Ελίνα Γιουνανλή©
Σε μια σπάνια επιδαύρια συναστρία, οι "Βάκχες", σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου δημιουργού Γιάβορ Γκάρντεφ, παρουσιάζονται στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου στις 10 και 11 Ιουλίου 2026 ως μια σκηνική ανάγνωση που απορρυθμίζει την αιώνια διαπάλη ανάμεσα σε δυο θεμελιώδεις αρχές – τη λαμπερή μορφή του Απόλλωνα και τη χαοτική σαγήνη του Διονύσου. Τη μουσική υπογράφουν και ερμηνεύουν ζωντανά επί σκηνής οι The Tiger Lillies, το διεθνούς φήμης βρετανικό συγκρότημα, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στη δράση ως σκοτεινοί τροβαδούροι, ως μορφές από το διονυσιακό σύμπαν. "Είναι δυνατόν, έστω και μόνο στο πλαίσιο μιας παράστασης, ο Διόνυσος να νικήσει ολοκληρωτικά και άνευ όρων τον Απόλλωνα;", διερωτάται ο σκηνοθέτης της συμπαραγωγής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026 με το Εθνικό Θέατρο Βουλγαρίας "Ιβάν Βάζοφ" και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Συμμετέχουν Έλληνες και Βούλγαροι ηθοποιοί: το "τρομερό παιδί" του βουλγαρικού θεάτρου Λεονίντ Γιόβτσεφ (Διόνυσος), η Λουκία Μιχαλοπούλου (Αγαύη), ο Αλέξανδρος Μυλωνάς (Κάδμος) και ο Μιχαήλ Ταμπακάκης (Πενθέας).
Στον Ευριπίδη, η διονυσιακή μανία δεν είναι μια αθώα γιορτή αλλά δοκιμασία της ίδιας της ιδέας του πολιτισμού
Στις "Βάκχες" του Γκάρντεφ τίθεται ένα καίριο ερώτημα σχετικά με την ανοχή της κοινωνίας στην αποσταθεροποίηση. Πώς μεταβολίζεται στον συλλογικό οργανισμό το συμβάν –διανοητικά, ψυχικά, πολιτικά– πριν μετατραπεί σε τραύμα; Το έργο λειτουργεί ως αναμέτρηση με τα όρια της ευταξίας, δοκιμάζοντας την αντοχή κανόνων και θεσμών. Στον Ευριπίδη, η διονυσιακή μανία δεν είναι μια αθώα γιορτή αλλά δοκιμασία της ίδιας της ιδέας του πολιτισμού, που ωθεί στα άκρα τη διατήρηση του ελέγχου, των ηθών / εθών, των νόμων και της αυτοεικόνας μας.
'Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο σκηνοθέτης: "Οι ‘Βάκχες’ είναι εκείνη η τραγωδία που φτάνει πιο μακριά από κάθε άλλη στο ενδιαφέρον για τις ανορθολογικές παρορμήσεις και την παραφροσύνη. Τόσο μακριά, που αποδεικνύεται επικίνδυνη και ριψοκίνδυνη και για τους θεατές, οι οποίοι καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι με τους βαθύτερους και ισχυρότερους φόβους τους".
Ο αταβιστικός φόβος της κατάρρευσης του πολιτισμού δεν κατοικεί μόνο στα πρόσωπα, φωλιάζει στο συλλογικό ασυνείδητο, εκεί όπου η κοινότητα πλάθει μύθους για να προστατευτεί. Από αυτό το πεδίο γεφυρώνεται μια αναλογία με την εμπειρία των βαλκανικών εθνικισμών, όπου η μισαλλοδοξία –ως πολιτική μορφή του φόβου του ‘άλλου’– τον καθιστά απειλή που πρέπει να απωθηθεί, να περιοριστεί ή να αφομοιωθεί.
Η τραγωδία χτίζεται πάνω στην αυταπάτη και στην ύβρη της βεβαιότητας πως ό,τι δεν χωράει στη γλώσσα και στον νόμο μπορεί απλώς να εξοριστεί. Μόνο που όταν ο άνθρωπος αρνείται τη σκοτεινή του συγγένεια με το άλογο, δεν το εξαφανίζει αλλά το σπρώχνει στα βάθη, απ’ όπου σχεδόν πάντα επιστρέφει αγριότερο.
Οι συντελεστές
Τη θεατρική διασκευή του κειμένου υπογράφουν οι Ιωάννα Ρεμεδιάκη και Γιάβορ Γκάρντεφ, τα σκηνικά ο Nikola Toromanov, τα κοστούμια η Ηλένια Δουλαδίρη, τη χορογραφία η Uršula Teržan και τους φωτισμούς η Στέλλα Κάλτσου.
Διαβάστε Επίσης
Ο Σάμιουελ Φίνζι υποδύεται τον Τειρεσία, ο Ιβάν Γιουρούκοφ τον Αγγελιαφόρο Α’, ο Μαρτίν Ντιμιτρόφ τον Αγγελιαφόρο Β’ και ο Ιβάν Νικόλοφ τον Δούλο. Οι The Tiger Lillies είναι οι τρεις ραψωδοί της παράστασης: Martyn Jacques (Μεσαίος), Adrian Stout (Aιθέριος), Budi Butenop (Χθόνιος).
Χορός των Βακχών: Νεφέλη Ανθοπούλου, Aλεξάνδα Γαϊδατζή, Ξένια Γραμματικού, Ευθυμία Δανιηλίδου, Ζωή Ευθυμίου, Ελένη Θυμιοπούλου, Αγγελική Κιντώνη, Πολυξένη Σπυροπούλου, Δανάη Σταματοπούλου, Nadya Keranova, Kremena Slavcheva, Alexandra Svilenova.
*Η παράσταση θα παρουσιαστεί στα αγγλικά, με ελληνικούς υπέρτιτλους.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
