Η θεατρική παράσταση "Ψυχάρης Το ταξίδι μου", σε διασκευή και σκηνοθεσία του Γιώργου Πετρούνια, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά, μετά τη θερμή υποδοχή που γνώρισε. Από τις 19 Οκτωβρίου, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο θέατρο Μεταξουργείο, το έργο του Γιάννη Ψυχάρη ανεβαίνει ξανά στη σκηνή, με πρωταγωνιστές τους Ηλέκτρα Τσακαλία, Γιώργο Βούντα και Γιώργο Πετρούνια (ηχογραφημένη συμμετοχή έχει ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης) προσκαλώντας τους θεατές σε μια ξεχωριστή συνάντηση με την ιστορία της ελληνικής γλώσσας, τη δύναμη του θεατρικού λόγου και την αξία της ζωντανής ανθρώπινης έκφρασης.
Εξήντα πέντε χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821, ο Ψυχάρης, με το βιβλίο του "Το ταξίδι μου", που κυκλοφόρησε το 1888, επιχείρησε μια διαφορετική επανάσταση: την υπεράσπιση της δημοτικής γλώσσας απέναντι στην κυριαρχία της καθαρεύουσας. Πίστεψε στη γλώσσα που μιλούν οι άνθρωποι, στη γλώσσα της καθημερινότητας, των συναισθημάτων και της κοινής εμπειρίας. Η επιλογή του δεν ήταν απλώς μια φιλολογική θέση. Ήταν μια διεκδίκηση πολιτισμικής ελευθερίας, μια προσπάθεια να αποκτήσει η λαϊκή γλώσσα τη θέση που της αναλογούσε στη λογοτεχνία και στη δημόσια ζωή.
Η ζωή είναι ένα ταξίδι. Η γλώσσα είναι η φωνή του. Και η αγάπη είναι εκείνη που του δίνει νόημα
Το έργο αποτέλεσε σταθμό για το δημοτικιστικό κίνημα και τη νεοελληνική πεζογραφία. Και η μεταφορά του στο θέατρο, για πρώτη φορά την περασμένη χρονιά, έδωσε την ευκαιρία σε ένα ιστορικό κείμενο να αποκτήσει νέα πνοή, να ακουστεί με τη ζωντάνια της ανθρώπινης φωνής και να συναντήσει το σημερινό κοινό.
Γιατί η γλώσσα δεν είναι μόνο λέξεις και κανόνες. Είναι η φωνή της μητέρας που μας νανουρίζει, οι ιστορίες των παππούδων μας, τα τραγούδια που μας συντροφεύουν, οι εξομολογήσεις που μας λυτρώνουν. Είναι ο τρόπος που λέμε "σ’ αγαπώ", ζητάμε συγχώρεση, μοιραζόμαστε τη χαρά και στεκόμαστε δίπλα σε όσους μας χρειάζονται. Μέσα στις λέξεις κατοικούν οι άνθρωποί μας, οι αναμνήσεις μας, οι τόποι που αγαπήσαμε και όσα θέλουμε να διασώσουμε από τη λήθη.
Η αγάπη για τη γλώσσα είναι, τελικά, αγάπη για τον ίδιο τον άνθρωπο: για την ιστορία του, την ελευθερία του να εκφράζεται, τη διαφορετικότητά του και την ανάγκη του να επικοινωνεί χωρίς να χάνει τη μοναδικότητά του. Αυτό το νήμα διατρέχει και το ταξίδι του Ψυχάρη, υπενθυμίζοντάς μας πως κάθε γλωσσική επιλογή μπορεί να κρύβει μια βαθύτερη στάση ζωής.
Την επιμέλεια των κοστουμιών και των σκηνικών υπογράφουν η Άννα Βαγενά και ο θίασος. Τη μουσική ατμόσφαιρα της παράστασης συμπληρώνουν ο Νίκος Εφεντάκης στην ηλεκτρική κιθάρα, η Σοφία Εφεντάκη στην ακουστική κιθάρα και ο Γιώργος Πετρούνιας με τον θίασο στο τραγούδι.
"Το ταξίδι του Ψυχάρη", ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ιστορία μιας γλωσσικής επανάστασης. Μας αφορά και σήμερα, γιατί μας θυμίζει πως ο πολιτισμός ζει μέσα στις λέξεις που επιλέγουμε, στις σχέσεις που χτίζουμε και στον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον συνάνθρωπό μας. Μας καλεί να ακούσουμε πιο προσεκτικά, να μιλήσουμε πιο αληθινά και να κρατήσουμε ζωντανή τη γλώσσα ως πολύτιμο κομμάτι της ταυτότητάς μας.
Ίσως, τελικά, αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα της παράστασης: πως όσα αξίζουν πραγματικά δεν είναι εκείνα που απλώς κληρονομούμε, αλλά εκείνα που συνεχίζουμε να αγαπάμε, να καλλιεργούμε και να μοιραζόμαστε.
Προπώληση: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Ψυχάρης Το ταξίδι μου
Μέσα από το προσωπικό του ταξίδι με αφετηρία τη Γαλλία, σταθμούς την Κωνσταντινούπολη και τη Χίο, και προορισμό την Αθήνα, ο Ψυχάρης αφηγείται για δεύτερη χρονιά με πάθος όχι μόνο τη δική του πορεία αλλά και τον αγώνα για τη γλωσσική και εθνική ελευθερία. Ο λόγος, η κίνηση και η ζωντανή μουσική, συνδυάζονται αρμονικά, μεταφέροντας στη σκηνή τη δυναμική και γάργαρη αφήγηση του Ψυχάρη. Γεννημένος το 1854, καθηγητής γλωσσολογίας στο Παρίσι το 1888, ο Ψυχάρης γράφει και δημοσιεύει «το Ταξίδι μου», το πρώτο πεζό λογοτέχνημα στην ελληνική λαϊκή γλώσσα. Με όλη την επιστημονική γνώση που διέθετε, αλλά και την ευφυέστατη, ορμητική και ευρηματική λογοτεχνική του ικανότητα, καταφέρνει, με αιχμή δόρατος αυτό το έργο, να αντισταθεί σθεναρά στην απόλυτη κυριαρχία που είχε η καθαρεύουσα στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος και στη συνέχεια να συμβάλλει καθοριστικά στην ανατροπή της.
