Ακολουθώντας "Ίχνη της Αντιγόνης" με το φακό του #ΜeΤoo"

Ένα θέατρο σε άμεση σχέση με τη ζωή κάνει η Έλλη Παπακωνσταντίνου: όλα όσα συμβαίνουν την επηρεάζουν και γίνονται η βάση μιας ποιητικής έρευνας. Φοβερά δραστήρια και τολμηρή από νωρίς, επιδίωξε να εδραιώσει τη θέση της σε ένα ανδροκρατούμενο επάγγελμα ως σκηνοθέτρια, πίστεψε στην έννοια της συλλογικότητας, πρωτοστάτησε στο κίνημα των Αγανακτισμένων και με την ομάδα της ODC Ensemble έκαναν το εγκαταλειμμένο Βυρσοδεψείο στον Βοτανικό κέντρο συνάντησης εκατοντάδων καλλιτεχνών και ακτιβιστών.
 

Ο εγκλεισμός ως δημιουργική αφορμή

Μια σκηνοθέτρια με τα δικά της αντανακλαστικά, άποψη και προσωπικότητα, δεν θα μπορούσε να μην πάρει θέση απέναντι σε θέματα που μας "καίνε", όπως είναι ο εγκλεισμός λόγω της πανδημίας και το #MeToo. Με αφορμή το πρόσφατο παγκόσμιο λοκντάουν πειραματίστηκε με μία νέα μορφή ψηφιακού θεάτρου, ειδικά σχεδιασμένου για την πλατφόρμα του Zoom, που ονόμασε "θέατρο του εγκλεισμού", αντλώντας από τον αρχαίο μύθο και το υλικό της τραγωδίας. Το 2020 πρωτοπαρουσίασε το "Traces of Antigone", μία από τις πρώτες ζωντανές διαδικτυακές παραστάσεις παγκοσμίως και τον περασμένο Δεκέμβριο η παράσταση της "Alkestis" έκανε πρεμιέρα στις 2 Δεκεμβρίου και χειροκροτήθηκε στο Βασιλικό Θέατρο της Σουηδίας. Η Έλλη Παπακωνσταντίνου "ξαναέγραψε" και σκηνοθέτησε την "Άλκηστη" του Ευριπίδη, με ένα σύνολο σπουδαίων Σουηδών ηθοποιών, μεταξύ αυτών ο Περ Μάτσον και η Κίκι Μπράμπεργκ, τους οποίους έχει σκηνοθετήσει ο Μπέργκμαν, ενώ το ρόλο της Άλκηστης ερμήνευσε η Μελίντα Κίναμαν, πρωταγωνίστρια της γνωστής σειράς μυστηρίου "Modus", που μεταδόθηκε για δύο σεζόν από το BBC.

Στην εποχή του #MeΤoo

Τα τελευταία χρόνια η Έλλη εμπνεύστηκε νέα έργα από μύθους και αρχαίες πηγές και το κοινό την χειροκρότησε με θέρμη, ενώ τιμήθηκε δύο φορές με το Βραβείο Fulbright για την έρευνα της στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και τη δημιουργία του έργου "Oedipus: Sex with Mum was Blinding". Η πιο πρόσφατη δουλειά της είναι το φεμινιστικό υβριδικό show "Ίχνη της Αντιγόνης" (Traces of Antigone), που θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά ζωντανά στη Ελλάδα, από τις 19 έως τις 29 Μάϊου στο θέατρο του Νέου Κόσμου, μετά την παρουσίασή της σε σημαντικούς σταθμούς της Ευρώπης και της Αμερικής όπως το Centre Pompidou/ IRCAM (Γαλλία), το Romaeuropa Festival (όπου και απέσπασε την υποψηφιότητα για το βραβείο των Ιταλών Κριτικών Θεάτρου), το O. Festival (Ολλανδία) και το Εθνικό Θέατρο της Γένοβα (Ιταλία). 

"Είναι σημαντικό να σκεφτούμε πόσο γρήγορα το ελληνικό #MeToo ποινικοποιήθηκε και εργαλειοποιήθηκε από την κυρίαρχη πολιτική, από τα κόμματα, κι αυτό δεν μας επέτρεψε πραγματικά να περάσουμε σε μια άλλη περιοχή" δήλωνε στο "α" τον περασμένο χειμώνα. Τα "Ίχνη της Αντιγόνης", μια τολμηρή προσέγγιση του μύθου της Αντιγόνης, που σχολιάζει την διαχρονική έμφυλη βία γραμμένη από την Σουηδή θεατρική συγγραφέα Χριστίνα Ουζουνίδη δεν είναι απλά μια αναφορά πάνω στο πλήθος γυναικοκτονιών για τις οποίες ακούμε όλο πιο έντονα στην Ελλάδα, αλλά "ένα τραγικό σχόλιο" σύμφωνα με τη σκηνοθέτρια. "Ποτέ ξανά! Φτάνει. Με ξαφνιάζει (και το περιλαμβάνω αυτόν τον προβληματισμό στο έργο) που το political correctness δεν έχει μειώσει τα νούμερα των γυναικτονιών. Δηλαδή την πατήσαμε αν απλώς βάλουμε υπό αυστηρό έλεγχο και καταστείλουμε την συμπεριφορά. Η καταστολή της ορθότητας τελικά μειώνει την βία;".

Στην παράσταση, όπου με ένα τρόπο συντίθεται επί σκηνής η διερεύνηση της γυναικείας ταυτότητας, συμμετέχουν έξι υπέροχες καλλιτέχνιδες: οι Nalyssa Green και Κατερίνα Παπαχρήστου που υπογράφουν και τη μουσική και οι Σεραφίτα Γρηγοριάδου, Gemma Hansson Carbone, Βάλια Παπαχρήστου, Σοφία Μανώλη. Λόγος, μουσική και νέα μέσα συνθέτουν ένα τοπίο μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η δράση χωρίς να είναι ζητούμενο η πρόσκληση. Αρκεί ίσως, ένα από τα πιο ζεστά σχόλια που γράφτηκαν στο εξωτερικό για την παράσταση, από την Αμερικανίδα φιλόσοφο Τζούντιθ Μπάτλερ: "Λάτρεψα την παράσταση και είμαι ευγνώμων που μεταφέρατε το έργο στα αγγλικά και σε άλλες γλώσσες. Είναι κοινωνικά δυνατό και υπέροχα πειραματικό. Με συγκίνησε και με έκανε να νιώσω ιδιαίτερα ευγνώμων για την φεμινιστική τέχνη που συνδέει την οργή μας με την αλληλεγγύη".