Στο "Cow | Deer", η Κέιτι Μίτσελ έκανε θέατρο μια μέρα δύο ζώων

Στο θέατρο βλέπουμε να αναπαρίστανται ιστορίες ανθρώπων. Κι αν αυτό είναι ένα γεγονός τόσο προφανές που μοιάζει περιττό να ειπωθεί, τότε ετοιμαστείτε να αναθεωρήσετε. Το Εθνικό Θέατρο παίρνει το ρίσκο και στην πρώτη του συνεργασία με το Royal Court Theatre του Λονδίνου φέρνει στη σκηνή μια παράσταση-στοίχημα. "Θα ζητούσα την υπομονή και την κατανόηση του κοινού επειδή μιλάμε για ένα αληθινό πείραμα" μας είπε χαρακτηριστικά η Κέιτι Μίτσελ, η σκηνοθέτρια του έργου "Cow | Deer" που έχει για πρωταγωνιστές δύο ζώα και βασίζεται αποκλειστικά στον ήχο. Διαβάστε όλα όσα μας είπε η διακεκριμένη Βρετανή καλλιτέχνιδα, με αφορμή την πρεμιέρα του έργου την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου στη Νέα Σκηνή "Νίκος Κούρκουλος".

Πώς θα περιγράφατε το "Cow | Deer"; Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο θέαμα.
Ο θεατής θα δει τέσσερις περφόρμερ να εκτελούν ζωντανά τα ηχητικά εφέ δύο ζώων και του οικοσυστήματος όπου ζουν. Για να παράγουν αυτούς τους ήχους, θα χρησιμοποιούν τα διάφορα αντικείμενα που θα βρίσκονται σε δύο τραπέζια γεμάτα άχυρο – πράγματα όπως αβγοθήκες, γάντια και πολλά ακόμη. Μπορεί να υπάρχουν μερικές προβολές για να ξέρει το κοινό πού βρίσκεται, στο δάσος ή στη φάρμα για παράδειγμα. Έτσι, θα ζωντανέψει μια πλήρης μέρα της ζωής μιας αγελάδας και ενός ελαφιού.

Το έργο αμφισβητεί τον ανθρωποκεντρισμό που τυπικά διέπει ένα θεατρικό. Δεν προσπαθεί να επιβάλει στα ζώα τη γνωστή μας δραματουργία, που περιλαμβάνει ανθρώπους που ερωτεύονται, παντρεύονται ή σκοτώνονται. Εξερευνά, λοιπόν, έναν τρόπο θεατρικής αναπαράστασής τους που να ανταποκρίνεται στο δικό τους βίωμα. Ο μη ανθρώπινος κόσμος, άλλωστε, δεν λειτουργεί με τους δικούς μας κανόνες ή ρυθμούς.

Και πώς σας ήρθε αυτή η ιδέα;
Δουλεύω εδώ και περίπου δέκα χρόνια με παραγωγές που συνδυάζουν το θέμα της κλιματικής αλλαγής με το θέατρο. Έχω δοκιμάσει διάφορους τρόπους για να μιλήσω γι’ αυτό το ζήτημα: έχω φέρει έναν ειδικό επιστήμονα να μιλήσει επί σκηνής· έχω κάνει σόου στο οποίοι οι ηθοποιοί φωτίζονταν χάρη στην ενέργεια που έδιναν κάνοντας ποδήλατο· έχω σκηνοθετήσει τον "Βυσσινόκηπο" από την οπτική των δέντρων, όπου ακούγονταν μόνο οι ατάκες που αναφέρονταν σε αυτά. Εξελίσσοντας αυτό το τελευταίο μου πρότζεκτ, κάνω τη δεύτερη προσπάθεια μαζί με τις συνεργάτιδές μου, Νίνα Σίγκαλ και Μέλανι Γουίλσον, να αναπαραστήσω τον κόσμο που υπάρχει πέρα από τον άνθρωπο.

Και γιατί επιλέξατε αυτά τα δύο ζώα;
Επειδή μας ενδιέφερε η διαφορά ανάμεσα στη βιομηχανοποιημένη κτηνοτροφία και το βίωμα της άγριας ζωής. Δεν ξέρω πώς είναι ακριβώς στην Ελλάδα, αλλά στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχει εκτεταμένη βιομηχανική εκτροφή αγελάδων, με σκοπό το κρέας και το γάλα. Είναι βασικό χαρακτηριστικό της βρετανικής επαρχίας. Το ελάφι, από την άλλη πλευρά, θεωρείται στη βρετανική φαντασία ένα ιδιαίτερο, μοναδικό άγριο ζώο – που πλέον το συναντάς πιο σπάνια.

Είναι ο στόχος της παράστασης η ευαισθητοποίηση των θεατών;
Πράγματι, με το "Cow | Deer" θέλουμε να παροτρύνουμε την ενσυναίσθηση ανάμεσα στον κόσμο των ανθρώπων και τον μη ανθρώπινο και την κατανόηση όσον αφορά τις διαφορές μας. Μια διαφορά που ανακαλύψαμε ήταν στον τρόπο με τον οποίο κοιμούνται τα δύο ζώα. Νομίζουμε ότι ο ύπνος συμβαίνει τη νύχτα, όμως τα ελάφια είναι ξύπνια τότε και κοιμούνται τέσσερις ώρες το μεσημέρι. Οι αγελάδες αναπαύονται τη νύχτα αλλά ανά τακτά διαστήματα ξυπνούν. Είναι πολύ όμορφο να ξεκινάς να ανακαλύπτεις το πώς βιώνουν το χρόνο αυτά τα πλάσματα.

Είναι αυτό το έργο μια ματιά στο πώς θα (θέλατε να) μοιάζει το θέατρο στο μέλλον;
Ελπίζω ότι το θέατρο θα έχει μια ευρύτερη γκάμα για να αναπαριστά έργα ανθρωποκεντρικά και μη. Στη χώρα σας, μάλιστα, υπάρχει πολύ υλικό από τη φοβερή θεατρική σας ιστορία που μπορεί να αξιοποιηθεί. Είμαι πολύ αισιόδοξη για την Ελλάδα, μπορεί να πρωτοπορήσει σε αυτό το κίνημα.

Όσον αφορά εν προκειμένω το "Cow | Deer", χρειάζεται, βέβαια, και το κοινό να δει λίγο "ζεστά" το πείραμά μας, που δεν υπακούει στους παραδοσιακούς κανόνες του θεάτρου. Οπότε οι θεατές μπορεί να νιώσουν και λίγη βαρεμάρα, ίσως όμως καταλάβουν ότι δεν βλέπουν κάτι ανιαρό, αλλά το πώς βλέπει όντως τον κόσμο ένα ζώο. Είναι ένα έργο φτιαγμένο με νοιάξιμο και αγάπη για τον κόσμο όπου ζούμε όλοι μαζί.

Στην παράσταση ερμηνεύουν οι: Αλέξανδρος Ζοτάι, Χρήστος Θάνος, Κορίνα Κόκκαλη, Ιωάννα Τουμπακάρη. Για τη σκηνοθεσία του έργου στην Ελλάδα, οι δημιουργοί συνεργάστηκαν με την Ειρήνη Φαναριώτη. Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει ο Άλεξ Ιλς, ενώ οι φωτισμοί είναι σε επιμέλεια της Πρίμα Μέχτα.