Γιώργος Καβαλιεράκης©
Στο Θέατρον του Κέντρου Πολιτισμού "Ελληνικός Κόσμος" παίζεται η παράσταση που σηματοδοτεί τη νέα συνεργασία του σκηνοθέτη Πέτρου Ζούλια και της σπουδαίας ηθοποιού Νένας Μεντή. Ο λόγος για το "Μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας" του Γρηγορίου Ξενόπουλου, σε παραγωγή του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού. Το αριστούργημα της νεοελληνικής δραματουργίας, αν και γράφτηκε το 1897, είναι σύμφωνα με τη Νένα Μεντή "σαν να γράφτηκε σήμερα. Η αλήθεια του έργου και αυτό που το κάνει σπουδαίο είναι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει το θέμα των ηθικών αξιών του ανθρώπου, ο οποίος, παρά τις δυσκολίες, επιλέγει να μην τα ξεπουλήσει όλα για τα λεφτά". Ένα μήνυμα που η ίδια πιστεύει ότι έχουμε ανάγκη να το ακούσουμε σήμερα μέσα από το σημαντικό και ιδιαίτερα συγκινητικό έργο. Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που την παρακίνησε να συμμετέχει, το ίδιο το έργο, κι όχι η ίδια η ηρωίδα, αν και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους ρόλους του ελληνικού δραματολογίου που έχουν ερμηνεύσει σπουδαίες ηθοποιοί του θεάτρου μας, όπως η Ευαγγελία Παρασκευοπούλου, η Μαρίκα Κοτοπούλη, η Κυβέλη και η Άννα Συνοδινού.
Το "Μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας", που ο ίδιος ο συγγραφέας έχει χαρακτηρίσει ως το τελειότερο αλλά και το σπουδαιότερο έργο της ζωής του, αποτελεί τη θεατρική διασκευή του ομώνυμου διηγήματός του, στοιχεία του οποίου αξιοποίησε ο Πέτρος Ζούλιας στην παράσταση, δημιουργώντας μια σύνδεση ανάμεσα στον λογοτεχνικό και τον θεατρικό Ξενόπουλο.
Η ιστορία επικεντρώνεται στην οικογένεια των Βαλέρηδων, "ανθρώπων του οικοσήμου και της μεγαλοαστικής τάξης της Ζακύνθου της εποχής", όπως σημειώνει η Νένα Μεντή, που έχουν πια ξεπέσει οικονομικά και ζουν μέσα στη φτώχεια. "Η κοντέσσα Βαλέραινα κουβαλάει ένα μυστικό γιατρικό, ένα φάρμακο για τα μάτια, που το έχει κληρονομιά από τις γιαγιάδες της. Είναι ορκισμένη να το δίνει για να βοηθάει χωρίς να πληρώνεται". Εδώ έγκειται και ο συμβολισμός του έργου, που συμπυκνώνεται στη φράση "ανοίξτε τα μάτια και δείτε ότι ο άνθρωπος πρέπει να αγαπάει τον άνθρωπο". Η Βαλέραινα αδιάλλακτη, με υψηλό ηθικό παράστημα παραμένει ταγμένη στην αποστολή της, πιστή στις αξίες και τον ιδεαλισμό του παρελθόντος. Εμφανίζεται ένας άνθρωπος ο οποίος θέλει να αγοράσει το φάρμακο δίνοντας πολλά χρήματα, εκείνη όμως δεν το δέχεται παρά τις πιέσεις των παιδιών της να το πουλήσει. Έτσι, συγκρούεται με το νέο, τον ορθολογισμό και τη διάρθρωση του καπιταλισμού, που αντιπροσωπεύει η νεαρή νύφη της Βαλέραινας, την οποία υποδύεται η Βασιλική Τρουφάκου. Ο Νίκος Νίκας ερμηνεύει τον γιο της, Κόντε Βαλέρη, ενώ η Μαρία Κανελλοπούλου κρατά το ρόλο της οικονόμου. Μαζί τους ανεβαίνει στη σκηνή ένας πολυμελής θίασος –Δημήτρης Καπετανάκος, Δημήτρης Αριανούτσος, Μαριάννα Τουντασάκη, Γιώργος Λόξας, Φαίη Φραγκαλιώτη, Άννα-Μαρία Κατσουλάκη– που ενώνει διαφορετικές γενιές ηθοποιών μέσα από την ατόφια και ουσιαστική αγάπη τους για το θέατρο, όπως είπε χαρακτηριστικά η Νένα Μεντή.
Τα σκηνικά υπογράφει η Μαρία Φιλίππου, τα κοστούμια ο Νίκος Χαρλαύτης, τη μουσική ο Μίνως Μάτσας και τους φωτισμούς η Μελίνα Μάσχα.
Περισσότερες πληροφορίες
Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας
Το αριστούργημα της νεοελληνικής δραματουργίας πραγματεύεται τον οικονομικό ξεπεσμό της οικογένειας των Βαλέρηδων και την πάλη της γριάς Βαλέραινας ανάμεσα στο ηθικό χρέος και το χρήμα. Το έργο διαδραματίζεται στη Ζάκυνθο και αποτελεί τη θεατρική διασκευή ενός μικρού θεατρικού διηγήματος, με τον ομώνυμο τίτλο. Στην άλλοτε αρχοντική οικογένεια των Βαλέρηδων, μόνο η γριά Βαλέραινα γνωρίζει τη συνταγή που γιατρεύει μια αρρώστια των ματιών. Έχει ορκιστεί, ότι θα την κρατήσει μυστική και θα παρέχει το φάρμακο αφιλοκερδώς, σε όποιον το έχει ανάγκη. Μόνο από Βαλέραινα σε Βαλέραινα μπορεί να κληρονομηθεί το γιατρικό, η παράδοση του οποίου κρατάει πάνω από διακόσια πενήντα χρόνια και για να τεθεί σε ισχύ θα πρέπει να δοθεί πριν πεθάνει η Βαλέραινα. Η φτώχεια όμως έρχεται να κλονίσει την οικογένεια και να δοκιμάσει τη στάση των ηρώων απέναντι στο χρήμα και τις ηθικές αξίες.
