά παραδοσιακά είδη μέχρι δερμάτινα και χειροποίητες δημιουργίες…
Η Ταγγέρη, όμως, είναι μια πόλη που σε αφήνει να την ανακαλύψεις σιγά σιγά, χωρίς να σου αποκαλύπτει αμέσως όλα τα μυστικά της… Αν σκαλίσεις κάθε γωνιά, ψάξεις πίσω από κάθε φθαρμένη πινακίδα σίγουρα θα ανακαλύψεις μια διαφορετική πτυχή. Όπως το "Cafe Baba", όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει. Κρυμμένο μέσα στα σοκάκια της μεντίνα, αυτό το ιστορικό café χρονολογείται από το 1943, κι είναι γνωστό για την μποέμικη ατμόσφαιρά του, αλλά και για τους καλλιτέχνες και μουσικούς (ανάμεσά τους και οι Rolling Stones), που έκαναν εδώ το προσκύνημά τους περνώντας από την πόλη.
Άλλο ένα μυστικό κρύβεται πίσω από τις πόρτες του θρυλικού ξενοδοχείου "Hotel Villa de France", που ψιθυρίζει μέχρι και σήμερα ιστορίες από το παρελθόν. Από ένα από τα παράθυρά του, και συγκεκριμένα από το δωμάτιο με το νούμερο 35, γοητευμένος από το φως και την εξωτική ομορφιά της Ταγγέρης, ζωγράφισε τον πίνακα "Paysage vu d’ une fenêtre" o σπουδαίος Γάλλος ζωγράφος Ανρί Ματίς, όταν επισκέφθηκε την Ταγγέρη το 1912.
Η παραλιακή La Corniche De Tanger
Είχε έρθει η ώρα να γνωρίσω ένα διαφορετικό πρόσωπο της πόλης. Άφησα πίσω μου το Petit Socco, κατηφορίζοντας στον παραλιακό δρόμο όπου δεσπόζει το Μεγάλο Τζαμί με τον εντυπωσιακό μιναρέ που κοσμείται από πολύχρωμα κεραμικά. Δυστυχώς θα πρέπει να αρκεστείτε στο εξωτερικό του κάλλος, καθώς η είσοδος στο μεγαλοπρεπές εσωτερικό του επιτρέπεται αποκλειστικά σε μουσουλμάνους.
Αν έχετε χρόνο, περάστε από το "Hotel Continental", το πάλαι ποτέ αριστοκρατικό ξενοδοχείο της Ταγγέρης χτισμένο σε προνομιακό σημείο, πριν συνεχίσετε τη βόλτα σας στη La Corniche, δίπλα στη θάλασσα. Τα πλατιά πεζοδρόμια, οι προσεγμένοι κήποι και οι πεντακάθαροι δρόμοι με έκαναν να αναρωτιέμαι αν πράγματι βρισκόμουν στην… Αφρική!
Αφού διέσχισα ένα μεγάλο τμήμα της παραλιακής οδού παρέα με τους ντόπιους που απολάμβαναν το jogging τους, ανηφόρισα στην περιοχή Marshan για να προσθέσω άλλο ένα κομμάτι στο παζλ της ιστορίας της Ταγγέρης. Αυτή η ρωμαϊκή νεκρόπολη με τους λαξευμένους στους βράχους τάφους, είναι ένα από τα ελάχιστα ευρήματα που μαρτυρούν το γεγονός της ίδρυσης της πόλης από τους Φοίνικες (περίπου 1.000 π.Χ.). Για να είμαι ειλικρινής, μου κακοφάνηκε το γεγονός ότι ο αρχαιολογικός χώρος ήταν δίχως φύλαξη και ο κόσμος περπατούσε στους ανοιχτούς τάφους, γεμάτους από νερό από την πρόσφατη βροχή.
Βέβαια, ο κύριος λόγος που οι τουρίστες επισκέπτονται τους Phoenician tombs είναι η εντυπωσιακή θέα! Μόλις 5’ από εκεί αναζήτησα κι εγώ για τον ίδιο λόγο το φημισμένο "Cafe Hafa", για να απολαύσω το ομορφότερο ηλιοβασίλεμα. Με ιστορία από το 1921, το συγκεκριμένο café αποτέλεσε αγαπημένο σημείο για τους Beatles, τον Truman Capote μέχρι και τον Yves Saint Laurent.
Παρά την εντυπωσιακή του ιστορία, δεν είναι παρά ένας υπαίθριος –στο μεγαλύτερο του μέρος– χώρος με πολυεπίπεδες βεράντες με τραπεζάκια και πλαστικές καρέκλες, όπου ο κόσμος συγκεντρώνεται για παραδοσιακό μαροκινό πρωινό ή το απόγευμα για τσάι μέντας, αγναντεύοντας τη θέα που φτάνει μέχρι τις ισπανικές ακτές.
To βράδυ επέτρεψα στην Kasbah για δείπνο σε μια ταράτσα με εξίσου εντυπωσιακή θέα στη φωταγωγημένη παραλιακή λεωφόρο Mohammed Vi που οδηγεί στο σύγχρονο κομμάτι της πόλης. Εκεί, στο εστιατόριο "La Muralla", έγραψα τον επίλογο της πρώτης μέρας απολαμβάνοντας ένα ενδιαφέρον μενού με international πιάτα και fusion επιρροές.
Cap Spartel - Εκεί που συναντιούνται οι θάλασσες
Μετά από ένα τυπικό πρωινό στο ξενοδοχείο με χειροποίητες πίτες, ντόπιο τυρί και amlou (πάστα από αμύγδαλο, argan oil και μέλι) θα έβγαινα εκτός των… τειχών, για να επισκεφθώ ένα από τα must αξιοθέατα της Ταγγέρης: το περίφημο Cap Spartel, όπου η Μεσόγειος θάλασσα ενώνεται με τον Ατλαντικό ωκεανό. Μια καταπράσινη διαδρομή μέσα από τη σικ περιοχή Rmilat με πάρκα, βίλες και τη θερινή κατοικία του βασιλιά οδηγεί στο σημείο, που σηματοδοτείται μάλιστα με συγκεκριμένη ένδειξη, άκρως δημοφιλές στους ταξιδιώτες με αδυναμία στα ινσταγκραμικά spots.
Παρόμοια απήχηση έχει και ο εντυπωσιακός μαυριτανικός Φάρος ύψους 24 μ. Λίγο πιο πέρα που δεσπόζει από το 1864. Ήθελα να ανέβω στην κορυφή του να θαυμάσω τη θέα, αλλά η τεράστια ουρά ήταν αποθαρρυντική.
Έτσι συνεχίσαμε κατά μήκος της νότιας ακτογραμμής, με προορισμό (μετά από μόλις 4 χλμ) τις σπηλιές του… Ηρακλή: το σημείο όπου ο ήρωας της ελληνικής μυθολογίας στάθηκε να ξαποστάσει, αφού δημιούργησε τα Στενά που χωρίζουν την Ευρώπη από την Αφρική. Οι φυσικές βραχώδεις σπηλιές, στις οποίες σύμφωνα με το μύθο "διαγράφονται" οι πατούσες και οι παλάμες του μυθικού ήρωα, γοητεύουν τους επισκέπτες.
Το μέρος εκπέμπει vibes άκρως τουριστικά και κάπως κιτς, οπότε μην αφιερώσετε πολύ χρόνο. Αντ’ αυτού, συνδυάστε την εκδρομή σας στο Cap Spartel με ένα γεύμα στο εστιατόριο "Cotè Sud" μπροστά στην παραλία Βa Kacem. Σε αυτό το μοντέρνο fish restaurant, που θα μπορούσε κάλλιστα να βρίσκεται στη Γαλλική Ριβιέρα, θα γευτείτε θαλασσινές σπεσιαλιτέ με υπέροχη θεά στον ωκεανό… Αν μάλιστα ο καιρός το επιτρέπει, αδράξτε την ευκαιρία για μια βουτιά!
Το βράδυ πίσω στην πόλη για δείπνο στον μυστικό κήπο του κομψού "La Villa o Saveur" που στεγάζεται σε μια όμορφη βίλα. Εκεί, γεμάτη εικόνες και αρώματα, σκέφτομαι πως δύο μέρες αρκούν για να σε τυλίξει η Ταγγέρη με το πέπλο της. Μισή Ευρώπη, μισή Αφρική, ολόκληρη μυστήριο. Φεύγοντας, νιώθεις σαν να αφήνεις πίσω μια σελίδα από μυθιστόρημα που δεν τελείωσε ποτέ· και ξέρεις πως κάποτε θα θελήσεις να τη συνεχίσεις.
Διαμονή με άποψη
- Lalla Soulika Κρυμμένο στην καρδιά της Εβραϊκής συνοικίας, λίγα βήματα από την Κasbah, αυτό το boutique hotel στεγάζεται σε ένα ιστορικό κτίριο 200 ετών με έναν ατμοσφαιρικό κήπο. Oι εννέα ευρύχωρες σούιτες του (70 τ.μ.) παντρεύουν τη μαροκινή διακόσμηση με το κοσμοπολίτικο στιλ, ενώ χειροποίτητα έπιπλα, πίνακες, χαλιά και ταξιδιωτικά coffee tables δημιουργούν σπιτίσια θαλπωρή. Laika Soulika
- Villa Mabrouka Χτισμένη τη δεκαετία του 1920 η πρώην κατοικία του Yves Saint Laurent και του Pierre Bergé, λίγα μέτρα από την Kasbah, έδωσε τη θέση της σε ένα ξεχωριστό boutique hotel με αριστοκρατική αύρα και απόλυτη ιδιωτικότητα. Η βίλα, που συνδυάζει μοντερνιστική και παραδοσιακή μαροκινή αρχιτεκτονική, διαθέτει πισίνες, εστιατόρια και έναν καταπράσινο κήπο με μοναδική θέα στο στενό του Γιβραλτάρ. @villamabrouka
- House of Augustine Boutique hotel μόλις 5΄ από την Κasbah που στεγάζεται σε ιστορική βίλα του 19ου αιώνα. Οι 5 ατμοσφαιρικές του σουίτες αποτελούν αποθέωση του design. Όσο για τη θέα, θα σας ανταμείψει. houseofaugustine.com
TIPS
- Ώρα : Θα χρειαστεί να γυρίσετε τα ρολόγια σας 2 ώρες πίσω.
- Νόμισμα : Μαροκινό Ντιρχάμ (MAD). Τα Ευρώ γίνονται δεκτά στα περισσότερα καταστήματα, αλλά θα χρειαστείτε το τοπικό νόμισμα στα souk, για να αποφύγετε τις στρογγυλοποιήσεις υπέρ των μικροπωλητών.
- Γλώσσα : Οι ντόπιοι μιλούν κυρίως γαλλικά και ισπανικά, αρκετοί όμως είναι κι αυτοί που μπορούν να συνεννοηθούν στα αγγλικά.
- Αγορές : Tυπικά μαροκινά διακοσμητικά, χειροποίητα χαλιά, μπρούτζινα φανάρια, δερμάτινα είδη, ψάθινα καλάθια, αρωματικά σαπούνια, argan oil, αποξηραμένη μέντα και όλων των ειδών τα μπαχάρια.
- Πως να πάτε : Δυστυχώς δεν υπάρχουν απευθείας πτήσεις από Αθήνα, είναι όμως πολλές οι αεροπορικές εταιρείες που φτάνουν στη μαροκινή πόλη μέσω ενδιάμεσου σταθμού.
Κοντινές Διαδρομές
Assilah H παραθαλάσσια οχυρωμένη πόλη 40 χλμ. από την Ταγγέρη ξεχωρίζει για τα σπίτια της τα οποία βαμμένα σε άσπρο και μπλε θυμίζουν κυκλαδονήσι. Περπατήστε στο παραλιακό της μέτωπο και εξερευνήσετε τη γραφική μεντίνα της, μια από τις πιο γραφικές που μπορείτε να δείτε.
Chefchaouen Μη χάσετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε την περίφημη Μπλε Πόλη, με τα πολυφωτογραφημένα σοκάκια της βαμμένα σε αποχρώσεις του μπλε. Απέχει 2 ώρες από την Ταγγέρη, οι εικόνες που θα αντικρίσετε όμως θα σας αποζημιώσουν.
Γλωσσικός Οδηγός Επιβίωσης
- Σουκ (souk) H παραδοσιακή αγορά/παζάρι με λαβυρινθώδη σοκάκια και πάγκους μικροπωλητών.
- Μεντίνα (medina) Η Παλιά Πόλη, συνήθως περιτειχισμένη και με δαιδαλώδη σοκάκια.
- Κάσμπα (kasbah) Το οχυρωμένο τμήμα της πόλης, συχνά με παλάτι και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Κάτι σαν κάστρο.
- Σάλαμ αλέκουμ (salam aleikum) Είναι ο πιο διαδεδομένος χαιρετισμός, στην κυριολεξία σημαίνει "ειρήνη σε εσάς".
- Σούκραν (shukran) Ευχαριστώ
- Άφουαν (afwan) Παρακαλώ
- Σμπαχ ελ χεΐρ (sbah I-khir) Καλημέρα
- Ινσαλά (inshallah) Θα ακούσετε τους ντόπιους να το λένε συχνά. Στην κυριολεξία σημαίνει "αν θέλει ο θεός" ή "μακάρι". Το χρησιμοποιούν για τα πάντα.
Bonus : 5 πιάτα που πρέπει να δοκιμάσεις
- Tajine Το πιο εμβληματικό πιάτο του Μαρόκου. Σιγομαγειρεμένο σε πήλινο σκεύος μεαρκετές παραλλαγές, όπως με αρνί, δαμάσκηνα και αμύγδαλα, διαφορετικά με κοτόπουλο, λεμόνι και ελιές ή ακόμα και vegetarian.
- Couscous Πρόκειται για σιμιγδάλι που "φουσκώνει" ελαφρώς στον ατμό και συνοδεύεται με κρέας ή λαχανικά.
- Bissara Μια χορταστική σούπα/πουρές από φάβα, με λεμόνι, σκόρδο και κύμινο. Τυπικό πιάτο πρωινού τους χειμερινούς μήνες.
- Pastilla Γλυκο-αλμυρή πίτα με λεπτό φύλλο, συνήθως γεμισμένη με κοτόπουλο ή περιστέρι, αμύγδαλα, κανέλα και ζάχαρη άχνη. Θεωρείται γιορτινό πιάτο.
- Μix Fish Platter Επωφεληθείτε από τα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά της Ταγγέρης (από διάσημες σαρδέλες, γαρίδες και μύδια μέχρι φρέσκα ψάρια στη σχάρα).
