Ο διεθνώς καταξιωμένος σκηνοθέτης και σκηνογράφος Γιάννης Κόκκος υπογράφει την παράσταση «Οιδίπους επί Κολωνώ» κι εμείς καταγράφουμε όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τη διεθνή συμπαραγωγή, η οποία, αφού καταχειροκροτήθηκε στο Αρχαίο Θέατρο Συρακουσών, ρίχνει αυλαία σε αυτό της Επιδαύρου, την Παρασκευή 17 και το Σάββατο 18 Αυγούστου.
Ο «Οιδίπους επί Κολωνώ», η τελευταία σωζόμενη τραγωδία και κύκνειο άσμα του Σοφοκλή είναι ένα έργο «προϊόν γήρατος» (το έγραψε περίπου στα ενενήντα του χρόνια), αλλά στην πραγματικότητα ουσιαστικής ωριμότητας, γεμάτο διαύγεια. Θέμα του ο γέρος πια Οιδίποδας, που φτάνει ως πρόσφυγας και ικέτης στην Αθήνα, καθώς στη Θήβα παραμένει ανεπιθύμητος, συνοδευόμενος από τις δύο κόρες του. Διαγράφοντας μια πορεία εξιλέωσης και συμφιλίωσης με θεούς και ανθρώπους, οδηγείται τελικά σε ένδοξο θάνατο, μια κυριολεκτική αποθέωση στην πραγματικότητα. Πρόκειται για ένα έργο βαθιά θρησκευτικό, που αποτελεί ταυτόχρονα έναν ύμνο του Σοφοκλή προς την αγαπημένη του Αθήνα κι έναν αναστοχασμό πάνω στο θάνατο, ενώ θίγει πλήθος άλλων θεμάτων που άπτονται της πολιτικής ηθικής ή της συχνά άνισης σχέσης μεταξύ ενοχής και τιμωρίας.
Ένας Έλληνας στη γαλλική θεατρική ελίτ
Ο Γιάννης Κόκκος, εβδομήντα τεσσάρων χρονών σήμερα, ήξερε τι δρόμο θέλει να ακολουθήσει ήδη από την ηλικία των δεκατριών, όταν εξέθετε σε αθηναϊκή γκαλερί δικές του μακέτες σκηνικών και κοστουμιών βασισμένες σε θεατρικά έργα που άκουγε στο ραδιόφωνο! Τα μαθήματα σκηνογραφίας στην Ανώτατη Σχολή Δραματικής Τέχνης του Στρασβούργου ήταν η αφετηρία της σταδιοδρομίας του στο επάγγελμα και της μόνιμης διαμονής του στη Γαλλία από τις αρχές της δεκαετίας του ’60.
Συνεργάτης σπουδαίων σκηνοθετών όπως ο Αντουάν Βιτέζ και ο Ζακ Λασάλ, μετρώντας δεκάδες διεθνείς συνεργασίες με σπουδαία ονόματα του χώρου αλλά και του λυρικού θεάτρου, καλλιτέχνης με σφαιρική θεώρηση, που διοχετεύτηκε και στη σκηνοθεσία, χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίες για να κληθεί να δουλέψει στην Ελλάδα. Η αρχή έγινε το 2001, όταν υπέγραψε για το Εθνικό μια μνημειακή «Ορέστεια», με μερικά σπουδαία ονόματα στη διανομή: Λυδία Κονιόρδου, Νικήτας Τσακίρογλου, Αμαλία Μουτούση, Μαρία Ναυπλιώτου κ.ά.
Επιβλητικό οιδιπόδειο σκηνικό
Με Ιταλούς ηθοποιούς και συντελεστές αλλά και με άλλον έναν Έλληνα, τον Αλέξανδρο Μαρκέα που υπογράφει τη μουσική σύνθεση, η παράσταση φιλοδοξεί να συνεισφέρει στις γόνιμες καλλιτεχνικές συνεργασίες μεταξύ των λαών. Ο ιταλικός Τύπος την εκθείασε κατά την παρουσίασή της τον Μάιο στο Αρχαίο Θέατρο Συρακουσών, όταν παρουσιάστηκε στο καθιερωμένο φεστιβάλ αρχαίου δράματος. Δημοσιογράφοι και κριτικοί έκαναν λόγο για ένα πυκνό και ισορροπημένο θέαμα κάθαρσης μέσα στο εντυπωσιακό σκηνικό που υπογράφει ο ίδιος ο Κόκκος: ανάμεσα σε δύο συμβολικές σκηνικές αναπαραστάσεις της Θήβας και της Αθήνας (ένας στρατιωτικός πύργος και μια χρυσή πύλη δηλαδή) ορθώνεται ένα πανύψηλο ανθρώπινο ομοίωμα.
Ο πολυπληθής θίασος απαρτίζεται από σχεδόν πενήντα άτομα, καθώς εκτός των βασικών ρόλων και του Χορού των Αθηναίων γερόντων, η παράσταση εμπλουτίζεται με στρατιώτες, νέους και γυναίκες διαφόρων ηλικιών, μαρτυρώντας έτσι τη σκηνοθετική πρόθεση να διαβαστεί το σοφόκλειο δράμα σε διάφορα επίπεδα.
Γειτονικό φεστιβάλ αξιώσεων
Το Φεστιβάλ των Συρακουσών ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1914 με ευθύνη του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαίου Δράματος, έχοντας στόχο να δώσει φωνή στο αρχαιοελληνικό μνημείο με παραστάσεις έργων κυρίως των τριών Ελλήνων τραγικών. Αρκετά αργότερα το μονοπώλιο της τραγωδίας έσπασε η αριστοφανική κωμωδία και ακόμη αργότερα, στα τέλη της δεκαετίας του ’90, οι Λατίνοι συγγραφείς.
Η λειτουργία του δεν ήταν αδιάλειπτη αυτά τα εκατόν δεκατέσσερα χρόνια (για ιστορικούς ή πολιτικούς λόγους), παρ’ όλα αυτά έχει καταξιωθεί στη συνείδηση του κοινού. Λειτουργεί σε ετήσια βάση εντάσσοντας στο δίμηνο πρόγραμμά του δύο τραγωδίες και μία κωμωδία, ενώ έχει φιλοξενήσει κατά καιρούς σπουδαία ονόματα (Πιέρ Πάολο Παζολίνι, Πέτερ Στάιν, Βιτόριο Γκάσμαν, Μανταλένα Γκρίπα, Ειρήνη Παππά). Η πρώτη του επίσκεψη στην Αθήνα έγινε το 2010 με ολόκληρη την τριλογία της χρονιάς («Λυσιστράτη», «Αίας», «Ιππόλυτος»).
Περισσότερες πληροφορίες
Οιδίπους επί Κολωνώ
Στο τέλος της ζωής του ο Οιδίποδας καταφεύγει στο ιερό της Αθηνάς στον Κολωνό. Κι ενώ ο χορός τον διώχνει, ο βασιλιάς Θησέας του δίνει χάρη και του επιτρέπει να μείνει, σε αυτόν τον τελευταίο ύμνο του τραγικού ποιητή στην Αθήνα
