Αυτή η κουβέντα έγινε σε δύο συναντήσεις, σε δύο δόσεις. Η πρώτη ήταν στα μέσα της άνοιξης σε ένα υπόγειο ξυλουργείο κάπου στα στενά του Φαλήρου. Ένας πολύ ενδιαφέρον χώρος, από αυτούς που έψαχναν οι στυλίστες των 00s για να κάνουν το "διαφορετικό" editorial μόδας. Εδώ, όλα τα "συστατικά" της ιδέας όπως τα λέω εγώ, όλα τα "πνευματικά ευρήματα" όπως τα λέει ο Κρίτωνας έπαιρναν μορφή. Τα κιβώτια, τα blown-up κυκλαδικά ειδώλια, τα φωτεινά αυγά-γλυπτά, οι βαλίτσες, όλα σε κατάσταση ετοιμασίας για τη Σαντορίνη. Η δεύτερη συνάντηση έγινε στο Θησείο, ένα πρωινό Σαββάτου που φυσούσε πολύ, στον "Συκοφάντη" το προσωρινό ‘γραφείο’ του Κρίτωνα με θέα το Λυκαβηττό.
Αφορμή και για τις δύο αυτές συναντήσεις στάθηκε το Mistirio, το νέο project του Κρίτωνα στη Σαντορίνη, που ανοίγει αυτές τις ημέρες, μέσα στον Ιούνιο, δίπλα στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας, σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία των Φηρών. Η τοποθεσία μόνο τυχαία δεν είναι, καθώς αποτέλεσε όχι μόνο πηγή έμπνευσης, αλλά και αφορμή διαλόγου ανάμεσα στους δύο χώρους.
Το Mistirio γράφεται μόνο με "i", πράγμα επίσης όχι τυχαίο – φυσικά. Θα εξηγήσω αργότερα γιατί. Είναι ένα βαθιά συμβολικό project γεμάτο μηνύματα που έχουν να κάνουν τόσο με τη συλλογική, ελληνική μας ιστορία, με τις μνήμες μας, αλλά και με τα προσωπικά βιώματα του δημιουργού του. Είναι εντελώς προσωπικό και συλλογικό ταυτόχρονα.
Ο επισκέπτης, στη διαδρομή του στο χώρο, από τη στιγμή που θα περάσει την πόρτα με τα νομίσματα μέχρι που θα καθίσει στο τραπέζι του, περνάει από μια σειρά εικαστικών εγκαταστάσεων, η κάθε μια με το δικό της μήνυμα, όλες με κοινό τίτλο "Αναγέννηση, μυστήριες ισορροπίες". Πρώτες είναι οι βαλίτσες. Σε ένα διαρκές, αέναο σούρσιμο στα στενά των νησιών, εδώ (επιτέλους) ακινητοποιημένες. Μια εικόνα σημερινή. Δίπλα της μια εικόνα από το παρελθόν. Είναι τα κιούπια. Παλιά, πήλινα, μεγάλα κιούπια που ισορροπούν το ένα πάνω στο άλλο. Τα πιθάρια που βρίσκονταν σε όλα τα σπίτια διατηρώντας τρόφιμα, κρασί, ή λάδι. Μετά μια από τις πιο σημαντικές εγκαταστάσεις: Οι δίδυμες κολώνες στην κορυφή των οποίων ισορροπεί ένα φωτεινό αυγό. Σαν φάροι αναγέννησης και διαφωτισμού. Μια παραπομπή στην απαρχή των πάντων.
Επόμενη εγκατάσταση – και αυτή με ιδιαίτερα βαρύνουσα σημασία, στο κέντρο του χώρου – είναι η Box Gallery. Μέσα σε επτά μεγάλα ξύλινα μαύρα κιβώτια, εκτίθενται δύο αρχετυπικά ελληνικά αγάλματα: ο κούρος και το κυκλαδικό ειδώλιο. Βρίσκονται στα κιβώτια ως αναφορά σε όλες αυτές τις αρχαιότητες που έχουν χαθεί από την Ελλάδα, που έχουν μεταφερθεί, ή ακόμα και κλαπεί, και βρίσκονται αλλού. "Ανακαλύπτω, αποκαλύπτω, εμπεριέχω" το μήνυμα που γράφουν επάνω τους τα κιβώτια. Στην έξοδο κινδύνου, στο κλείσιμο της διαδρομής, βρίσκεται η τελευταία εγκατάσταση. Η επιγραφή "επιστρέφω σε λίγο".
Και δεν είναι μόνο οι δημιουργικές εγκαταστάσεις, τα "πνευματικά ευρήματα" που χαρακτηρίζουν το Mistirio. Είναι η γενικότερη τοποθέτηση του απέναντι στην παράδοση μας, την ιστορία μας, αλλά και τη σημερινή, σύγχρονη πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μας. Αυτά το ορίζουν. Οι γήινες αποχρώσεις του πηλού – που έρχονται από το χθες – είναι αυτές που απαρτίζουν τη χρωματική παλέτα του χώρου. Τα χαρακτηριστικά πεζούλια των Κυκλάδων όπου όλοι έχουμε καθίσει σε κάποιες διακοπές μας στα νησιά με το ποτό στο χέρι, εδώ στο Mistirio γίνονται χώρος αναμονής.
O Kirios Criton επιστρέφει με αυτό το project στη νησί της καταγωγής του. Στη Σαντορίνη από όπου η οικογένεια του πατέρα του έφυγε για τον Πειραιά, πριν πολλά χρόνια, κυνηγημένη από τους μεγάλους σεισμούς. Επιστρέφει με τον επιχειρηματία Παναγιώτη Γιαννακόπουλο, που δίνει μορφή στο όραμα του. Και επειδή το Kirios Criton γράφεται με τρία "i", γράφει και το Mistirio με τρία "i". Το έχω πει και πιο πάνω: τίποτα δεν είναι τυχαίο.
