Ρωτήσαμε την ομάδα blindspot theatre group τι εστί «Βρικόλακες»

Μία απρόσμενη συνθήκη καλούνται να αντιμετωπίσουν οι θεατές και οι Ιψενικοί ήρωες μέσα από τους πειραγμένους «Βρικόλακες» της ομάδας blindspot theatre group, που ανεβαίνει στις 17 Ιουλίου και για τέσσερις παραστάσεις στο Χώρο Ε της Πειραιώς 260, στα πλαίσια του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών.

Πώς γνωριστήκατε και αποφασίσατε να ιδρύσετε το blindspot theatre group; Ήταν προσωπική σας ανάγκη να συνθέσετε ο καθένας από τη δική του κατεύθυνση το θέατρο και τον κινηματογράφο με τις εικαστικές τέχνες και τις νέες τεχνολογίες;
Γιώτα Αργυροπούλου, Μιχάλης Κωνσταντάτος: Περιέργως, το πρώτο πράγμα που μας ένωσε ήταν τα εικαστικά. Παρόλο που ο ένας προέρχεται από τον χώρο του θεάτρου και ο άλλος από τον χώρο του κινηματογράφου. Συζητώντας όμως ανακαλύψαμε ότι μας αρέσουν οι ίδιοι καλλιτέχνες, έχουμε ταξιδέψει να δούμε τις ίδιες εκθέσεις, ότι μοιραζόμαστε την ίδια κοινή πίστη στη δύναμη των εικαστικών.

Με τη ζύμωση και την ανταλλαγή απόψεων, προέκυψε αβίαστα η επιθυμία να δημιουργήσουμε μαζί ένα σκηνικό θέαμα που θα συνδυάζει όλες αυτές τις τέχνες και τη δυναμική τους.

Οι διαφορετικές κατευθύνσεις του καθενός δημιουργούν έναν κοινό, δημιουργικό χώρο με μεγάλη ελευθερία, υψηλές δυσκολίες στην επίλυση τεχνικών θεμάτων, αλλά και συχνά, αντιφάσεις ή συγκρούσεις. Αυτή η ανταλλαγή «πυρών» καταλήγει τελικά σε κάτι που και οι δυο αγαπάμε πολύ. Κάπως έτσι γεννήθηκε η blindspot.

Τα πρότζεκτ σας δίνουν πάντα τη δυνατότητα στο θεατή να συμμετέχει ενεργά. Στους Βρικόλακες σε τί βαθμό και με ποιό τρόπο εμπλέκεται;
Γιώτα Αργυροπούλου, Μιχάλης Κωνσταντάτος: Το κοινό παρευρίσκεται στους «Βρικόλακες» με μία διπλή ιδιότητα: ως το κοινό της παράστασης, αλλά και ως ένα κοινό που παρακολουθεί τα εγκαίνια ενός Ιδρύματος. Το κοινό είναι πολύ σημαντικό για μας στην εξέλιξη ενός έργου. Και γι’ αυτό, τα έργα μας απευθύνονται στο κοινό είτε άμεσα, είτε το καλούν να συμμετέχει σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξης του. Αυτό είχε συμβεί μέσω διαδικτύου στην τελευταία μας παράσταση «Hotel», όπου χρησιμοποιούσαμε την τεχνολογία ως αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του έργου. Αλλά και στην Έντα Γκάμπλερ μοιραζόμασταν με τον κόσμο τα ημερολόγια των χαρακτήρων του έργου. Πιστεύουμε πολύ σε αυτή τη δημιουργική σχέση θεατή-έργου. Στο «Hotel» έφταναν οι θεατές στον χώρο της παράστασης και μας μιλούσαν αυθόρμητα μέσα στο πνεύμα του έργου. Η ‘γνωριμία’ τους με τον κόσμο του, είχε ήδη ξεκινήσει προτού φτάσουν στο θέατρο. Μοιραζόμασταν ήδη κάτι, υπήρχε ένα κοινό μυστικό. Ήταν πολύ όμορφο.

Στην παράσταση συνδυάζετε το Ιψενικό κείμενο με νέα πρωτότυπα κείμενα. Πώς επεξεργαστήκατε δραματουργικά το υλικό που είχατε στη διάθεση σας;
Γιώτα Αργυροπούλου, Μιχάλης Κωνσταντάτος: Δουλέψαμε μόνοι μας αρχικά, συζητώντας τα θέματα που μας ενδιαφέρουν να εστιάσουμε στο έργο. Στη συνέχεια συμφωνήσαμε, ότι δεν θα ανεβάζαμε το συγκεκριμένο έργο ατόφιο, αλλά με τολμηρές αλλαγές, γιατί αλλιώς θα οδηγούμασταν σε μία παράσταση διαφορετικού ύφους από αυτήν που ονειρευόμαστε να κάνουμε. Οπότε, αποσπάσαμε τα πιο ενδιαφέροντα και δυναμικά σημεία του έργου και τα αναπλάσαμε με τέτοιο τρόπο ώστε να αναδεικνύουν πολλά από τα στοιχεία του. Μετά από πολλούς μήνες δουλειάς, γράφτηκε ένα σχεδόν νέο κείμενο -με λίγα αποσπάσματα από το πρωτότυπο- το οποίο θέλαμε να φέρει μέσα του το καθαρόαιμο dna του έργου. Αυτό το συνονθύλευμα στοιχείων και η συνεργασία μας με τον ποιητή Ορφέα Απέργη και τη δραματουργό Παναγιώτα Κωνσταντινάκου οδήγησαν -με μία αίσθηση ευθύνης αλλά και την απαραίτητη δόση δημιουργικής τρέλας- στους δικούς μας «Βρικόλακες» που θα δείτε στο Φεστιβάλ Αθηνών.

Συχνά στα έργα σας τίθεται μία απρόσμενη συνθήκη που πολλές φορές δίνει διαφορετική έκβαση στα κλασικά έργα. Τι σας προκαλεί να αλλάξετε και να αναμορφώσετε το θεατρικό κείμενο; Αυτός είναι ο τρόπος σας να το φέρετε στο σήμερα;
Γιώτα Αργυροπούλου, Μιχάλης Κωνσταντάτος: Όταν διαβάζουμε ένα έργο, προσπαθούμε ενστικτωδώς να συνδεθούμε μαζί του μέσα από μία ποιητική συνθήκη ή μία εικαστική κατασκευή. Μέσα από αυτήν, τα κλασσικά κείμενα που διαλέγουμε αποκτούν μία νέα διάσταση, εισχωρούν σε έναν χώρο που πυροδοτεί νέες αναγνώσεις, καινούργια νοήματα και απρόβλεπτους συσχετισμούς. Μερικές φορές σκεφτόμαστε, ότι αυτές οι ανατροπές μπορεί να φαίνονται αρκετά ιδιαίτερες, αλλά στα μάτια μας φαντάζουν σαν ένας Δούρειος Ίππος που μας βοηθάει να φτάσουμε πιο κοντά στην καρδιά του έργου. Και αναπόφευκτα, τα μέσα που χρησιμοποιούμε και η αισθητική τους, εκσυγχρονίζουν το έργο και ελπίζουμε ότι αναδεικνύουν την ουσία και την ομορφιά του.

Θέλατε με κάποιο τρόπο να δοκιμάσετε τους ήρωες του Ίψεν και τις αντιδράσεις τους σε μία νέα συνθήκη ή να συνεχίσετε την ιστορία τους μέσα από την δική σας οπτική;
Γιώτα Αργυροπούλου, Μιχάλης Κωνσταντάτος: Οι ήρωες του Ίψεν στην παράσταση μας, πράγματι δοκιμάζονται. Είναι σαν να έχουν μία δεύτερη ευκαιρία, καθώς στην παράσταση ανατρέπεται ένα βασικό συμβάν του πρωτότυπου έργου. Αυτή η νέα συνθήκη στην οποία τοποθετούνται οι ήρωες των «Βρικολάκων», χρησιμοποιείται για να αναδείξει τα πρόσωπα και τον εσωτερικό τους κόσμο. Θέλαμε να ανοίξουμε το ερώτημα που συσχετίζεται με τους κοινωνικούς και προσωπικούς Βρικόλακες, οι οποίοι καταδιώκουν τα πρόσωπα του έργου, και να τους καθρεφτίσουμε σε ένα πιο πανανθρώπινο πλαίσιο που ξεφεύγει από τη στενή αφήγηση και τις απαιτήσεις της. Σαν να αποσπάμε κάποια από τα βασικά ερωτήματα των Βρικολάκων και τα κύρια στοιχεία της ιστορίας τους και να τα μεταλλάσσουμε ώστε να αγγίξουμε, έστω και για λίγο, όσα μας στοιχειώνουν προσωπικά, να συνειδητοποιήσουμε ποια είναι τα φαντάσματα που μας καταδιώκουν και στη δική μας ζωή (αληθινά ή κατασκευασμένα).

Οι ήρωες στην παράσταση μας πράγματι δοκιμάζονται σε μια νέα συνθήκη αλλά ταυτόχρονα παραμένουν και ‘πεισματικά΄ ιψενικοί.

Το νέο πλαίσιο που δίνεται σε αυτούς, νοηματοδοτεί συσχετισμούς και φέρνει το έργο πιο κοντά στην εποχή μας. Συζητάει πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η κοινωνική και προσωπική υποκρισία, η ενοχή μιας τάξης πραγμάτων, και πως μπορεί να κρύβεται πίσω από κοινωνικά επιφανή πρόσωπα, ιδρύματα και επιφανειακά φιλανθρωπικές δράσεις, που όμως η λανθασμένη πρόθεση τους τελικά στερεί την πολυπόθητη λύτρωση των προσώπων.

Οι Βρικόλακες είναι ένα ρεαλιστικό κοινωνικό δράμα. Πώς προσεγγίζετε ένα έργο με κοινωνική υπόσταση μέσα από το πρίσμα του ονείρου και του υποσυνείδητου;
Γιώτα Αργυροπούλου, Μιχάλης Κωνσταντάτος: Η κοφτερή κοινωνική ματιά των έργων του Ίψεν είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία τους. Ωστόσο, ειδικά οι Βρικόλακες, φωτίζονται από μία σκοτεινή ποίηση, μία βαθιά και απελπισμένη ελπίδα για ζωή. Δεν ήταν δύσκολο λοιπόν να ‘διαβάσουμε’ το έργο μέσα από ένα υπερρεαλιστικό πρίσμα, καθώς οι ήρωες του διαρκώς εξομολογούνται καταπιεσμένες επιθυμίες, ανεπιτυχείς απόπειρες να εκπληρωθούν ενώ νιώθουν τη σκιά του θανάτου να κρέμεται διαρκώς πάνω από το κεφάλι τους. Μέσα από το αυθεντικό έργο και την ποίηση του, οδηγηθήκαμε σε εικόνες και σκηνές που εμβαθύνουν στον ψυχισμό των ηρώων και στις πράξεις τους, αποφεύγοντας τον νατουραλισμό και επιδιώκοντας μία πιο σύνθετη ανάγνωση του έργου.