Στην επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννηση του Ζορζ ντε λα Φουσαρντιέρ, το εμβληματικό του μυθιστόρημα "Η σκύλα” (La Chienne) ζωντανεύει για πρώτη φορά στη σκηνή, μέσα από μια τολμηρή θεατρική μεταφορά της Κερασίας Σαμαρά. Γραμμένο το 1929, στον απόηχο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αποτυπώνει έναν κόσμο σε ηθική και κοινωνική κατάρρευση, δημιουργεί μια παραβολή για την καταναγκαστική εμπορευματοποίηση των πάντων – από το ανθρώπινο σώμα έως την ίδια την Τέχνη. Η Κερασία Σαμαρά εμβαθύνει στον σκοτεινό και αντιφατικό κόσμο της "Σκύλας" του Ζορζ ντε λα Φουσαρντιέρ και αξίζει να την ακούσουμε: μας μίλησε μέσα από τέσσερα βασικά σημεία για την παράσταση, τη θέση της γυναίκας, τη σύγχρονη απήχηση του έργου και τη θεατρική του γλώσσα.
Ο ρόλος της γυναίκας στην παράσταση "Σκύλα"
Αισθάνθηκα από την αρχή ότι ο σαρκασμός του συγγραφέα, διάχυτος σε ολόκληρο το μυθιστόρημα, ήταν ταυτόχρονα και αυτός που το τιτλοδότησε. Η Λουλού είναι ένα πρόσωπο απολύτως χειραγωγήσιμο, μια γυναίκα εν πολλοίς άβουλη, που αν και εξαπατά, είναι διαρκώς εξαπατημένη και παραδομένη άνευ όρων στον άξεστο εραστή της και τις φιλοδοξίες του, οι οποίες, περνούν, κυριολεκτικά, πάνω από το κορμί της. Καταλήγει δολοφονημένη άγρια. Πρόκειται για ένα έγκλημα χωρίς δικαίωση, για μια παράπλευρη απώλεια, στην αιώνια πάλη του έρωτα με το χρήμα. Κι όμως, ο συγγραφέας ονομάζει αυτήν την ηρωίδα "Σκύλα". Ειρωνικά, προφανώς, στηλιτεύοντας καυστικά την εκάστοτε κοινωνία, που αναζητά αποδιοπομπαίους τράγους και εξιλαστήρια θύματα, για να καλύψει την ανηθικότητα και την ενοχή της.
Η ισορροπία ανάμεσα στο αστυνομικό στοιχείο και την ψυχολογική τραγωδία
Αυτό υπήρξε και ένα βαθύτερο ερώτημα στη σκηνοθετική μου διαδικασία. Ξαφνικά κατάλαβα πως δεν μ’ ενδιέφερε καθόλου να αποδώσω με ενδιαφέροντα τρόπο μια συναρπαστική "αστυνομική" ιστορία. Αυτό το έχει κάνει ο κινηματογράφος. Με έκαιγε, όμως, να αποδώσω την Κόλαση του μυαλού και της Ψυχής, την ανελέητη φουρτούνα του παράφορου Έρωτα, τον ευτελισμό της Αξιοπρέπειας και πάνω απ’ όλα, την Εμπορευματοποίηση κάθε αξίας και κυρίως της Τέχνης. Ο Μεσοπόλεμος υπάρχει και σήμερα. Αγωνιούμε κάθε μέρα για την επιβίωσή μας, γύρω μας ξεσπούν πόλεμοι,τα παιδιά είναι ευχαριστημένα όταν γίνονται κατώτερα στελέχη επιχειρήσεων και όχι άνεργοι, η Τέχνη πωλείται.
Το προσωπικό στοίχημα της Κερασίας Σαμαρά
Ήθελα να μην αυτολογοκριθώ και να μείνω πιστή στις παράδοξες εσωτερικές εικόνες που γεννήθηκαν μέσα από την ανάγνωση του μυθιστορήματος, να τους επιτρέψω να κατακλύσουν κι εμένα και την παράσταση, όσο αναπάντεχες κι αν είναι. Δεν μ’ ενδιέφερε να "κατατάξω" την παράσταση σε κάποιο συγκεκριμένο θεατρικό είδος. Στο τιμόνι της βρίσκονται ο σαρκασμός για το σκοτάδι και η αισθητική του παραλόγου, καλοκουρδισμένη όμως, και πατώντας γερά στη λογική του συγγραφέα. Δεν μ’ ενδιέφερε να απλοποιήσω τίποτα, έκανα ακριβώς αυτό που αισθάνθηκα όταν διάβασα το βιβλίο. Και, ναι, είναι ασυνήθιστο το αποτέλεσμα. Όμως, με κάποιον, επίσης παράξενο, τρόπο, είναι απολύτως κατανοητό και αποδεκτό. Με βοήθησε πολύ, σε όλο αυτό το εγχείρημα, η απολύτως συμβατή με τη σκηνοθεσία, αισθητική της Εύας Μελά, που απέδωσε μέσα από τα σκηνικά και τα κοστούμια, το μεσοπολεμικό κλίμα της ζωγραφικής Τέχνης, αλλά και την επικίνδυνα παιγνιώδη διάθεση που αναζητούσα.
Οι ηθοποιοί και οι ρόλοι τους
Τη μετάφραση του μυθιστορήματος έκανε η Ισμήνη Δούκα, τη σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από την Εύα Μελά και την Άννα Λουκίδη-Ανδρέου, την πρωτότυπη μουσική σύνθεση ο Τάκης Μπαρμπέρης και την κίνηση η Ρούλα Κουτρουμπέλη. Τους φωτισμούς ο Βαγγέλης Μούντριχας. Η "Σκύλα" είναι παραγωγή της θεατρικής μου εταιρείας ΘΕΣΙΣ και πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και της SARKK SA. Ο Μανώλης Ιωνάς παίζει τον κεντρικό ήρωα Μωρίς (οκαταπιεσμένος υπάλληλος, ο κωμικός σύζυγος που αγαπά τον αγοραίο έρωτα και τη ζωγραφική) Ο Βασίλης Βλάχος είναι ο ανθυπασπιστής Αλέξις, ο ήρωας του πολέμου που μετέρχεται όλα τα μέσα προκειμένου να επιβιώσει σε καιρό ειρήνης. Η Χίλντα Ηλιοπούλου παίζει την Αντέλ, τη στερημένη και πικρόχολη σύζυγος του Μωρίς. Η Μιράντα Ζησιμοπούλου και η Αγγελική Ξενία, εναλλάξ, ερμηνεύουν τη Λουλού, την πέτρα του σκανδάλου, μια ηρωίδα που κινείται ανάμεσα στη Νανά του Ζολά και τη Λούλου του Βέντεκιντ. Ο Χρήστος Κασιέρης είναι ο Ντεντέ, ο άξεστος, γοητευτικός και βίαιος τυχοδιώκτης, "ο τύπος που εμφανίστηκε μετά τον πόλεμο", όπως λέει ο συγγραφέας. Ο Δημήτρης Καραβιώτης και εγώ είμαστε οι Αφηγητές που μεταμορφώνονται σε Εμπόρους Τέχνης. Οι δύο αφηγητές σχολιάζουν διαρκώς την ιστορία και οι Έμποροι Τέχνης κινούν τα νήματά της και αντιμετωπίζουν την Τέχνη ως "προϊόν".
Δείτε όλες τις παραστάσεις στον οδηγό θεάτρου του "α".
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Η σκύλα
Στην 150η επέτειο από τη γέννηση του συγγραφέα παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη σκηνή η παράδοξη ιστορία πόθου, διαφθοράς και εγκλήματος, μέσα από ένα παρακμιακό, αστείο βαριετέ που σαρκάζει τους ήρωές του. Η σκοτεινή γοητεία του Μεσοπολέμου ζωντανεύει μέσα από την ιστορία του Μορίς, ενός φιλήσυχου, έντιμου ιδιωτικού υπαλλήλου, δυστυχισμένου σ' έναν συμβατικό γάμο με την Αντέλ και με μόνες διεξόδους τον αγοραίο έρωτα και την παράξενη ζωγραφική του. Ξαφνικά ερωτεύεται για πρώτη φορά στη ζωή του, παράφορα, τη Λουλού, μια αφελή πεταλουδίτσα της νύχτας. Εκείνη, όμως, μαζί με τον αδίστακτο προστάτη και εραστή της, Ντεντέ, τον εξαπατούν. Ο Μορίς, μέσα από μια συνάντηση με τον Αλέξις, έναν αναπάντεχο προσωρινό σωτήρα του, ξεγελιέται ότι θα ευτυχήσει με τη Λουλού, όμως, σιγά σιγά, χάνει τα πάντα, την εντιμότητά του, την αξιοπρέπεια, ακόμη και την πατρότητα των πινάκων του, αφού η Λουλού τους παρουσιάζει ως δικούς της.
