Το Αρχοντικό Αγγέλου είναι το εντελώς προσωπικό δημιούργημα της ιδιοκτήτριας του Μαριάννας Αγγέλου. Ή μπορεί, ίσως, και το αντίστροφο. Οι υπάρξεις και των δύο καταλαβαίνω είναι τόσο συνυφασμένες μεταξύ τους, που η εξέλιξη του ενός επηρεάζει και διαμορφώνει τον άλλο.
Αυτό σκέφτομαι ακούγοντας τη Μαριάννα να περιγράφει πώς ξεκίνησε η σχέση της με το αρχοντικό. Βρισκόμαστε σε ένα από τα τραπεζάκια του κήπου, τα πιο απομακρυσμένα από το αρχοντικό, για να μην ενοχλούμε τους ενοίκους καθώς είναι ακόμα 8.00 το πρωί, χαμένοι μέσα στα ψηλά δέντρα και τα πολύχρωμα γεράνια – που η ίδια έχει φυτέψει όταν ήταν παιδί. "Όλα τα γεράνια που βλέπεις εδώ τα έχω φυτέψει εγώ. Τον αγαπάω πολύ αυτόν τον κήπο, τον βλέπω σαν κέντημα". Το μόνο που ακούγεται είναι ο αέρας μέσα στα φύλλα των δέντρων. Το μόνο που ακουγόταν και το προηγούμενο βράδυ στο δωμάτιο μου από τα ανοιχτά παράθυρα. Δεν χρειάζεται να κλείσεις το βράδυ τα παράθυρα σου εδώ.
Το αρχοντικό που χτίστηκε το 1895 από την Αικατερίνη Καμπουροπούλου για την κόρη της Μαρίκα, πέρασε στην ιδιοκτησία του γιου της Μαρίκας και πατέρα της Μαριάννας, ο οποίος αποφάσισε να το μετατρέψει σε ξενοδοχείο τη δεκαετία του 1970. Η Μαριάννα πέρασε τα παιδικά της καλοκαίρια εδώ. Όταν ενηλικιώθηκε ανέλαβε τη διεύθυνση του Αρχοντικού, την οποία και έχει έως σήμερα. Όλα αυτά τα χρόνια οι δυο τους έχουν πορευθεί, έχουν εξελιχθεί, μαζί.
Είναι η δεύτερη φορά που μένω στο αρχοντικό. Η δεύτερη φορά που χαζεύω τις υπέροχα αναπαλαιωμένες οροφογραφίες και ακούω τα ξύλινα πατώματα να τρίζουν κάτω από τα βήματα μου. Το αρχοντικό νιώθω ότι σε ένα βαθμό το γνωρίζω. Σήμερα το πρωί έχουμε συναντηθεί με τη Μαριάννα για να γνωρίσω και εκείνη.
Απέναντι μου έχω έναν άνθρωπο που μιλάει με μια σεμνότητα ασυνήθιστη για την εποχή. Μετρημένα και χαμηλόφωνα. Η φωνή της χάνεται στο θρόισμα των φύλλων. Η σχέση της Μαριάννας με το αρχοντικό είναι ξεκάθαρα από αυτές που καθορίζουν τη ζωή ενός ανθρώπου. Ξέρει τις παραξενιές του, το παρελθόν του, τις ανάγκες του καλύτερα από τον καθένα. "Ο πύργος είναι μεταγενέστερη προσθήκη" μου λέει. "Έγινε τη δεκαετία του 1920 αφότου κατασκευάστηκε στην παραλία ο πύργος Μπελένη. Είχε επηρεάσει την αρχιτεκτονική του νησιού, είχε δημιουργήσει τάση…".
Όλα αυτά τα χρόνια που διευθύνει το αρχοντικό, η Μαριάννα έχει προσπαθήσει να το φέρει όσο πιο κοντά στην πρωταρχική μορφή του, άλλοτε αποκαθιστώντας και άλλοτε αφαιρώντας στοιχεία που είχαν προστεθεί σε παλιότερες ανακαινίσεις. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό δείγμα ενός από τα τρία διαφορετικά αρχιτεκτονικά ρεύματα που συνυπάρχουν στη Λέρο. Μιλάω για τις νεοκλασικίζουσες επαύλεις των Αιγυπτιωτών τις οποίες πολλοί χρησιμοποιούσαν ως θερινές κατοικίες. Αυτές βρίσκονται δίπλα στις "κατοικιές", τα ταπεινά σπίτια των ντόπιων, που ήταν όλα παραλληλόγραμμα γιατί αναπτύσσονταν σε μάκρος, όταν μεγάλωνε η οικογένεια και αν μπορούσαν, απλά προσέθεταν ένα ακόμα δωμάτιο στη σειρά. Διάδρομος δεν υπήρχε, περνάς από το ένα στο άλλο. Στο Λακκί από την άλλη, το αλλοτινό Porto Lago, υπάρχουν τα άψογα διατηρημένα κτίρια από την εποχή της Ιταλοκρατίας, εξαιρετικά δείγματα αυτού που ονομάζεται Ιταλικός ρασιοναλισμός.
"Δεν πιστεύω ότι τίποτα συμβαίνει στην τύχη" λέει η Μαριάννα. "Την περίοδο που ήθελα να ανακαινίσω τα μπάνια βρέθηκα σε ένα ταξίδι στη Ρώμη. Εκεί βρήκα τα πλακάκια που έβαλα τελικά στα μπάνια. Ενώ έτρωγα παγωτό, πρόσεξα ένα μαγαζί που μου άρεσε, μπήκα, άρχισα να χαζεύω τους καταλόγους και τα είδα εκεί. Το αυθεντικό σχέδιο που είχε χαθεί σε κάποια από τις ανακαινίσεις. Τα πήρα".
Αυτό το "όλα συμβαίνουν για κάποιο λόγο" είναι και δική μου πεποίθηση. Την πρώτη φορά που είχα έρθει εδώ δεν υπήρχε καθόλου χρόνος, δεν ήταν δυνατόν να συντονιστώ με το ρυθμό του αρχοντικού. Γι’ αυτό ήρθα και δεύτερη φορά. Γι’ αυτό και για το μαγικό, vegan banana bread της Μαριάννας.
