Νίκο Καραθάνο, γιατί να δει κάποιος την παράσταση "Τζένη Τζένη", αφού γνωρίζει ήδη την ταινία;

Πώς προέκυψε η ιδέα για την παράσταση "Τζένη Τζένη – Ένα ηλιόλουστο Ρέκβιεμ";
Με αφορμή την ταινία "Τζένη Τζένη", ήθελα να επιστρέψω σε μια μυθική αφήγηση της Ελλάδας. Σε μια Ελλάδα φωτός, καλοκαιριού και ελαφρότητας, που σήμερα μοιάζει να απομακρύνεται.

Πώς προσεγγίζεις σκηνοθετικά ένα έργο που φέρει την υπογραφή των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά και έχει μείνει εμβληματικό μέσα από την ταινία του 1966;
Όταν βάζεις δίπλα-δίπλα αυτά τα δύο ονόματα, "ξεκλειδώνεις" μια πολύ συγκεκριμένη και αγαπημένη εποχή του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Ο Κώστας Πρετεντέρης και ο Ασημάκης Γιαλαμάς υπήρξαν το κορυφαίο συγγραφικό δίδυμο της δεκαετίας του '60, οι "μάστορες" της αστικής κωμωδίας. Σίγουρα δεν μπορείς να το μιμηθείς. Δεν πατάς πάνω στα ίχνη του. Πας λίγο δίπλα. Μπορείς μόνο να το γιορτάσεις.

Τι σε εντυπωσίασε περισσότερο στο αρχικό κείμενο;
Η ακρίβεια και η οικονομία του. Είναι τόσο καλοδουλεμένο που σχεδόν δεν περισσεύει ούτε λέξη. Φαίνεται πως οι δημιουργοί το είχαν επεξεργαστεί βαθιά. Τότε υπήρχε και μια ουσιαστική συνεργασία· οι άνθρωποι δούλευαν μαζί, αντάλλασσαν ιδέες. Μια συλλογικότητα που σήμερα σπανίζει.

Πέρα από την κωμωδία, τι άλλο κρύβει το έργο;
Είναι μια έντονη κοινωνική σάτιρα. Μιλά για την εξουσία, τα πολιτικά πάθη, την άνοδο της αστικής τάξης και τα ηθικά διλήμματα.

Γιατί να δει κάποιος την παράσταση αφού γνωρίζει ήδη την ταινία;
Γιατί στο θέατρο δεν αναπαράγεις απλώς κάτι γνωστό. Ψάχνεις τι υπάρχει κάτω από την επιφάνεια. Εκεί βρίσκεται η ουσία και η πρόκληση.

Πώς συνυπάρχουν το φως και το πένθος στην παράσταση;
Οι ελληνικές ταινίες μάς έδωσαν χαρά, αλλά κουβαλούν και μια απώλεια. Είναι κομμάτι μιας εποχής που πέρασε.

Ποια Ελλάδα αναδεικνύεται μέσα από το έργο;
Μια διπλή Ελλάδα. Από τη μία η ζεστασιά, η ομορφιά και η ανθρωπιά. Από την άλλη τα συμφέροντα, η ταξικότητα και οι αντιφάσεις.

Πιστεύεις ότι εξιδανικεύουμε το παρελθόν;
Βέβαια. Υπήρχαν σοβαρά ζητήματα τότε-πολιτικά και κοινωνικά. Σήμερα έχουμε κατακτήσει άλλες ελευθερίες. Αλλά ο άνθρωπος ζει και μια παράλληλη, εσωτερική ζωή που μετρά αλλιώς τα πράγματα.

Τι ρόλο παίζει η μνήμη;
Η μνήμη μάς δίνει ταυτότητα. Οι τόποι, οι εικόνες, οι διαδρομές - όλα αυτά μάς χτίζουν. Είναι το "βιβλίο" της ζωής μας.

Η μνήμη είναι αξιόπιστη;
Όχι. Είναι ανακατασκευαστική. Θυμόμαστε όπως θέλουμε. Είναι σαν το σινεμά της ζωής μας. Κρατά μέσα της πράγματα που δεν ζουν πια, αλλά μας κρατούν ζωντανούς.

Αναπολείς συχνά;
Πολύ. Συγκινούμαι. Αλλά δεν σημαίνει ότι θέλω να επιστρέψω. Δεν θέλεις να ξαναζήσεις τους ίδιους πόνους.

Τι θα ήθελες να κρατήσεις από το παρελθόν;
Όχι γεγονότα, αλλά την αίσθηση. Τη ματιά του παιδιού. Τη λάμψη και το μυστήριο της ζωής.

Πώς βλέπεις τη νοσταλγία;
Είναι φυσική, αλλά μπορεί να γίνει παγίδα όταν εξιδανικεύουμε το παρελθόν.

Υπάρχει σήμερα η αθωότητα εκείνης της εποχής;
Όχι, έχει χαθεί. Σήμερα είμαστε πιο σύνθετοι. Η απλότητα τότε ήταν μια μορφή πληρότητας. Παλιότερα οι σχέσεις και οι λέξεις ήταν πιο καθαρές. Ίσως και πιο αθώες. Και αυτό σήμερα δεν βρίσκεται εύκολα.

Μπορούμε να την ξαναβρούμε;
Μόνο επιφανειακά. Ο πυρήνας είναι δύσκολος.

Το θέατρο φέρνει πιο κοντά την αίσθηση της απώλειας;
Δεν έχει να κάνει με το μέσο. Όλα εξαρτώνται από το τι "πόρτες" ανοίγουν μέσα σου.

Τι συμβαίνει ανάμεσα σε ηθοποιό και θεατή;
Χρειάζεται χρόνος. Ο ηθοποιός βάζει μια μάσκα, αλλά ο θεατής πρέπει να βγάλει τη δική του.

Πώς είναι το σκηνικό που δημιούργησε ο Κωνσταντίνος Σκουρλέτης για την παράσταση;
Είναι ένας τόπο μνήμης. Κάτι λειτουργικό για εμάς και ουσιαστικό για τον θεατή, χωρίς υπερβολές.

Τα κοστούμια του Άγγελου Μέντη και η μουσική του Αγγελου Τριανταφύλλου παραπέμπουν σε συγκεκριμένη εποχή;
Ναι, όσο γίνεται. Πάντα όμως μέσα στα όρια των δυνατοτήτων μας. Στην παράσταση συμμετέχει τετραμελής ορχήστρα.

Συνεργάζεσαι συχνά με έναν σταθερό πυρήνα ανθρώπων. Τι ρόλο παίζει αυτή η ομάδα στη δημιουργία σου;
Πολύ σημαντικό. Είναι σαν μια "συμμορία". Μετράει το ποιοι είμαστε, όχι μόνο το πώς παίζουμε. Το "μαζί" είναι το βασικό. Όπως στη ζωή, έτσι και στο θέατρο — όλα συνδέονται οργανικά. Δεν εξηγούνται πάντα. Σε αυτή την παράσταση, αυτός ο πυρήνας ανθρώπων ζωντανεύει μέσα από ένα σύνολο ηθοποιών που λειτουργεί συλλογικά, σχεδόν σαν ένας ζωντανός οργανισμός: Την οικογένεια Σκούταρη ενσαρκώνουν η Γαλήνη Χατζηπασχάλη ως Τζένη Σκούταρη, εγώ υποδύομαι τον Κοσμά Σκούταρη και ο Άγγελος Παπαδημητρίου τη Ματίνα Σκούταρη. Το Κασανδρέικο αποτελούν ο Χρήστος Λούλης ως Νίκος Μαντάς, η Χάρις Αλεξίου ως Ντιάνα Κασανδρή και ο Κώστας Μπερικόπουλος ως Μίλτος Κασανδρής.

Οι Αμερικάνες ζωντανεύουν μέσα από τη Ζέτα Μακρυπούλια ως Υβόννη Καρίπη και την Ιωάννα Μαυρέα ως Κλάρα Καρίπη. Στα υπόλοιπα πρόσωπα, ο Γιάννης Κότσιφας ερμηνεύει τον Ανδρέα Δερμέζη, τον Στράτο και τον μπράβο, ο Αλέξανδρος Σκουρλέτης τον Μίμη Φραγκόπουλο, τον νησιώτη και τον αστυνομικό, ενώ η Ιωάννα Μπιτούνη τη Σοφία, την υπηρέτρια. Όλοι μαζί συνθέτουν αυτό το "μαζί" που τελικά καθορίζει την παράσταση- όχι ως άθροισμα ρόλων, αλλά ως κοινή εμπειρία.

 

Ποιος είναι ο στόχος σου ως δημιουργός;
Να υπάρχει μια ανάγκη να βγεις στη σκηνή. Κάτι πέρα από την επιτυχία. Κάτι που σε καλεί να ζεις.

 Τι σημαίνει για σένα ελληνικότητα;
Είναι ανεξερεύνητη. Δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε. Υπάρχει κάτι βαθύτερο.

Πού τη συναντά κανείς;
Όταν μυθολογείς την καθημερινότητά σου. Όταν βάζεις τον μύθο μέσα στη ζωή σου.

Ποια είναι η σχέση τέχνης και φαντασίας;
Είμαστε "καταδικασμένοι" να φανταζόμαστε τη ζωή μεγαλύτερη, πιο ηρωική, πιο μαγική.

Πώς εκφράζεται αυτό;
Είμαστε απλοί άνθρωποι, αλλά κάποιες στιγμές νιώθουμε σαν γίγαντες. Δίνουμε στα πράγματα μυθικές διαστάσεις.

Τι συναίσθημα γεννά τελικά το "Τζένη Τζένη";
Δεν γελάς τόσο. Χαίρεσαι.

Και τι είναι τελικά αυτό το "ηλιόλουστο ρέκβιεμ";
Ένας τρόπος να θυμηθούμε, να συγκινηθούμε και να αναρωτηθούμε ποιοι ήμασταν και ποιοι είμαστε σήμερα. Να ζούμε τη ζωή όχι μόνο όπως είναι, αλλά και όπως τη φανταζόμαστε.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com