Από τις 11 Μαρτίου και για 15 μόνο παραστάσεις, το Θέατρο ΧΩΡΟΣ φιλοξενεί την πρώτη ελληνική θεατρική μεταφορά του μοναδικού μυθιστορήματος του Stefan Zweig, "Επικίνδυνος Οίκτος" (Ungeduld des Herzens, 1939), σε θεατρική απόδοση και σκηνοθεσία της Κερασίας Σαμαρά.
"…Για πρώτη φορά κατάλαβα πως το μεγαλύτερο κακό στον κόσμο δεν γίνεται απ’ τη βαρβαρότητα, μα απ’ την αδυναμία…"
Λίγα λόγια για την παράσταση
Το πολυδιαβασμένο μυθιστόρημα του 20ού αιώνα μεταφέρεται για πρώτη φορά στη σκηνή, φωτίζοντας με ένταση και ευαισθησία την "ανατομία" του οίκτου και τη λεπτή γραμμή που τον χωρίζει από τη δειλία.
Με φόντο την παρακμάζουσα πολυτέλεια της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και το αυστηρό στρατιωτικό περιβάλλον των παραμονών του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ξεδιπλώνεται ο ανεκπλήρωτος έρωτας ανάμεσα σε έναν νεαρό αξιωματικό του ιππικού και μια πλούσια, παράλυτη κοπέλα. Ένας έρωτας που γεννιέται μέσα από τον οίκτο και οδηγεί σταδιακά στην ηθική συντριβή.
Η σωματική αναπηρία, παρούσα σε τρεις από τους βασικούς ήρωες, λειτουργεί ως καθρέφτης μιας ευρύτερης κοινωνικής "παράλυσης": της αδυναμίας ανάληψης ατομικής ευθύνης μπροστά στην απειλή του πολέμου, αλλά και απέναντι στην αλήθεια. Ο ναρκισσισμός του "ευεργέτη", η δύναμη του πλούτου, η έκπτωση της τιμής, η ψευδαίσθηση της ασφάλειας και η απώθηση της πραγματικότητας συνθέτουν ένα πυκνό δραματουργικό σύμπαν.
Επί σκηνής ερμηνεύουν οι Κώστας Αρζόγλου, Χίλντα Ηλιοπούλου, Βίκυ Μαραγκάκη, Βασίλης Μήλιος, Χάρης Παπαδόπουλος, Κερασία Σαμαρά και Μαρία Φραγγεδάκη. Η ζωντανή μουσική του Τάκη Μπαρμπέρη εκτελείται επί σκηνής, ενώ η αφήγηση από την Κερασία Σαμαρά συμπληρώνει τη σκηνική δράση. Το εικαστικό σκηνικό υπογράφει η Εύα Μελά και τους φωτισμούς ο Γιώργος Μπούχρας.
Λίγα λόγια για την υπόθεση
Στη σκιά του επερχόμενου πολέμου, η Έντιθ φον Κεκεσφάλβα, κόρη τοπικού άρχοντα και ημιπαράλυτη, ερωτεύεται με πάθος τον νεαρό υπίλαρχο Άντον Χόφμιλερ. Εκείνος, κυριευμένος από οίκτο και εγκλωβισμένος στις κοινωνικές πιέσεις του πατέρα και του γιατρού της, οδηγείται σε μια ψευδεπίγραφη σχέση, οι συνέπειες της οποίας θα αποδειχθούν τραγικές.
Χρόνια αργότερα, το 1938, στα πρόθυρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Άντον, ήρωας πλέον του πολέμου, αφηγείται την ιστορία του, αποκαλύπτοντας πως υπήρξε περισσότερο λιποτάκτης μπροστά στην προσωπική του ευθύνη παρά γενναίος απέναντι στα καθήκοντά του.
Ένα έργο ανατριχιαστικά επίκαιρο
Γραμμένο υπό τη σκιά του επερχόμενου Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το μυθιστόρημα τοποθετείται στις παραμονές του Α’ Παγκοσμίου και κορυφώνεται με τη δολοφονία του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου. Μέσα από την προσωπική τραγωδία, ο Zweig διαβλέπει τη συλλογική καταστροφή.
Σήμερα, η παράσταση σχολιάζει με διαύγεια την ευρωπαϊκή αμηχανία απέναντι σε πολεμικές συγκρούσεις, την κατάλυση του διεθνούς δικαίου και τον εφησυχασμό. Ο "Επικίνδυνος Οίκτος" γίνεται έτσι μια πολιτική και ηθική παραβολή για τον κίνδυνο που ελλοχεύει όταν η συμπόνια μετατρέπεται σε αδυναμία και η αλήθεια θυσιάζεται στον φόβο.
Το μυθιστόρημα παραμένει επίκαιρο, καθώς αναδεικνύει την καθολικότητα του κινδύνου της καταστροφής, την ατελή φύση του ανθρώπου και την αδυναμία του να αντιδράσει σθεναρά. Υπενθυμίζοντας ότι η ατομική ευθύνη και η ηθική επιλογή δεν παύουν ποτέ να έχουν σημασία.
Όπως γράφει ο Zweig: "…ξέρω πια πως κανένα έγκλημα δεν ξεχνιέται, όσο βρίσκεται ακόμα στη συνείδησή μας…"
Διαβάστε Επίσης
