Η γυναίκα και ο ακροβάτης

Το γοητευτικότατο θεατρικό έργο του Μιχάλη Βιρβιδάκη μετράει σαράντα χρόνια από τη συγγραφή του, όμως μόλις την περασμένη άνοιξη είδε για πρώτη φορά τα φώτα της σκηνής, χάρη στην παράσταση του Γιάννη Σκουρλέτη, που επαναλαμβάνεται για λίγο και στις αρχές της φετινής σεζόν. Σε αυτό, συναντιούνται απρόσμενα και αδιευκρίνιστα μία μοναχική γυναίκα, η Ουρανία, που ζει σε κάποια επαρχιακή πόλη, και ένας πλανόδιος ακροβάτης, ο Θόδωρας, που πραγματοποιεί πτήσεις με φτερά που κατασκευάζει ο ίδιος. 

Πρόκειται για μία συνάντηση αλλόκοτη, που κινείται στο φάσμα του ονείρου και του υπερρεαλισμού, σε ένα έργο που κουβαλάει έντονες συμβολικές και υπαρξιακές ανησυχίες. Η Ουρανία, συνταξιούχος (;) δασκάλα, ζει με μόνη παρέα τις αναμνήσεις της -την ασθένεια και το θάνατο του πατέρα της, τις επισκέψεις ενός παλιού εραστή-, ενώ ο Θόδωρας είναι ταυτόχρονα ένας λαϊκός, γήινος άνδρας, φορέας μιας υπερβατικής/υπεράνθρωπης δύναμης και, επίσης, "άγγελος" και προπομπός: αυτός που θα βοηθήσει την Ουρανία να κάνει το μεγάλο άλμα προς το κενό - ένα άλμα που σημαίνει μαζί θάνατο αλλά και ελευθερία/λύτρωση. 

Ο συγγραφέας απολύτως ενσυνείδητα δεν αναφέρεται επακριβώς στο παρελθόν, το παρόν ή και τη σχέση των δύο προσώπων, μια που κρατάει για τα καλά τις αποστάσεις του από τον ρεαλισμό^.  για παράδειγμα, δεν αποσαφηνίζεται η υποψία πως ο Θόδωρας είναι ο παλιός εραστής της Ουρανίας, αλλά ούτε κι αυτή που θέλει την Ουρανία να προβάλει στο πρόσωπο ενός άγνωστου (ή και φανταστικού) άνδρα τις αναμνήσεις της. 

Εσωτερικό και χαμηλόφωνο, το έργο δεν εξιστορεί γεγονότα όσο αφουγκράζεται ψυχικές καταστάσεις, μέσα από τη συναναστροφή δύο ηρώων που σε κάποια σημεία εμφανίζονται διαφορετικοί και σε άλλα συναντιούνται ψυχικά. Εμφανίζει, μάλιστα, εκλεκτικές συγγένειες με συγγραφείς όπως ο Τενεσί Ουίλιαμς, ο Ζενέ, ο Κοκτώ^. έτσι, όσο διαχρονικό αποδεικνύεται, άλλο τόσο μαρτυρά πως πρόκειται για θέατρο άλλης εποχής. 

Η γραφή του Βιρβιδάκη είναι "ψιθυριστή", συναισθηματική, σπαρακτική, μελαγχολική. Διόλου περίεργο που γοήτευσε τον Γιάννη Σκουρλέτη, δημιουργό όχι μόνο με διακριτή αισθητική σφραγίδα, αλλά και λάτρη της τέχνης (της μουσικής, της λογοτεχνίας, του θεάτρου, της αισθητικής συνολικά) περασμένων δεκαετιών. ΄Έτσι, ο Σκουρλέτης δημιουργεί μια παράσταση για φωτίσει αυτές τις "θαμπές" υπάρξεις, για να μας ανοίξει την πόρτα ενός σπιτιού που έμενε κλειστό για χρόνια.

Αυτό το σπίτι αναπαριστά η ατμοσφαιρική σκηνογραφία (είναι του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη), ένα σπίτι ρεαλιστικό όσο και ποιητικό (χάρη και στους φωτισμούς του Γιώργου Μαρουλάκου), ενώ τα κοστούμια (του Κων/νου Σκουρλέτη και της Βενετίας Long) αιχμαλωτίζουν τις ψυχικές ποιότητες των ηρώων, ντύνουν δύο διαφορετικούς κόσμους που συναντιούνται: η Ουρανία είναι ντυμένη στα ροζ, με ένα σαν παιδικό φόρεμα, κειμήλιο άλλης εποχής, ενώ ο Θόδωρας φοράει μια χαρακτηριστική αθλητική, λαϊκή φόρμα. Το τραγούδι που συνοδεύει την παράσταση (του Μάνου Χατζιδάκι, ερμηνευμένο από τον ίδιο) ολοκληρώνει αυτή την καλλιτεχνική συνάντηση υψηλής αισθητικής ποιότητας. 

Στους δύο ρόλους, η Αμαλία Μουτούση και ο Θανάσης Δόβρης αποδεικνύονται εξαιρετική επιλογή και ζευγάρι με συναρπαστική μεταξύ τους επικοινωνία και χημεία. Η Μουτούση είναι, φυσικά, ηθοποιός μεγάλης κλάσης και προσεγγίζει και αυτή την ηρωίδα με διορατικότητα, αποτυπώνοντας στη γλώσσα του σώματος, στη φωνή και στις παύσεις της, τις ευαισθησίες, τις αντιστάσεις, τις φοβίες, τις συναισθηματικές θερμοκρασίες της.

Αποκαλυπτικός ο Δόβρης -ίσως μία αναπάντεχη επιλογή για το ρόλο-, πραγματοποιεί μία εξίσου εσωτερική ερμηνεία, που στηρίζεται επίσης στις σιωπές, στη φυσική παρουσία, στη απόδοση νοήματος κάθε φράσης. Αυτό που στοιχίζει στην παράσταση είναι πως παραδίδεται εξολοκλήρου στη γοητεία της "νωχελικότητας": η σκηνική θερμοκρασία παραμένει ίδια καθόλη τη διάρκεια, ο ρυθμός δεν μεταβάλλεται και οι εσωτερικές ποιότητες επιφέρουν σε σημεία σκηνική αδράνεια.