MANOLIS | καρδιά σε τέσσερις χορδές

Ανάμεσα στις μουσικές βιογραφίες που ανεβαίνουν τα τελευταία χρόνια, το νέο έργο των Ασπρούλη-Ανδρεάδη προτείνει έναν διαφορετικό δρόμο για να μιλήσει για τον Μανώλη Χιώτη. Η δραματουργία δεν ακολουθεί τη γνώριμη συνταγή της βιογραφικής αφήγησης, δεν παραθέτει απλώς σταθμούς από τη ζωή και το έργο του συνθέτη, διακόπτοντας τη δράση για να ακουστούν οι μεγάλες επιτυχίες του. Επιλέγει να κινηθεί με τη λογική της μνήμης, σαν ο ίδιος ο Χιώτης να βουτά στη ζωή του και να μοιράζεται με τους θεατές εικόνες, πρόσωπα και στιγμές που αναδύονται μέσα από την ανάμνηση.

Η διαδρομή διαγράφει έναν κύκλο, καθώς ξεκινά από το τέλος της ζωής του, το 1970, μέσα στην περίοδο της δικτατορίας και τη φιλία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, έπειτα ξετυλίγει το κουβάρι της ζωής του για να φτάσει ξανά στο τέλος, αλλά και μετά το τέλος, στο εδώ και τώρα. Τα γεγονότα δεν παρατίθενται με αυστηρή χρονολογική σειρά, αλλά εμφανίζονται όπως συμβαίνει συχνά στις αναμνήσεις: άλλοτε καθαρά, άλλοτε αποσπασματικά, πάντοτε όμως με έντονο συναισθηματικό φορτίο.

Επί σκηνής, η Ιόλη Ανδρεάδη δημιουργεί μια αντίστοιχα φορτισμένη ατμόσφαιρα, στην οποία συνεισφέρει και η συνύπαρξη του νεαρού και του ώριμου Χιώτη. Ο Θάνος Κόνιαρης και ο Γεράσιμος Γεννατάς λειτουργώντας ως δύο ηλικιακές εκδοχές του ίδιου προσώπου, μοιάζουν να συνομιλούν μεταξύ τους μέσα στον χρόνο^. μια ιδέα που ενισχύει την αίσθηση ότι παρακολουθούμε έναν άνθρωπο να κοιτάζει πίσω τη ζωή του.

Αντίστοιχα, τα υπόλοιπα πρόσωπα κινούνται σε ένα μεταίχμιο ανάμεσα στον χαρακτήρα που υποδύονται και σε κάποιον που γνωρίζει ήδη την έκβαση της ιστορίας. Τα τραγούδια, από την πλευρά τους (ερμηνευμένα από την πενταμελή ορχήστρα), ενσωματώνονται στη δραματουργία και δεν λειτουργούν ως αυτόνομα μουσικά νούμερα. Φωτίζουν πρόσωπα, σχέσεις και κομβικές στιγμές της ζωής του Χιώτη, υπηρετώντας την αφήγηση.

Σε όλη τη διάρκεια της παράστασης υπάρχει μια διάχυτη μελαγχολία. ΄Ίσως γιατί παρακολουθούμε τη διαδρομή ενός ανθρώπου που έφυγε μόλις στα 49 του χρόνια, έχοντας ωστόσο προλάβει να αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ελληνικό τραγούδι. Η παράσταση αντιμετωπίζει με σεβασμό τον θρύλο, χωρίς να τον εξιδανικεύει: αφήνει να φανούν οι αδυναμίες και οι προσωπικές του ρωγμές, χωρίς να τον κρίνει. Σε αυτό καθοριστική είναι η ερμηνεία του Γεράσιμου Γεννατά, σε μια σπουδαία στιγμή.

Ο διεσταλμένος σκηνικός χρόνος υπηρετεί τη λογική του ονείρου και της ανάμνησης. Υπάρχουν στιγμές όπου ο ρυθμός χαλαρώνει περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται και μια σύσφιξη κειμένου και ρυθμού θα ωφελούσε την παράσταση. Είναι όμως μια επιμέρους παρατήρηση που δεν επηρεάζει καθοριστικά τη συνολική εμπειρία.

Εξάλλου πρόκειται για μια εξαιρετικά προσεγμένη παραγωγή: υπέροχο το σκηνικό της Μαρίας Φιλίππου, ένα κοχύλι που παραπέμπει σε ένα από τα κοσμικά κέντρα όπου εμφανιζόταν ο Χιώτης, όπως και τα κοστούμια εποχής του Νίκου Χαρλαύτη. Οι φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου βυθίζουν την παράσταση σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει jazz club και ταιριάζει απόλυτα στη μελαγχολία που τη διαπερνά.

Το σύνολο των ερμηνευτών ανταποκρίνεται με συνέπεια στις απαιτήσεις της παράστασης. Η Πίτσα Παπαδοπούλου ερμηνεύει τη μητέρα του Χιώτη (σε διπλή διανομή με την Ελένη Μιχοπούλου) και διακρίνεται όχι μόνο στο πεδίο της, το τραγούδι, αλλά και ως ηθοποιός, αφήνοντας την αίσθηση ότι θα μπορούσε να υποστηρίξει και μεγαλύτερη παρουσία του σύντομου ρόλου.

Η Πέννυ Μπαλτατζή (Μαίρη Λίντα) και η Βανέσα Αδαμοπούλου (Ζωή Νάχη, Γκρέις Κέλλυ) έχουν επίσης ουσιαστική σκηνική παρουσία, ενώ ο Αργύρης Αγγέλου (Μουσικός, Κομπέρ, Κώστας Χατζηχρήστος) αποδεικνύεται άνετος όχι μόνο στο υποκριτικό αλλά και στο τραγουδιστικά κομμάτι ανταποκρίνεται υπέροχα και στο τραγούδι. Τους υπόλοιπους ρόλους υποστηρίζουν με τις ερμηνείες τους οι Βασίλης Μαργέτης (Μίκης Θεοδωράκης, Πατέρας Μανώλη Χιώτη), Ελένη Μισχοπούλου (Μαρία Κάλλας), Κωνσταντίνος Μουταφτσής (φονιάς πατέρα Μανώλη Χιώτη, πρόεδρος ΗΠΑ)