13 Λόγοι για θεατρικές αποδράσεις στην Επίδαυρο

Καταγράφουμε βήμα-βήμα το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Επιδαύρου, όπου φέτος κυριαρχούν οι τραγωδίες με αναφορά στο μύθο των Ατρειδών, αλλά και πειραματικές προτάσεις, καθιερωμένα ονόματα, συμπαραγωγές διεθνούς κύρους, λιγότερο παιγμένες τραγωδίες και βέβαια αριστοφανικές κωμωδίες.

1. Αχαρνής | Ένα μήνυμα ειρήνης

...και συγκεκριμένα από τον Δικαιόπολι, τον κάτοικο του Δήμου Αχαρνέων (το σημερινό Μενίδι), που ο Αριστοφάνης τον θέλει, απηυδισμένο από τον πόλεμο και τους πολεμοχαρείς συμπολίτες του, να συνάπτει ιδιωτική ειρήνη με τους Σπαρτιάτες. Ο Κώστας Τσιάνος έχει αφήσει εποχή με τη γόνιμη ενασχόλησή του με το αρχαίο δράμα, ανιχνεύοντας τη συγγένειά του με τη νεότερη λαϊκή παράδοση. Έτσι αντιμετωπίζει και τους «Αχαρνής», στήνοντας ένα παραδοσιακό πανηγύρι στην ορχήστρα της Επιδαύρου με ένα κουιντέτο δημοφιλών πρωταγωνιστών: Πέτρος Φιλιππίδης, Παύλος Χαϊκάλης, Κώστα Κόκλας, Ιωάννης Παπαζήσης, Τάκης Παπαματθαίου. (Παρασκευή 29 Ιουνίου/Σάββατο 30 Ιουνίου)

2. Πολλά υποσχόμενος «Αγαμέμνων»

Ο Τσέζαρις Γκραουζίνις μετράει δέκα χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα κι έχει καταχειροκροτηθεί για τη ματιά του στην αρχαία τραγωδία με τον «Οιδίποδα Τύραννο» και –κυρίως– τους «Επτά επί Θήβας», τη sold out παράσταση των προηγούμενων δύο καλοκαιριών. Φέτος, στον «Αγαμέμνονα», ο Λιθουανός σκηνοθέτης εστιάζει όχι τόσο στην ιστορία της συζυγικής εκδίκησης αλλά στη στάση των πολιτών, του Χορού δηλαδή, μέσα σε μια πολιτεία που είναι καταδικασμένη να καταστραφεί. Καθοδηγεί δε έναν εκλεκτό θίασο: Γιάννης Στάνκογλου, Αργύρης Πανταζάρας, Μαρία Πρωτόπαππα, Θοδωρής Κατσαφάδος, Ιώβη Φραγκάτου. (Παρασκευή 6 Ιουλίου/ Σάββατο 7 Ιουλίου)

3. Χοηφόρες | Με το βλέμμα στον Χορό

Δεν μπορεί να μην κινήσει το ενδιαφέρον, τουλάχιστον των «υποψιασμένων» θεατών, η πρώτη απόπειρα προσέγγισης της αρχαίας τραγωδίας από την Αργυρώ Χιώτη, με τις «Χοηφόρες» του Αισχύλου στη Μικρή Επίδαυρο. Το δεύτερο μέρος της Ορέστειας, στην οποία κυριαρχούν η θρηνούσα Ηλέκτρα και ο Χορός των γυναικών που συμπορεύεται μαζί της, προσεγγίζεται από την πάντα πειραματιζόμενη καλλιτέχνιδα και την ομάδα της, τους Vasistas, μέσα από τη μουσικότητα του ίδιου του κειμένου και το στοιχείο της συλλογικότητας που καλείται να υπηρετήσει ο ξεχωριστός θίασος: Εύη Σαουλίδου, Ευδοξία Ανδρουλιδάκη, Αινείας Τσαμάτης, Γιάννης Κλίνης κ.ά. (Παρασκευή 6 Ιουλίου/Σάββατο 7 Ιουλίου)

4. Πλούτος | Ελληνοσερβική συμμαχία

Το γέλιο ενώνει, ειδικά όταν στοχεύει στο παγκόσμιο και –αν μη τι άλλο– επίκαιρο θέμα της άνισης κατανομής του πλούτου. Έτσι ο «Πλούτος» του Αριστοφάνη στάθηκε η αφορμή­ για μια διεθνή συμπαραγωγή του Εθνικού­ μας Θεάτρου με το αντίστοιχο του Βελιγραδίου. Ο μεικτός θίασος Ελλήνων και Σέρβων συντελεστών και ηθοποιών, με επικεφαλής τους Γιώργο Γάλλο, Βασίλη Χαραλαμπόπουλο και Στέλιο Ιακωβίδη, καθοδηγείται από τον Νικίτα Μιλιβόγεβιτς. Να σημειώσουμε ότι ο Σέρβος σκηνοθέτης μας γοητεύει εδώ και είκοσι χρόνια με τη «βαλκανική» ματιά του, όμως για πρώτη φορά θα δούμε δουλειά του πάνω στο αρχαίο δράμα. (Παρασκευή 13 Ιουλίου/ Σάββατο 14 Ιουλίου)

5. Ευμενίδες | Η απόλυτη περφόρμανς σε χώρο-έκπληξη

Το λιγότερο δελεαστική ακούγεται μια πρόσκληση σε παράσταση, για πρώτη φορά στο Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου, την ώρα της ανατολής του ήλιου. Πόσο μάλλον όταν αφορά το προσωπικό εγχείρημα της ταλαντούχας Στεφανίας Γουλιώτη, η οποία, με συνοδοιπόρο τον Δημή­τρη Καμαρωτό στη μουσική εκτέλεση, θα μας αφηγηθεί τις «Ευμενίδες» του Αισχύλου. Η παράσταση είχε πρωτοπαρουσιαστεί στην Πειραιώς 260 το 2015, όμως τώρα η συγκεκριμένη ώρα και η ενέργεια του αρχαίου τοπίου προ­διαθέτουν για μια ιδιαίτερης δυναμικής σκηνική εμπειρία. (Σάββατο 14 και Κυριακή 15 Ιουλίου)

6. Σοφοκλής σε διπλό χτύπημα

Ευκαιρία να χαρούμε δύο από τις ωραιότερες τραγωδίες μέσα στο ίδιο διήμερο, σκηνοθετημένες μάλιστα από εκπροσώπους της νεότερης σκηνοθετικής γενιάς, με το ξεχωριστό στίγμα του καθενός. Το Εθνικό τολμάει φέτος αναθέτοντας στον Θάνο Παπακωνσταντίνου, εκφραστή μιας πειραματικής κι εν εξελίξει σκηνικής γλώσσας, την τραγωδία με την οποία κατεβαίνει στην Επίδαυρο. Ο σκηνοθέτης, ο οποίος έχει καταθέσει τις περγαμηνές του αποκαλύπτοντας μια εικονολατρική και τελετουργική σκηνική γλώσσα, καλείται να δοκιμαστεί στο μεγάλο στίβο του αρχαίου θεάτρου με την «Ηλέκτρα» και να καθοδηγήσει έναν θίασο αξιώσεων: Αλεξία Καλτσίκη, Μαρία Ναυπλιώτου, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Χρήστος Λούλης, Νίκος Χατζόπουλος κ.ά. Ταυτόχρονα η αντιεξουσιαστική φωνή που αρθρώνεται στην «Αντιγόνη» θα ηχήσει στο μικρό θέατρο από έναν θίασο ως επί το πλείστον νεο­εμφανιζόμενων ηθοποιών, σε μια παράσταση που θα εμπλουτιστεί με τη συμμετοχή μουσικών, μαθητών και ηλικιωμένων κατοίκων του Λυγουριού. Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο Κωνσταντίνος Ντέλλας, σκηνοθέτης με βαθιά γνώση της λαογραφικής παράδοσης και του λαϊκού θρησκευτικού στοιχείου. (Παρασκευή 20 Ιουλίου/ Σάββατο 21 Ιουλίου)

7. Θεσμοφοριάζουσες | Ποπ Αριστοφάνης;

Κωμωδία επέλεξε για την πρώτη του ­σκηνοθεσία από τότε που ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση του φεστιβάλ ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Το τρίο των πρωταγωνιστών (Μάκης Παπαδημητρίου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Γιώργος Χρυσοστόμου), η σύνθεση όλου του θιάσου (Νάντια Κοντογεώργη, Ελένη Ουζουνίδου, Άνδρη Θεοδότου, Μαρία Κατσανδρή, Γιώργος Παπαγεωργίου), ακόμη και η ultra pop φωτογράφηση, προδιαθέτουν για ένα ευτυχές αποτέλεσμα. Στις «Θεσμο­φοριάζουσες» ο Αριστοφάνης ­βάζει στο επίκεντρο τις γυναίκες, οι οποίες κατά τη διάρ­κεια της μεγάλης γιορτής των Θεσμοφορίων αποφασίζουν να τιμωρήσουν τον Ευριπίδη επειδή τις δυσφημεί στα έργα του. Το εύρημα δίνει την ευκαιρία στον ποιητή να συνθέσει μια σειρά ξεκαρδιστικών καταστάσεων πάνω στο δίπολο άντρας - γυναίκα, που μεταφέρουν όμως μέχρι σήμερα μια δυνατή πολιτική και «φεμινιστική» φωνή. (Παρασκευή 27 Ιουλίου / Σάββατο 28 Ιουλίου)

8. Ορέστης | Outsider από το ΚΘΒΕ

Δεν ανεβαίνει συχνά ο «Ορέστης» του Ευριπίδη, όμως ο Γιάν­νης Αναστασάκης έρχεται να αποκαταστήσει την... αδικία, με έναν δυνατό βορειοελλαδίτικο θίασο εμπλουτισμένο με αθηναϊκές συνεργασίες (Ιωάννα Κολλιοπούλου, Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Κώστας Σαντάς, Χρήστος Στέργιο­γλου, Χριστόδουλος Στυλιανού κ.ά.). Ο Ευριπίδης πιάνει το νήμα της ιστορίας λίγες ημέρες μετά το φόνο της Κλυταιμνήστρας και παρουσιάζει τις απέλπιδες προσπάθειες της Ηλέκτρας και του Ορέστη να αποφύγουν τη μήνιν των Αργείων. Με συνοδοιπόρο τους τον αδελφικό φίλο του Ορέστη, τον Πυλάδη, ρίχνονται σε έναν αγώνα επιβίωσης μέσα σε μια εχθρική πόλη, όπου η λύση μπορεί να δοθεί μόνο από τον από μηχανής θεό Απόλλωνα. (Παρασκευή 3 Αυγούστου / Σάββατο 4 Αυγούστου)

9. Προμηθέας Δεσμώτης | Αισχύλος σε παρτιτούρα

Η μουσικότητα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και ο έμμετρος χαρακτήρας των αρχαίων δραμάτων καθοδηγούν την πολυπράγμονα Μάρθα Φριντζήλα σε μια ρυθμική και μελωδική απόδοση του «Προμηθέα Δεσμώτη», που θα παρουσιαστεί στη Μικρή Επίδαυρο. Γι’ αυτόν το λόγο αναθέτει την ερμηνεία του Χορού των Ωκεανίδων στο συγκρότημα Fonέs και τη διδασκαλία του στη δημοφιλή νεαρή τραγουδίστρια Μαρίνα Σάττι, χωρίς όμως να παραγνωρίζει το υποκριτικό κομμάτι. Αντίθετα περιμένουμε με ενδιαφέρον μερικούς από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς μας (Νίκος Καραθάνος, Κόρα Καρβούνη, Κώστας Βασαρδάνης κ.ά.) στην απόδοση ενός βαθιά ανθρωποκεντρικού έργου. (Παρασκευή 3 Αυγούστου / Σάββατο 4 Αυγούστου)

10. Βάτραχοι | Αριστοφάνους έκπληξη

Το ομολογούμε! Η συνύπαρξη Λάκη Λαζόπουλου, Σοφίας Φιλιππίδου, Δημήτρη Πιατά και Αντώνη Καφετζόπουλου σε έργο του Αριστοφάνη δεν μπορεί να σε αφήσει αδιάφορο, ειδικά όταν πρόκειται για ένα από τα απολαυστικότερα, τους «Βατράχους», με σκηνές-μνημεία θεατρικής σάτιρας. Αυτό όμως που κάνει το ενδιαφέρον να χτυπάει κόκκινο είναι η παρουσία του Κώστα Φιλίππογλου. Ο σκηνοθέτης που ειδικεύεται στο σωματικό θέατρο βουτάει στα βαθιά νερά της κωμωδίας και φτάνει μέχρι τον Άδη προκειμένου να καθοδηγήσει τον Διόνυσο στο ταξίδι του για να φέρει πίσω στη γη μια σπουδαία πνευματική προσωπικότητα. (Παρασκευή 10 Αυγούστου / Σάββατο 11 Αυγούστου)

11. Οιδίπους επί Κολωνώ | Κοσμοπολίτικο φινάλε

Το κύκνειο άσμα του Σοφοκλή, ο «Οιδίπους επί Κολωνώ», θα κλείσει το φεστιβάλ σε μια πολυαναμενόμενη παράσταση. Ο Γιάννης Κόκκος, σκηνογράφος και σκηνοθέτης με πολυετή παρουσία στο εξωτερικό και στενές συνεργασίες με σπουδαία ονόματα της διεθνούς σκηνής, δούλεψε με Ιταλούς συντελεστές για την παράσταση που καταχειροκροτήθηκε προ μηνός στο υπέροχο Αρχαίο Θέατρο Συρακουσών, κατά το ετήσιο φεστιβάλ αρχαίου δράματος που διοργανώνεται εκεί εδώ κι έναν αιώνα. Η επανάληψή της στην ορχήστρα της Επιδαύρου είναι ίσως η καλύτερη επισφράγιση των πολυπόθητων καλλιτεχνικών συμμαχιών μέσα στην κλονισμένη ενωμένη Ευρώπη. (Παρασκευή 17 Αυγούστου / Σάββατο 18 Αυγούστου)

12. Ανοιχτές παρουσιάσεις από το Λύκειο Επιδαύρου

Τα γόνιμα –ελπίζουμε– αποτελέσματα των εργαστηρίων του Λύκειου Επιδαύρου θα έχουμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε φέτος. Το Διεθνές Θερινό Σχολείο Αρχαίου Δράματος λειτουργεί για δεύτερη χρονιά, δίνοντας την ευκαιρία στους σπουδαστές να μελετήσουν σε εργαστηριακές συνθήκες το αρχαίο δράμα από σπουδαίους δασκάλους υποκριτικής, χορού, μουσικής, ακόμη και ανθρωπολογίας. Η φετινή θεματική, η οποία στράφηκε γύρω από το δίπολο «Πολιτεία και Πολίτης», κατέληξε σε δύο χοροθεατρικού χαρακτήρα δουλειές που θα παρουσιαστούν με ελεύθερη είσοδο: «πολήττες» από την Πατρίσια Απέργη (Μικρό Θέατρο, Κυριακή 15 Ιουλίου) και «Η ευθύνη της πόλης» από την ομάδα Griffón της Iωάννας Πορτόλου, του Γιάν­νη Νικολαΐδη και της Σεσίλ Μικρούτσικου (Αρχαίο Στάδιο, Τρίτη 31 Ιουλίου).

13. Εξω-θεατρικές δράσεις

Σαν να μην ήταν ήδη χορταστικά όλα τα προηγούμενα, το Φεστιβάλ Επιδαύρου φιλο­δοξεί να συγκροτήσει μια ολοκληρωμένη εμπειρία, συμπεριλαμβάνοντας στο πρόγραμμά του ακόμη και κινηματογραφική προβολή («Ηλέκτρα» του Κακογιάννη, Σάββατο 30 Ιουνίου, Μικρό Θέατρο), και να καλλιεργήσει ουσιαστική επαφή με τους θεατές αλλά­ και με τους κατοίκους της Αργολίδας μέσα από εργαστήρια, συζητήσεις με τους συντελεστές των παραστάσεων, δράσεις για τους ξένους θεατές, θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα για μαθητές αλλά κι εκπαίδευση ενηλίκων. Όσο για την ιδέα της δημιουργικής απασχόλησης των παιδιών από παιδαγωγούς και θεατρολόγους κατά τη διάρκεια των παραστάσεων, δεν αφήνει σε κανέναν δικαιολογία να μην υποκύψει στο κάλεσμα του φετινού φεστιβάλ.