"Η Παρέλαση" της Λούλας Αναγνωστάκη: Μιλάμε με τους συντελεστές για το έργο

Δεν είναι τυχαίο που οι καλλιτέχνες επιστρέφουν όλο και πιο συχνά στη Λούλα Αναγνωστάκη. Στο σημερινό τοπίο, τα έργα της φαντάζουν πιο αναγκαία από ποτέ. Η "Παρέλαση" είναι ένα εμβληματικό κείμενο της νεοελληνικής δραματουργίας, αλλά και ένας διαχρονικός καθρέφτης της ανθρωπογεωγραφίας μας.

Δύο νέα παιδιά βρίσκονται εγκλωβισμένα σε ένα δωμάτιο και παρακολουθούν τον έξω κόσμο μέσα από ένα παράθυρο. Πόσο παράξενο ακούγεται; Πολιτική και ψυχογραφική, η "Παρέλαση" αγγίζει τον πυρήνα της σύγχρονης υπαρξιακής αμηχανίας: τον φόβο της εξόδου στον πραγματικό κόσμο και την επιλογή της ακινησίας.

Όπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης της παράστασης, Νεκτάριος Λιοδάκης, η επιλογή του έργου σήμερα αφορά ακριβώς αυτή την παράδοξη συνθήκη της εποχής μας: "Σήμερα φοβόμαστε με έναν πολύ παράξενο τρόπο. Ξέρουμε τα πάντα, βλέπουμε τα πάντα, αλλά πολλές φορές επιλέγουμε να μένουμε ακίνητοι. Η "Παρέλαση" για μένα ξεκινά ακριβώς από εκεί. Από δύο ανθρώπους που έχουν φτιάξει έναν ολόκληρο κόσμο μέσα σε ένα δωμάτιο, γιατί ο έξω κόσμος μοιάζει αδύνατον να αντιμετωπιστεί. Δεν με ενδιαφέρει να εξηγήσω γιατί δεν βγαίνουν. Με ενδιαφέρει εκείνη η στιγμή που καταλαβαίνουν ότι ίσως το να μείνουν μέσα δεν είναι πλέον ασφαλές".

Και είναι αλήθεια, το "τζάμι" του παραθύρου της Αναγνωστάκη μεταφράζεται σήμερα στις οθόνες των κινητών μας, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις περιφραγμένες ασφάλειες της καθημερινότητας. Ομως, πόσο ασφαλείς είμαστε τελικά πίσω από αυτό το "τζάμι";

Όπως υπογραμμίζει ο σκηνοθέτης: " Καθόλου. Απλώς έχουμε πείσει τον εαυτό μας ότι είμαστε. Το τζάμι σήμερα μπορεί να είναι μια οθόνη, ένα κινητό, ένα σπίτι, οτιδήποτε μας επιτρέπει να κοιτάμε χωρίς να συμμετέχουμε. Βλέπουμε έναν πόλεμο, μετά μια διαφήμιση, μετά ένα αστείο βίντεο. Αυτή η εναλλαγή με τρομάζει. Γιατί κάποια στιγμή το πραγματικό και το μη πραγματικό αρχίζουν να μπερδεύονται. Και τότε το τζάμι δεν μας προστατεύει. Απλώς μας χωρίζει".

Οι ηθοποιοί μιλούν για τους φόβους, τα "παιχνίδια" και την έξοδο στο "έξω"

Στο έργο τα δύο αδέλφια καταφεύγουν στο παιχνίδι και στη φαντασία. Ποια είναι τα δικά μας σύγχρονα "παιχνίδια" για να δραπετεύουμε από μια σκληρή πραγματικότητα;

Μανώλης Πίτερης: Νομίζω πως σήμερα το μεγαλύτερο "παιχνίδι" μας είναι η οθόνη. Τα social media, οι σειρές, το ατελείωτο σκρολάρισμα. Φτιάχνουμε μικρές πραγματικότητες στις οποίες νιώθουμε ασφαλείς και ξεχνάμε, έστω για λίγο, τι συμβαίνει έξω. Κάπως έτσι λειτουργεί και το παιχνίδι για τα δύο αδέλφια στην "Παρέλαση" σαν ένας τρόπος να αντέξουν αυτό που δεν μπορούν ακόμη να αντιμετωπίσουν. Επίσης η σημερινή πραγματικότητα είναι με τέτοιον τρόπο δομημένη που καθιστά πολύ εύκολο να δραπετεύουμε από ένα πρόβλημα απλώς εγκλωβιζόμαστε απευθείας στο άλλο . Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η τέχνη μας βοηθάει να δραπετεύσουμε , μας δίνει τον χώρο να αναπνεύσουμε , να ονειρευτούμε .

Κωνσταντίνα Μάντζιου: Προσωπικά, αν μπορούσα να διαλέξω ένα "παιχνίδι" στη ζωή μου το οποίο με βοηθάει να δραπετεύω από την πραγματικότητα, είναι τα βιβλία. Στον ελεύθερο μου χρόνο επιλέγω να καθίσω μόνη μου, έστω και μισή ώρα, και να ακούσω την μουσική μου διαβάζοντας το βιβλίο μου. Ακόμα και τις φορές που μέσα στη μέρα έχω ένα μικρό διάλειμμα, ή βρίσκομαι στο μετρό, προτιμώ να συνεχίσω την ανάγνωση μου, παρά να ανοίξω το κινητό μου.

Πώς αλλάζει ένας άνθρωπος όταν συνειδητοποιεί ότι ο κίνδυνος δεν είναι πια μια αφηρημένη έννοια, αλλά βρίσκεται ακριβώς έξω από την πόρτα του;

Κ.Μ.: Θεωρώ πως αυτή η απότομη αλλαγή στην καθημερινότητα η οποία επέρχεται με μια μη διαχειρίσιμη βία, όχι μόνο αλλάζει το πώς βλέπουμε τον κόσμο, αλλά και το πώς υπάρχουμε στη ζωή μας εκ νέου. Στα μάτια μου η έννοια του κινδύνου "έξω από την πόρτα μου" σηματοδοτείται με μια αλλαγή της ήδη υπάρχοντος καθημερινότητας, είτε μέσω κάποιας ασθένειας στον κοντινό κύκλο είτε μέσω κάποιας στεναχώριας συνολικά. Οι καταστάσεις αυτές όχι μόνο αλλάζουν την έως τότε πραγματικότητα, αλλά μας κάνουν και να λησμονούμε την προηγούμενη φάση της ζωής μας.

Μ.Π.: Νομίζω ότι εκεί σταματάει η θεωρία και ξεκινάει το ένστικτο. Όταν κάτι σε αφορά πραγματικά, όταν φτάνει έξω από τη δική σου πόρτα, αντιδράς διαφορετικά. Και αυτό είναι πολύ ανθρώπινο. Η αλλαγή δεν γίνεται απευθείας είναι μια εσωτερική διαδικασία.

Τι είναι πιο τρομακτικό: η απομόνωση μέσα στο δωμάτιο ή η έξοδος σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια;

Μ.Π.: Για μένα, η απομόνωση μέσα στο δωμάτιο. Το να μένεις κλεισμένος, να φοβάσαι και να φαντάζεσαι συνεχώς τι μπορεί να συμβαίνει έξω, πολλές φορές γίνεται πιο τρομακτικό από την ίδια την πραγματικότητα. Προτιμώ να ανοίξω την πόρτα και να αντιμετωπίσω αυτό που υπάρχει εκεί, όσο δύσκολο κι αν είναι, παρά να μείνω μέσα και να αφήνω τον φόβο να μεγαλώνει. Να αφήνω τον εαυτό μου να δημιουργεί ψευδαισθήσεις. Είναι τρομακτικό πως οι άνθρωποι καμιά φορά επιλέγουμε χρυσά κλουβιά για να προστατευτούμε, που όντως μας προστατεύουν και πιθανά είναι όντως χρυσά , όμως παραμένουν κλουβιά .

Κ.Μ.: Θεωρώ πως η απομόνωση και η απομάκρυνση από τον έξω κόσμο βρισκόμενη σε ένα δωμάτιο, σαφώς και προσφέρει μια ασφάλεια και ενα safe place, αλλά για εμένα αποτελεί πιο τρομακτική κατάσταση από την ζωή έξω από το δωμάτιο. Η οποία πραγματικότητα έξω από το δωμάτιο, όσο τρομακτική και να είναι, και μόνο η τριβή μαζί της σου προσφέρει την επίγνωση των εκάστοτε πραγμάτων και σε εκπαιδεύει στο να επιβιώσεις και να ετοιμαστείς για το επόμενο αύριο. Για εμένα το τρομακτικό είναι να μην γνωρίζεις και να επιλέγεις να στέκεσαι στο δωμάτιο, στην άγνοια, επιζητώντας μια ασφάλεια την οποία δεν γνωρίζεις καλά καλά από τι την επιζητεί.

Προπώληση: more.com