Κάθε χειμώνα, όταν πέφτει η αυλαία της σεζόν και η Τήνος ησυχάζει, ο Νίκος με τη Γιάννα ξεκινούν απ’ την αρχή. Ρωτούν και ξαναρωτούν. Σημειώνουν. Δοκιμάζουν. Μπαίνουν σε σπίτια, κάθονται σε αυλές, πιάνουν κουβέντα. Όχι μόνο με γιαγιάδες, αλλά και με τα παιδιά και τα εγγόνια τους – αυτά που κληρονόμησαν τεφτέρια, μυστικά και μνήμες. Ξεσηκώνουν σπιτικές συνταγές του "χθες” της "Κάτω Μεριάς” του νησιού, αλλά και φαγητά από τις "χαρές” του τόπου – εκείνα τα γιορτινά που σερβίρονται στα πανηγύρια, τις βαπτίσεις και τους γάμους. Φαγητά που για τους ντόπιους είναι αυτονόητα, μα για εμάς είναι θησαυροί.
Τα πιάτα της κουζίνας του όμορφου Veneranda στον μικρό οικισμό του Κρόκου της Τήνου κουβαλούν τη σοφία των γιαγιάδων της Κάτω Μεριάς, τη νοστιμιά των ντόπιων υλικών και την αγάπη ενός ζευγαριού ντόπιων Τηνιακών που δεν σταμάτησε ποτέ να ρωτά, να σκαλίζει, να μαθαίνει. Τέσσερα χρόνια τώρα που έχουν ανοίξει το Veneranda, ο Νίκος και η Γιάννα χαρτογραφούν με υπομονή τη γευστική μνήμη του νησιού. Δεν υπάρχει συνταγή στην Τήνο που να μην γνώρισαν, να μην την έψαξαν, να μην την δοκίμασαν με τα ίδια τους τα χέρια. Και για μια ακόμα χρονιά, τη σερβίρουν όπως τους τη μάθανε: χωρίς φτιασίδια, χωρίς υπερβολές – μόνο με γεμάτη γεύση και σεβασμό.
Ο Κρόκος, εκεί που βρίσκεται το Veneranda, δεν είναι από τα χωριά που βάζεις πρώτο στη λίστα. Είναι μικρός, ήσυχος. Για πολλούς, απλώς ένα πέρασμα – όχι προορισμός. Κι όμως, αξίζει να πας - και να ξαναπάς - μόνο και μόνο για να καθίσεις στην αυλή του Veneranda. Εκεί, πάνω από μια κατάφυτη ρεματιά με αιωνόβιους πλάτανους, ίσως στο πιο πράσινο σημείο του νησιού, ο Νίκος και η Γιάννα έστησαν έναν χώρο που μοιάζει πιο πολύ με την πλατεία του χωριού παρά με εστιατόριο.
Στο Veneranda βρίσκεις ό,τι λαχταράς στις διακοπές σου. Ένα μέρος ήσυχο, όμορφο, με φαγητό σωστό: παραδοσιακό, χορταστικό, αυθεντικό. Τίποτα στημένο, τίποτα περιττό. Μόνο πιάτα που πατάνε σε καλά, φρέσκα υλικά – και κυρίως σε όλες τις γεύσεις που απλόχερα δίνει αυτό το νησί, που μοιάζει λες κι έχει πάρει την ευλογία της Μεγαλόχαρης και όλα βγαίνουν πιο νόστιμα. Λαχανικά και αρωματικά που μεγαλώνουν στα μποστάνια αλλά και στα "ξεροβόλια” του νησιού. Από τα ντοματίνια που κοκκίνισαν κάτω απ’ τον ήλιο της Τήνου, τα καπαρόφυλλα που κάνουν κάθε σαλάτα πιο νόστιμη, τις άγριες αγκινάρες που μαζεύονται μία-μία με το χέρι, μέχρι το θυμαρίσιο μέλι, τα τυριά και τα αλλαντικά που φτιάχνουν μικροί, ντόπιοι παραγωγοί – όλα τα γαστρονομικά "θαύματα" του νησιού μπλέχτηκαν μεταξύ και μπήκαν στις συνταγές του Veneranda.
Για παράδειγμα, η ξακουστή λούζα μπήκε σε πράσινη σαλάτα μαζί με λιαστό σύκο, ντόπιο κατσικίσιο τυρί, πορτοκάλι και dressing μούρου και παλαιωμένου ξυδιού, ενώ οι Τηνιακές αγκινάρες είναι οι πρωταγωνίστριες του καταλόγου. Σερβίρονται ψητές με μαραθόριζα, σκορδάτο λουκάνικο, σχινόπρασο και πετροτύρι Τήνου με λιαστή ντομάτα και λαδολέμονο. Σε πίτα με τραγανό χειροποίητο φύλλο και κρεμώδες εσωτερικό από "λιωμένη” αγκινάρα, λιαστή ντομάτα, τυριά και μυρωδικά. Ως συνοδευτικό στο κατσικάκι που είναι τόσο σωστά ψημένο, που σχεδόν διαλύεται μόνο του. Αλλά και ως γέμιση στις παραδοσιακές ραβιόλες -τις οποίες έφτιαχναν από παλιά σε αυτή την πλευρά του νησιού- που σερβίρονται με τυριά, σπαράγγια και γλυκό τσίλι.
Από τα "μεζεδκλίκια" του Veneranda, που είναι όλα περιωπής, αξίζει σίγουρα να δοκιμάσετε τον παραδοσιακό πατατοκεφτέ της Τήνου με ντόπια τυριά και αλλαντικά, το χειροποίητο λουκάνικο που σερβίρεται με μελιτζανάκι ιμάμ όπως το έτρωγαν παλιά, τα πικάντικα τηγανητά τυροβόλια με κοπανιστή που φτιάχνουν μόνοι τους, μαστιχωτό τυρί καστελάνο και μπέικον Τήνου, καθώς και τα παραδοσιακά μπουρέκια που συνοδεύονται από μαρμελάδα ντομάτας.
Φυσικά, στον κατάλογο υπάρχουν και μερικά από τα πιο γνωστά και νόστιμα τοπικά τυριά το βολάκι, η γραβιέρα Τήνου, το κατσικίσιο πετροτύρι και το ιδιαίτερο καρίκι που ωριμάζει για μήνες μέσα σε κλεισμένες κολοκύθες, τα οποία σερβίρονται με διάφορα συνοδευτικά που ταιριάζουν άψογα, όπως ξερό σύκο και θυμαρίσιο μέλι, λιαστό ντοματίνι, χειροποίητη μαρμελάδα φρούτων ή γλυκό του κουταλιού ντοματίνι.
Στα ορεκτικά, βρήκαμε και το πιο απλό πιάτο του κόσμου: ψωμί με τυρί. Μόνο που εδώ το κάνουν αλλιώς. Φτιάχνουν το δικό τους "λιόψωμο" – προζυμένιο, με πράσινες ελιές – σερβίρεται με κατσικίσιο τυρί και αποδεικνύει πως, όταν τα υλικά είναι σωστά, δεν χρειάζεσαι τίποτα παραπάνω.
Από τα κυρίως αγαπημένα μας πιάτα είναι τα μάγουλα τα χοιρινά που σιγοψήνονται με τις ώρες για να "λιώσουν" και σερβίρονται με βασιλομανίταρα, αλλά και ο κόκκορας ο κρασάτος με "ποτισμένες" από την κόκκινη σάλτσα παπαρδέλες. Για όσους αγαπούν τα μακαρόνια, να δοκιμάσετε την κλασική μακαρονάδα του χωριού, με χοντρό μακαρόνι, κόκκινη σάλτσα και πικάντικο σίσυρο που είναι αλλαντικό, το οποίο επεξεργάζεται με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο, μέσα σε αλάτι και γλίνα, ενώ από πάνω τρίβουν γραβιέρα Τήνου.
Κι επειδή κανένα καλό φαγητό δεν πάει χωρίς το ανάλογο ποτήρι, στο Veneranda πρέπει να ξεκινήσετε με ρακάκι Τήνου – όπως το επιβάλλει η τοπική φιλοξενία και στη συνέχεια να συνοδεύσετε το φαγητό σας με ένα κρασί από τη λίστα με τις διαλεγμένες ετικέτες από την Τήνο. Κι όταν έρθει η ώρα για κάτι πιο γλυκό, ρωτήστε για το κόκκινο κρασί του Κυραντώνη απ’ το χωριό Αγάπη που μοιάζει σαν να του ’βαλε μέσα όλη την αγάπη του – κι έτσι έγινε γλυκό.
Για γλυκό πέρα από το cheesecake με γλυκό του κουταλιού τριαντάφυλλο που πέρυσι έκανε όλο το νησί να μιλάει για αυτό, αξίζει να δοκιμάσετε το ξεροτήγανο, που είναι το κέρασμα στις χαρές του νησιού – στους γάμους, στις βαφτίσεις, στα πανηγύρια. Στο Veneranda τα σερβίρουν με κρέμα βανίλιας Μαδαγασκάρης, φυστικοβούτυρο και παγωτό καραμέλα, αλλά και το αμυγδαλωτό με κρέμα λευκής σοκολάτας.
Το Veneranda είναι ένα από τα πιο όμορφα εστιατόρια της Τήνου. Όχι γιατί προσπαθεί να είναι. Αλλά γιατί είναι αληθινό. Η κουζίνα του δεν ψάχνει να πρωτοτυπήσει ή να εντυπωσιάσει. Ψάχνει να θυμίσει – και το κάνει με τον πιο τίμιο τρόπο: φέρνοντας στο τραπέζι όλα τα καλά της Τήνου, μαγειρεμένα όπως πρέπει. Μια συναισθηματική κουζίνα, γεμάτη ουσία, που δεν την ξεχνάς εύκολα. Το Veneranda δεν είναι απλώς ένας ωραίος λόγος να πας στον Κρόκο. Είναι ο λόγος να ξαναπάς στην Τήνο.
More info:
Veneranda tinos
Επαρ.Οδ. Τριπόταμου-Καλλονής, Τήνος 842 00
Για να το βρεις στον χάρτη και να κλείσεις τραπέζι πάτα εδώ
