Ιφιγένεια η εν Αυλίδι

4

Ο Τιμοφέι Κουλιάμπιν στην πρώτη του συνεργασία με Έλληνες ηθοποιούς παρέδωσε μία σύγχρονη και τολμηρή, όχι πάντως «αιρετική», ανάγνωση της ευριπίδειας τραγωδίας, ως ένα σχόλιο για το μιλιταρισμό και τις ιμπεριαλιστικές πολιτικές. | Powered by Uber

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι ©Θωμάς Δασκαλάκης

Ο Ρώσος σκηνοθέτης στην πρώτη του συνεργασία με Έλληνες ηθοποιούς παρέδωσε μία σύγχρονη ανάγνωση της ευριπίδειας τραγωδίας. Διασκευάζοντάς την εν μέρει, προκειμένου να υποστηρίξει την πρόταση ερμηνείας του -πρόταση μοντέρνα και τολμηρή, όχι πάντως "αιρετική"-, οδηγήθηκε σε μια παράσταση συνεπή και, παράλληλα, απολύτως "φεστιβαλική", που μπορεί να ταξιδέψει παντού. Είναι γεγονός ότι αυτή η ανάγνωση, προκειμένου να "νομιμοποιηθεί", υπερτόνισε στοιχεία του έργου, κυρίως εκσυγχρονίζοντας την όψη και καταφεύγοντας σε οπτικούς συμβολισμούς (σκηνικά-κοστούμια: Oleg Golovko, ενώ οι εξαιρετικοί φωτισμοί ήταν του Oskars Paulins), και υποβίβασε άλλα, κυρίως την αστάθεια της ανθρώπινης ψυχής όπως εμφανίζεται στον Ευριπίδη, όμως υπήρξε συνεπέστατη στις προθέσεις της και αισθητικά πλήρης.

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι
©Alex Kat

Στην κατά Κουλιάμπιν "Ιφιγένεια" δηλώνεται ρητά εξαρχής πως η εκστρατεία των Ελλήνων εναντίον των Τρώων δεν είναι παρά ένας ιμπεριαλιστικός πόλεμος, η εισβολή μίας απολυταρχικής υπερδύναμης εναντίον ενός μικρού κράτους που επιζητά την ανεξαρτησία του, υπό τις διαταγές της Άρτεμης, που εδώ εκπροσωπεί μια ισχυρή κρατική εξουσία. Έτσι, ο κόσμος που έστησε ο σκηνοθέτης στην ορχήστρα της Επιδαύρου ήταν ένας κόσμος βίας, αρχομανίας και μεγαλομανίας, ένας κόσμος μιλιταριστικός, που καταφεύγει σε εθνικιστικές ρητορικές και χρησιμοποιεί τα εθνικά ιδανικά ως προφάσεις για άδικους πολέμους που απαιτούν το αίμα των ίδιων των παιδιών του.

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι
©Alex Kat

Σε αυτό το πλαίσιο ανάγνωσης, ο Κουλιάμπιν αφαίρεσε το γυναικείο Χορό του έργου, τις κοπέλες από την Αυλίδα που συμπαραστέκονται στην Ιφιγένεια, μια που στον δικό του άγριο κόσμο τα περιθώρια για λυρισμό και τρυφερότητα είναι ελάχιστα, και τον αντικατέστησε με μία ανδρική ομάδα (βασισμένος ίσως και σε μελέτες που υποστηρίζουν την προσθήκη στο έργο ενός δεύτερου Χορού στρατιωτών). Πανταχού παρόντες, χωρίς να αφήνουν λεπτό τη σκηνή, εύγλωττοι ακόμη και στις σιωπές τους και με σημαίνουσα κινησιολογία, οι Δημήτρης Γεωργιάδης, Χρήστος Διαμαντούδης, Μάριος Κρητικόπουλος, Βασίλης Μπούτσικος, Αλέξανδρος Πιεχόβιακ και Δημήτρης Παπανικολάου αποτέλεσαν τα μάτια και τα αυτιά του κράτους.

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι
©Θωμάς Δασκαλάκης

Επίσης, οι αρχηγοί των Ελλήνων αργά ή γρήγορα αποκαθηλώθηκαν, είτε αγγίζοντας τη φαιδρότητα, όπως αυτή με την οποία αποδόθηκε η θρασυδειλία του Αχιλλέα (εξαιρετικός ο Θάνος Τοκάκης), είτε παραδιδόμενοι στην ηδονή της στρατολαγνείας, παραμερίζοντας τις όποιες συναισθηματικές αμφιταλαντεύσεις, όπως συνέβη με τον Αγαμέμνονα (Νίκος Ψαρράς) και το Μενέλαο (Νικόλας Παπαγιάννης). Η Κλυταιμνήστρα (Μαρία Ναυπλιώτου) αφού πέρασε από τη βασιλική υπεροψία, τη γυναικεία φιλαρέσκεια, τον μητρικό πόνο και τη συζυγική οργή, κατέληξε στο παγερό προσωπείο ενός ανθρώπου βουτηγμένου στη χλιδή αλλά άδειου από συναισθήματα.

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι
©Alex Kat

Και η Ιφιγένεια; Η νεαρή ηρωίδα (ερμηνευμένη από μια "διάφανη" Ανθή Ευστρατιάδου) εισέβαλε στη σκηνή ως μια εικόνα πάλλευκης αθωότητας και οι σκηνές με τον πατέρα της, καθώς παραδίνονταν στους δικούς τους κώδικες, στη δικιά τους σωματική γλώσσα επικοινωνίας, διέρρηξαν το σκηνικό σύμπαν με μικρές σταγόνες τρυφερότητας. Όχι για πολύ όμως, καθώς η παράφορη επιθυμία του στρατού να καταλάβει τη βάρβαρη χώρα δοξάζοντας το γένος των Ελλήνων καταλαμβάνει ολοκληρωτικά την Ιφιγένεια, σε μια -απότομη και σε κειμενικό επίπεδο- μεταστροφή που την οδηγεί στην αυτοθυσία. Για τον Κουλιάμπιν αυτή αποτέλεσε ένα ακόμη λιθαράκι στο οικοδόμημά του: οι εθνικές ιδέες κάλλιστα γίνονται εθνικιστικές ιδεοληψίες που απλώνονται σαν δηλητήριο και διαβρώνουν ακόμη και τις νεανικές ψυχές.

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι
©Θωμάς Δασκαλάκης

Η παράσταση οδηγήθηκε, σκηνοθετική αδεία, στο γάμο-παρωδία της Ιφιγένειας και του Αχιλλέα, μέσα σε ένα κιτς περιβάλλον καταδεικνύοντας την απόλυτη σήψη των οικονομικών ολιγαρχιών, μια σκηνή τρομερής ειρωνείας ενόψει της ανατριχιαστικής θυσίας/εκτέλεσης της ηρωίδας. Στην τελευταία σκηνή, δε, πραγματική σκηνή ανθολογίας, τα λόγια του Αγγελιοφόρου (από τον Δημήτρη Παπανικολάου, που ερμήνευσε επίσης εξαιρετικά τον Πρεσβύτη) μεταδόθηκαν από μια τηλεοπτική οθόνη, διαχέοντας και επιβάλλοντας κατά κράτος το προπαγανδιστικό τους μήνυμα.

Περισσότερες πληροφορίες

Ιφιγένεια η εν Αυλίδι

  • Τραγωδία
  • Διάρκεια: 100 '

Ο διεθνώς αναγνωρισμένος για την ποιητική σκηνοθετική ματιά του δημιουργός θα ανοίξει τα φετινά Επιδαύρια με μια διεθνή παραγωγή του Φεστιβάλ. Αναφερόμενος στην επιλογή του να αναμετρηθεί με το έργο του Ευριπίδη, ο Κουλιάμπιν τονίζει: «Όταν μου έγινε η πρόταση να σκηνοθετήσω στην Επίδαυρο, δεν δίστασα. Η “Ιφιγένεια” είναι ένα από τα πιο σύνθετα και ταυτόχρονα συναρπαστικά κείμενα της αρχαίας δραματουργίας. Η βασική συνθήκη του έργου είναι ο πόλεμος. Δεν βλέπουμε μάχες, αισθανόμαστε όμως τη μυρωδιά του πολέμου που επίκειται. Όλα είναι έτοιμα: τα στρατεύματα, τα όπλα. Χρειάζεται μόνο μια μικρή ώθηση για να πάρει μπρος. Είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς αυτό μεταφέρεται στο σήμερα. Στο έργο δεν υπάρχει το ερώτημα αν θα γίνει ο πόλεμος αλλά πότε.” Η παράσταση θα εστιάσει στο θέμα του πολέμου αλλά και της θυσίας της κόρης του Αγαμέμνονα, η οποία γίνεται προκειμένου να σταματήσει η άπνοια που εμποδίζει τα πλοία των Αχαιών να πάνε στην Τροία από την Αυλίδα.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Η επομένη εβδομάδα του Φεστιβάλ Αθηνών έχει άρωμα... σταφύλι

Δείτε τις οκτώ παραστάσεις που κάνουν πρεμιέρα από τις 18 έως τις 24/7 και περιλαμβάνονται στο grape, το διεθνές showcase του Φεστιβάλ Αθηνών.

ΓΡΑΦΕΙ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟς ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟς
12/07/2024

Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας: 6 highlights για τα 30 χρόνια της χρυσής γιορτής του χορού

Ο σημαντικότερος φεστιβαλικός θεσμός για την τέχνη του χορού στην Ελλάδα που ενώνει καλλιτέχνες από όλες τις ηπείρους σε μια πολιτιστική γιορτή, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Λίντας Καπετανέα, ξεκινάει πολύ δυναμικά με μεγάλα ονόματα της εγχώριας και διεθνούς σκηνής να φιγουράρουν στο πρόγραμμά του, κι εμείς συγκεντρώσαμε έξι highlights που δεν πρέπει να χάσετε.

Πέθανε η σημαντική ηθοποιός και δημοσιογράφος Αθανασία Συγγελάκη

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών η ασυμβίβαστη ηθοποιός, σκηνοθέτης και κυρίως δημοσιογράφος, ανταποκρίτρια της ΕΡΤ 2 και επί χρόνια συνεργάτιδα του BBC και της Deutsche Welle.

Η "Ορέστεια" του Θεόδωρου Τερζόπουλου είναι πλέον sold out

Εξαντλήθηκαν κι επίσημα τα εισιτήρια για την τριλογία του Αισχύλου την οποία σκηνοθετεί ο μεγάλος δημιουργός στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.

Ιταλικός "Γυάλινος Κόσμος" στο Θέατρο Τέχνης με Έλληνες ηθοποιούς από τον Antonio Latella

Ποια είναι η ηθοποιός που θα ενσαρκώσει την Αμάντα στο εμβληματικό έργο του Τενεσί Ουίλιαμς με την υπογραφή του καταξιωμένου Ιταλού σκηνοθέτη στην παράσταση που θα δούμε στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν τη νέα σεζόν 2024-25;

"Η Αθήνα χορεύει την ελευθερία της": Ανοιχτό κάλεσμα υποβολής προτάσεων σύγχρονου χορού και performance

H Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων ετοιμάζει ένα ένθετο χορού στην πόλη με τη λογική των site specific παραστατικών έργων, στο πλαίσιο των επετειακών δράσεων "1974 & 1944: Η Αθήνα γιορτάζει την ελευθερία της".

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου στην Κίνα με performance επάνω στον "Ιππόλυτο"

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου παρουσίασε μία εκδοχή του ευριπίδειου δράματος για το Διεθνές Φεστιβάλ Αranya στο Πεκίνο, μετά το περσινό του ανέβασμα στην Επίδαυρο.