©Patroklos Skafidas
Κατά τον Αριστοτέλη, το θέατρο μιμείται τη ζωή. Στη σημερινή εποχή όμως και εν μέσω της αλματώδους εξέλιξης της τεχνολογίας, η ζωή δεν περιμένει το θέατρο να την μιμηθεί, αφού η ίδια η ζωή αποτυπώνεται σε μια ‘έξυπνη’ συσκευή ή στα κοινωνικά δίκτυα. Η "αληθινή" ζωή δηλαδή γίνεται το αντικείμενο καταγραφής, καθώς οι άνθρωποι συνηθίζουν να κοινοποιούν σε ηλεκτρονικά μέσα ακόμα και τις πιο προσωπικές τους στιγμές. Σε αυτή την νέα συνθήκη που διαμορφώνεται, εύλογα προκύπτει το ερώτημα τί είναι μίμηση και τί 'αληθινό'.

Το έργο "ΜακΝηλ", του Αμερικανού συγγραφέα, Αγιάντ Αχτάρ, γραμμένο μόλις το 2024, προσπαθεί να δώσει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, ενώ παράλληλα θέτει και νέους προβληματισμούς. Ο ΜακΝηλ είναι ένας συγγραφέας, ο οποίος τιμάται με Νόμπελ Λογοτεχνίας. Από τη στιγμή της βράβευσής του και έπειτα όμως, όλα δείχνουν να καταρρέουν γύρω του, καθώς άνθρωποι που βρέθηκαν δίπλα του τον κατηγορούν ότι στα βιβλία του αντιγράφει όσα μοιράστηκαν μαζί του. Ο ίδιος επιχειρηματολογεί ότι δεν υπάρχει παρθενογένεση στην τέχνη και ότι καταλυτικό ρόλο παίζει το ταλέντο του καλλιτέχνη. Όταν όμως συνειδητοποιεί ότι ανάλογες, με τον ίδιο, ικανότητες έχει και η Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία επιπλέον χρειάζεται πολύ λιγότερο χρόνο από έναν άνθρωπο για να 'παράξει' τέχνη, τότε αρχίζει να προβληματίζεται μήπως ήδη βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους της ανθρώπινης τέχνης, αλλά και της ανθρωπότητας εν γένει.
Ο Χρήστος Σουγάρης έστησε μια παράσταση η οποία βασίστηκε στο ρεαλισμό προκειμένου να αποτυπώσει την "αληθινή" ζωή, ενώ φώτισε και τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι γρήγορες εναλλαγές σκηνών ακολούθησαν τον νέο ρυθμό ζωής που επιτάσσει η τεχνολογία. Παράλληλα, η ρεαλιστική προσέγγιση της σκηνοθεσίας έκλεισε το μάτι στο κοινό, υπενθυμίζοντάς του ότι όσα εκτυλίσσονται στη σκηνή δεν είναι απλώς μια θεατρική παράσταση, αλλά σκηνές από το, όχι και τόσο μακρινό, μέλλον.

Η ερμηνεία του Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη διέθετε ορμή, ένταση και ζωντάνια. Ο ηθοποιός, κινούμενος στην γραμμή του σκηνοθετικού ρεαλισμού, ισορρόπησε δεξιοτεχνικά ανάμεσα στην ερμηνεία του στη σκηνή και στην απεύθυνσή του προς την πλατεία. Στην πιο ώριμη, έως σήμερα, στιγμή της διαδρομής του, ο ηθοποιός κατάφερε να βρίσκεται διαρκώς ανάμεσα στην "αλήθεια" και την τέχνη, στην απελπισία και την ελπίδα, στον υποκριτή και τον άνθρωπο. Αρκετές ήταν οι φορές που απευθύνθηκε στο κοινό κοιτάζοντάς το στα μάτια, όπως στον ευχαριστήριο λόγο του κατά την παραλαβή του βραβείου Νόμπελ. Με αυτό τον τρόπο, θέλησε να μοιραστεί με τους θεατές την αγωνία του καλλιτέχνη, του ρόλου, αλλά και του ανθρώπου. Συγκλονιστικός ήταν επίσης στο τέλος, όταν βρέθηκε μεταξύ σκηνής και πλατείας και μοιράστηκε τις σκέψεις του για το μέλλον της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο Δημήτρης Σέρφας στάθηκε επάξια δίπλα στον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη, αποδίδοντας το ρόλο του με ένταση και πάθος. Εξίσου πυρετώδης η ερμηνεία της Αλίκης Ανδρειωμένου, στο ρόλο της φιλόδοξης νέας δημοσιογράφου. Επίσης, η Γιώτα Φέστα απέδωσε με φυσικότητα το ρόλο της τεχνοκράτισσας συνεργάτιδας του ΜακΝηλ, η οποία κινείται με γνώμονα τη δουλειά της απομακρυσμένη από τις ευαισθησίες του ήρωα. Πολύ καλές ήταν τέλος οι Τζωρτζίνα Παλαιοθόδωρου, Μαρίζα Τσάρη και Μαρίτα Γαγάνη.
Τα σκηνικά της Αθανασίας Σμαραγδή ήταν λειτουργικά, υπηρετώντας τις διαφορετικές ανάγκες των πολλών και διαφορετικών χώρων δράσης και αποδίδοντας παράλληλα τον χαρακτήρα του κάθε χώρου (ενδεικτική η αφίσα του Στρίντμπεργκ, πατέρα του νατουραλιστικού θεάτρου που στόχευε στην απόδοση του 'αληθινού' κόσμου στο θέατρο, στο σπίτι του ΜακΝηλ). Δηλωτικά των ρόλων ήταν επίσης τα κοστούμια της Βασιλείας Ροζάνα, τα οποία συνέβαλαν στην καλύτερη κατανόηση των χαρακτήρων. Τέλος, οι πολύ καλές βιντεοπροβολές (Χρήστος Σουγάρης) έδωσαν την αίσθηση ότι υπερισχύουν της ανθρώπινης παρουσίας, εξουδετερώνοντας κάθε ανθρώπινη σκέψη.
Η μορφή του ΜακΝηλ, ενός σύγχρονου μάρτυρα, οδηγεί τους θεατές να νιώσουν 'έλεο' και 'φόβο' για την τύχη του (και κατ' επέκταση και για τη δική τους τύχη), σε μια τραγωδία όμως στην οποία δεν υπάρχει κάθαρση, καθώς η επέλαση της τεχνολογίας είναι ακόμα σε εξέλιξη.
Περισσότερες πληροφορίες
McNeal
Ένας διάσημος, αμφιλεγόμενος και αυτοκαταστροφικός συγγραφέας, ο Τζέικομπ Μακνίλ, διεκδικεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Καθώς όμως η σχέση του με τον γιο του, το παρελθόν του και την ίδια τη δημιουργική του διαδικασία αρχίζουν να καταρρέουν, έρχεται αντιμέτωπος με τη νέα, τρομακτική πραγματικότητα της τεχνητής νοημοσύνης, στο πρωτόπαικτο αιχμηρό ψυχολογικό και ψηφιακό θρίλερ του βραβευμένου με Πούλιτζερ συγγραφέα. Με τη χρήση cutting-edge video design, ψηφιακών προβολών, ειδικών εφέ και deepfake τεχνολογίας, η παράσταση δημιουργεί έναν εντυπωσιακό κόσμο όπου η πραγματικότητα, η μνήμη και η τεχνητή νοημοσύνη συγχέονται διαρκώς.

