Είχαμε μια δύσκολη αρχή, εγώ και αυτό το νησί. Έφτασα πρώτη φορά ερχόμενος από την Κω με το highspeed "Dodekanisos Pride” (!) στο λιμάνι της Αγίας Μαρίνας. Κατεβαίνοντας από το Pride μας πλησίασε ένας οδηγός ταξί και αφού μας ρώτησε πού πηγαίναμε μας έδειξε το ταξί του. Μπήκαμε, αλλά το ταξί απλά δεν έφευγε. Φύγαμε μόνο αφού ήρθε μαζί μας ένα ζευγάρι ακόμα που πήγαινε σε ένα άλλο ξενοδοχείο, ευτυχώς κάπως στην ίδια περιοχή με το δικό μας. Κλιματισμός όχι, ανοιχτά παράθυρα, μια ζέστη κυπριακού επιπέδου και "διπλοκούρσα". Αυτό ήταν το καλωσόρισμα της Λέρου το καλοκαίρι του 2025. Τότε βρέθηκα για πρώτη φορά στο νησί, δεν μπορώ να λέω ότι είμαι ένας από τους πεφωτισμένους που ανακάλυψαν πρώτοι τη Λέρο.

Δεν θα πω ακόμα πώς πήγε αυτή η πρώτη επίσκεψη στο νησί. Θα πω μόνο ότι επιστρέφοντας στην Αθήνα έπεσα πάνω σε όλους αυτούς στα μινιμαλιστικά, japandi αισθητικής, wine bars, εκεί off-Kolokotroni, να μιλάνε για τη Λέρο το λιγότερο με έρωτα. Φυσικά κρασιά, κοντά καρέ, ασύμμετρα, ανέμελα ανοιχτά πουκάμισα και Λέρος. Το ίδιο και φέτος, το ολόιδιο. Απλώς σε όλα τα παραπάνω προσθέστε και τα ξώφτερνα Birkenstock με τη λευκή κάλτσα.
Είναι λογικό. Από τη μία υπάρχει ένα νησί κάπως δυσπρόσιτο, κάπως "off-the-beaten-track", με μια ιστορία ιδιαίτερη, κατά τόπους σκοτεινή και σίγουρα ενδιαφέρουσα. Από την άλλη υπάρχει ένα κοινό με τη μόνιμη ανάγκη να διαφέρει, να πρωτοπορεί, να ανακαλύπτει, να σκονίζεται σε κακοτράχαλα μονοπάτια και να έρχεται αναψοκοκκινισμένο πίσω στη βάση του να ανακοινώνει τις ανακαλύψεις του. It’s a perfect match. Προφανώς.

Υπάρχουν όμως και άλλα νησιά γι’αυτό το κοινό. Τί έπαθαν όλοι με τη Λέρο; Πιστεύω το κλειδί είναι οι Λεριοί, αυτοί είναι η απάντηση. Στο νησί αυτό υπάρχουν οι άνθρωποι που μπορούν να σκεφτούν με προοπτική, να δουν πού βρίσκεται ο τόπος τους, τί επιλογές έχουν από τη θέση όπου βρίσκονται, να βάλουν στόχους, να δουλέψουν (πολύ) και να προχωρήσουν προσεκτικά αποφεύγοντας κακοτοπιές. Οι Λεριοί είναι που με τούμπαραν και εμένα. Παρόλο που πριν έρθω είχα ακούσει τις ερωτικές εξομολογήσεις διαφόρων για τη Λέρο, ήμουν πάντα επιφυλακτικός. Και έγινα και πιο επιφυλακτικός την πρώτη ημέρα που πάτησα το πόδι μου. Παρόλα αυτά, η Λέρος το γύρισε. Και αυτό είναι χάρη στους Λεριούς – με την εξαίρεση πάντα του ταξιτζή της πρώτης παραγράφου.

Τώρα πια έχω έρθει και δεύτερη φορά. Και πάλι το ταξί προς το ξενοδοχείο ήταν μια έκπληξη – ευτυχώς όμως άλλου τύπου. Τώρα είχαμε γυναίκα οδηγό που είχε σετάρει τα ροζ νύχια της με αντίστοιχο ροζ κάλυμμα για το τιμόνι. Δημιουργικό. Αυτή τη δεύτερη φορά η Λέρος πήρε άνετα τη ρεβάνς. Βοήθησε ο δικός μας - για μια ολόκληρη μέρα – Λεριός, που μας ξεκλείδωσε την ιστορία του νησιού. Πραγματικά ερωτευμένος με τον τόπο του, ο Νίκος, μας μίλησε για τα αρχοντικά των Αιγυπτιωτών και το πώς φτιάχτηκαν στο νησί, μας πήγε στο Λακκί, το "Porto Lago" της Ιταλοκρατίας, έναν οικισμό - μνημείο του ιταλικού ορθολογισμού της δεκαετίας του 1930. Και βέβαια μας μίλησε για το ψυχιατρείο.

Δεν ήταν όμως μόνο ο Νίκος. Ήταν ο Πρόδρομος και ο Γιάννης. Δεν γεννήθηκαν Λεριοί, αλλά έγιναν Λεριοί. Για τον Πρόδρομο τουλάχιστον είμαι σίγουρος. Ήταν τόσο δυνατή η σύνδεση του με το νησί από την πρώτη φορά που έφτασε εδώ, που πλέον έχει δημιουργήσει μαζί με τον Γιάννη το The Monk, μια διαφορετική πρόταση διαμονής με απόλυτο σεβασμό για τη Λέρο, την ταυτότητα της, τα χρώματα και τις υφές της, το χαρακτήρα της. Ύστερα ήταν τα παιδιά του Mylos by the sea. Ο Γιώργος και ο Μάριος Κουτσουνάδης. "I am to dine with my friends tonight. I am happy” γράφει στην πλάτη το t-shirt που μου χάρισαν, περιγράφοντας με τον καλύτερο τρόπο τα συναισθήματα μου κάθε φορά που βρίσκομαι στο εστιατόριο τους, έχω μπροστά μου την cacio e pepe με γαρίδες ταρτάρ και έχω θέα τον οικογενειακό μύλο μέσα στο νερό.

Η Λέρος το γύρισε. Ξεκάθαρα. Στο αεροπλάνο της επιστροφής στην Αθήνα σκέφτομαι ημερομηνίες για το επόμενο ταξίδι.
Διαμονή στη Λέρο
Μια παραδοσιακή κατοικία, αναπαλαιωμένη με σεβασμό στην αρχιτεκτονική του τόπου. Ο Πρόδρομος και ο Γιάννης έχουν φροντίσει την κάθε λεπτομέρεια, προσφέροντας μια πραγματικά διαφορετική εμπειρία φιλοξενίας.
Πώς είναι να μένεις σε μία έπυαή του 1895 που χτίστηκε από Έλληνες Αιγυπτιώτες όταν αποφάσισαν να μεταφέρουν τη ζωή τους στη Λέρο; Στα συν ο πολύ όμορφος κήπος.
Το νεοκλασικό αρχοντικό των αρχών του 20ου αιώνα έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο hotel de charme στο κέντρο του οικισμού της Αγίας Μαρίνας.
Φαγητό στη Λέρο
Tο βραβευμένο εστιατόριο των αδερφών Κουτσουνάρη είναι προορισμός για τους gastro travelers του Αιγαίου. Η έμφαση βρίσκεται στα μεγάλα ψάρια που ωριμάζουν σε ειδικούς θαλάμους και μεταχειρίζονται από τον Μάριο ευρηματικα, είτε σε προσεγμένα ψησίματα, είτε σε ευφάνταστα μαγειρέματα.
Βρίσκεται λίγο έξω από το Λακκί και έχει απίστευτη θέα στον κόλπο. Ο chef Θοδόσης Θεοδοσίου δίπλα σε πιάτα με αφετηρία την παράδοση όπως οι καλυμνιώτικοι χταποδοκεφτέδες, σερβίρει δροσερά ωμά και πιάτα ημέρας που προκύπτουν από τις διαθέσιμες πρώτες ύλες.
Η Aline Mazloum και ο Κωνσταντίνος Σκουμπουρδής επέστρεψαν στον τόπο καταγωγής τους και δημιούργησαν αυτή τη μοντέρνα ψαροταβέρνα δίπλα στη θάλασσα. Την επιμέλεια του μενού έχει ο φίλος των παιδιών και βραβευμένος chef Albert Hazma.

