O Mark Rosenblatt με αφορμή τη ζωή και τις επιλογές του γνωστού συγγραφέα παιδικών βιβλίων, Ρόαλντ Νταλ, αποφάσισε να παντρέψει τη μυθοπλασία, με τη βιογραφία και τη σύγχρονη επικαιρότητα. Ο "Γίγαντας", γραμμένος λίγες μόνον ημέρες πριν από τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023, αποδεικνύεται όχι απλώς επίκαιρος, αλλά σχεδόν προφητικός.
Ο Νταλ, ο οποίος είχε υπηρετήσει στη βρετανική αεροπορία κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, βρέθηκε το 1941 στην Παλαιστίνη. Η στενή συναναστροφή του με τον παλαιστινιακό πληθυσμό της περιοχής τον έστρεψε αργότερα εναντίον του νεοϊδρυθέντος ισραηλινού κράτους, μολονότι κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου είχε ταχθεί υπέρ των Εβραίων και κατά του ναζιστικού καθεστώτος.

@Αντρέας Σιμόπουλος
Το έργο εκτυλίσσεται ένα απόγευμα του Αυγούστου του 1983, αφού έχει προηγηθεί μια βιβλιοκριτική του Νταλ, στην οποία άσκησε δριμεία κριτική στην εξωτερική πολιτική του Ισραήλ, προκαλώντας παγκόσμιες αντιδράσεις. Εν μέσω προσωπικών απειλών που δέχεται ο Νταλ ακόμα και στο σπίτι του, αλλά και προειδοποιήσεων για απόσυρση των βιβλίων του από τα ράφια των βιβλιοπωλείων, δέχεται στο σπίτι μαζί με την μέλλουσα γυναίκα του, Λίσι, την επίσκεψη του Βρετανού εκδότη και φίλου του, Τομ Μάσλερ, και της Αμερικανίδας εκπροσώπου του εκδοτικού οίκου ο οποίος τον εκπροσωπεί στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, Τζέσι Στόοουν.
Ο Γιώργος Σκεύας χειρίστηκε με επιδεξιότητα αυτό το τόσο ενδιαφέρον έργο στήνοντας μια πολυεπίπεδη παράσταση. Με σκηνικό ρεαλισμό αφενός, μετέφερε το κοινό στο 1983 και αφετέρου, δημιούργησε την αίσθηση της κλειδαρότρυπας μέσα από την οποία οι θεατές κρυφοκοίταξαν τόσο στην ιστορία, όσο και στην τέχνη. Ταυτόχρονα όμως, αποδόμησε τη ρεαλιστική διήγηση εισάγοντας τη μορφή του ‘Γίγαντα’ κηπουρού, επιθυμώντας να ακροβατήσει ανάμεσα στην αλήθεια και τη φαντασίωση, στο παρελθόν και το παρόν, στη μυθοπλασία και τη βιογραφία. Υπενθύμισε έτσι τον παιγνιώδη και φαντασιακό χαρακτήρα των βιβλίων του Νταλ, τα οποία μολονότι απευθύνονται σε μικρούς αναγνώστες αποτυπώνουν αλήθειες, που ενδέχεται συχνά να είναι σκληρές ή και να πονούν. Επίσης, χειρίστηκε με απόλυτη καλλιτεχνική δεξιοτεχνία το δίλημμα αναφορικά με την έννοια της ‘ευθύνης’, αλλά και της ελευθερίας, στη ζωή και την τέχνη. Την ίδια στιγμή, δημιούργησε διλήμματα στο κοινό για θέματα τα οποία είναι διαχρονικά και ζέοντα, όπως η ελευθερία της άποψης, η καλλιτεχνική ανεξαρτησία, αλλά και η ευθύνη που φέρουν οι πολίτες για την πολιτική των κρατών. Ο Σκεύας, ο οποίος υπέγραψε επίσης τα σκηνικά και τα κοστούμια της παράστασης, δόμησε ένα σύμπαν μέσα στο οποίο οι ήρωες έμοιαζε να μην έχουν διέξοδο. Παγιδευμένοι ανάμεσα σε προσωπικές αντιλήψεις και τον έξω κόσμο, βρέθηκαν να κινούνται σαν πιόνια σε ένα ιδιότυπο σκάκι, όπως παρέπεμπε η σκηνή. Οι ηθοποιοί πάσχιζαν, μέσα στο τετράγωνο σκηνικό που δήλωνε το σπίτι του συγγραφέα, να ξεφύγουν από μια κατάσταση η οποία έμοιαζε (και μάλλον ήταν) αδιέξοδη.

Πολύ καλοί ήταν όλοι οι ηθοποιοί της παράστασης. Ο Άρης Λεμπεσόπουλος ερμήνευσε το πολυεπίπεδο του χαρακτήρα του Νταλ, αποδίδοντας επιτυχώς την ισχυρογνωμοσύνη, την ελευθερία της σκέψης, την εξυπνάδα, αλλά και την προκατάληψη του ήρωα. Ο Μάσλερ του Χάρη Χαραλάμπους-Καζέπη ήταν εκπληκτικός, ισορροπώντας με υποκριτική δεξιοτεχνία ανάμεσα στην ήρεμη δύναμη και τις ανατρεπτικές πεποιθήσεις του, δίνοντας ένα αληθινό υποκριτικό ρεσιτάλ. Εξίσου εξαιρετική ήταν η Ελένη Ρουσσινού ως Λίσι, η οποία με φινέτσα και χάρη κινήθηκε ανάμεσα στην ειρωνεία, τη γλύκα και την άτεγκτη αποφασιστικότητα. Η Αμαλία Αρσένη έχτισε καταπληκτικά την Τζέσι εκκινώντας από την διστακτικότητα και καταλήγοντας στην παθιασμένη επιθετικότητα, προκειμένου να υπερασπιστεί τις αρχές και τα πιστεύω της. Το ενδιαφέρον και στους τέσσερις πρωταγωνιστές ήταν ότι κλήθηκαν να υπερασπισθούν με πάθος τα πιστεύω τους, αδυνατώντας όμως να αναγνωρίσουν και να αποδεχτούν τα πιστεύω του άλλου. Καλή ήταν και η Χάλι της Γιώτας Καραχάλιου. Τέλος, όλοι οι ηθοποιοί κατάφεραν έναν υποκριτικό άθλο αφού τα γεμάτα ένταση και νοήματα βλέμματά τους αποτέλεσαν ένα δεύτερο ερμηνευτικό επίπεδο.

Εν κατακλείδι, η μετάφραση (Γιώργος Σκεύας) απέδωσε με αληθοφάνεια, συνέπεια, λεπτομέρεια και πιστότητα το ευφυές θεατρικό έργο του Mark Rosenblatt. Συνολικά, πρόκειται για μια εξαιρετικά σύγχρονη και ενδιαφέρουσα παράσταση, η οποία θέτει το κοινό σε ηθικά, πολιτικά, κοινωνικά και καλλιτεχνικά διλήμματα αναδεικνύοντας την τέχνη του θέατρου που είναι ο διάλογος και η αμφισβήτηση.
Περισσότερες πληροφορίες
Γίγαντας
Βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα, το έργο του Μαρκ Ρόζενμπλατ φέρνει αντιμέτωπα την καλλιτεχνική ιδιοφυΐα και την ηθική ευθύνη, θέτοντας ερωτήματα για τη σχέση του δημιουργού με το έργο του, τα όρια της πολιτικής κριτικής και το τίμημα των δημόσιων τοποθετήσεων. Το καλοκαίρι του 1983, ο Ρόαλντ Νταλ, δημιουργός αγαπημένων παιδικών βιβλίων, βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων μετά τη δημοσίευση ενός αντισημιτικού κειμένου, με αφορμή την εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο. Η μνηστή του, ο εκδότης του και μια εκπρόσωπος του αμερικανικού εκδοτικού οίκου προσπαθούν να τον πείσουν να ανακαλέσει, όμως εκείνος αρνείται να υποχωρήσει.


