Από την Πωλίνα Παρασκευοπούλου
Το καντόνι του St. Gallen, στη βορειοανατολική Ελβετία, μπήκε στον ταξιδιωτικό χάρτη του road trip μας κυρίως για τη μεσαιωνική μοναστική βιβλιοθήκη του αβαείου του St. Gall, η οποία ήδη από τις φωτογραφίες μάς είχε υποσχεθεί ένα ταξίδι στον μαγικό κόσμο του Χάρι Πότερ στο Χόγκουαρτς. Η βιβλιοθήκη χτίστηκε το 612, ως scriptorium του αβαείου, στο οποίο Βενεδικτίνοι μοναχοί δούλευαν πάνω σε πεφωτισμένα χειρόγραφα, αλλά απέκτησε την οριστική μορφή της μεταξύ 1757 και 1767, υπό τη διεύθυνση του Αυστριακού αρχιτέκτονα Peter Thumb. Αποτελεί την παλαιότερη βιβλιοθήκη της Ελβετίας και την τρίτη παλαιότερη εν λειτουργία στον κόσμο (μετά την Biblioteca Capitolare στη Βερόνα και τη βιβλιοθήκη της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά).
Σήμερα, για λόγους προστασίας του μνημείου, η είσοδος γίνεται υπό συνθήκες απόλυτης ασφάλειας: Τσάντες, φωτογραφικές μηχανές και κινητά κλειδώνονται σε ντουλαπάκια, ενώ τεράστιες παντόφλες που φοριούνται πάνω από τα παπούτσια περιμένουν τους επισκέπτες στον προθάλαμο, ώστε να μη φθείρεται το ιδιαίτερο δάπεδο της βιβλιοθήκης από ξύλο ελάτου, που κοσμείται από τέσσερα μεγάλα αστέρια και άλλα στοιχεία από ξύλο καρυδιάς.
Η πρώτη έκπληξη μας περίμενε στην επιβλητική είσοδο που χρονολογείται στο 1781 και αποδίδεται στον Γερμανό γλύπτη Franz Anton Dirr: στην κορυφή της, Χερουβείμ κρατούν μια επιγραφή με τις ελληνικές λέξεις "Ψυχής Ιατρείον" – οπότε τα βιβλία είναι το φάρμακο.
Δυο βήματα μετά, η κεντρική αίθουσα της βιβλιοθήκης σε τυλίγει στο μπαρόκ κουκούλι της, με την περίτεχνη ξυλόγλυπτη διακόσμηση, τις εντυπωσιακές θολωτές οροφογραφίες, που απεικονίζουν τα πρώτα εκκλησιαστικά συμβούλια, τους ξύλινους εξώστες (δεν είναι ανοιχτοί στο κοινό), όλα λουσμένα στο φυσικό φως που μπαίνει από τριάντα τέσσερα μεγάλα παράθυρα. Με 170.000 βιβλία και 2.100 χειρόγραφα, που καλύπτουν 12 αιώνες λειτουργίας, εξακολουθεί να λειτουργεί ως βιβλιοθήκη ακόμη και σήμερα.
Πάνω από 400 τόμοι είναι άνω των χιλίων ετών, ενώ η εντυπωσιακή συλλογή πρωτότυπων μεσαιωνικών χειρόγραφων την έχει καταστήσει παγκοσμίου φήμης. Σήμερα, η βιβλιοθήκη του Αβαείου βρίσκεται σε διαδικασία ψηφιοποίησης της συλλογής της, την οποία μπορείτε ήδη να "ξεφυλλίσετε" μέσω του e-codices.unifr.ch/en. Ένα είναι σίγουρο όμως: Όταν βρεθείς εκεί, η μυρωδιά του αρχαίου χαρτιού και του ξύλου, το απόκοσμο φως και η αίσθηση πως η σοφία αιώνων είναι αποτυπωμένη σ’ αυτές τις σελίδες και στοιβαγμένη σ’ αυτά τα ράφια, λειτουργούν στ’ αλήθεια θεραπευτικά για την ψυχή.
Η είσοδος κοστίζει 18 ελβετικά φράγκα (περίπου 17 ευρώ), ενώ για τα παιδιά έως 16 ετών είναι δωρεάν.
