Από τη Δανάη Μολόχα
Hallyu! Tο κορεάτικο κύμα σαρώνει το Λονδίνο
Tο μουσείο V&A ζουμάρει στην ποπ κουλτούρα της Νότιας Κορέας - απ’ τα οσκαρικά “Παράσιτα” στα πιασάρικα ρεφρέν της Κ-pop. Το μεγαλύτερο μουσείο εφαρμοσμένων τεχνών, διακόσμησης και ντιζάιν στον κόσμο μάς υποδέχεται Gangnam-style: O Κορεάτης ράπερ PSY δίνει τον ρυθμό στην είσοδο της έκθεσης “Hallyu! Tο Kορεάτικο Kύμα”, καθώς το βίντεο κλιπ που ανέδειξε το “Gangnam Style” σε σούπερ χιτ στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη παίζει με τα ντεσιμπέλ στο φουλ. Eισχωρώντας στα ενδότερα του V&A, γίνεται προφανές ότι η νέα έκθεση του μουσείου εξετάζει την επέλαση του “κορεάτικου κύματος” (hallyu) με ευφυία, διορατικότητα και χιούμορ. Παρά τα σαρωτικά beats, ξέρει να ρίχνει τους τόνους για να εξετάσει το ιστορικό και κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο που έδωσε ώθηση στον λεγόμενο “συμπιεσμένο μοντερνισμό” - μια περίοδο ταχείας ανάπτυξης που είδε τη χώρα να κάνει γιγάντια άλματα προόδου μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες απ’ τον καταστροφικό Πόλεμο της Κορέας.
Αντιπαραθέτοντας το σήμερα με το χθες, η έκθεση αφηγείται καθοριστικές στιγμές της ποπ κουλτούρας και ιστορίας όπως αντικατοπτρίζονται στις 33 υπνωτιστικές οθόνες ενός βίντεο-γλυπτού του Nam June Paik, τις καινοτομίες της Samsung, τα πολύχρωμα ψηφιακά κόμικς για το κινητό (webtoons), Κ-pop είδωλα όπως οι aespa, πρωτοποριακές μόδες που ανέτρεψαν τις παραδοσιακές ταυτότητες φύλου κι έδωσαν νέα πνοή στην κορεάτικη φορεσιά “hanbok”. Aνακαλύπτουμε πώς οι πολύπλοκες σχέσεις Βόρειας και Νότιας Κορέας παίρνουν νέα συναισθηματική διάσταση στη μικρή οθόνη, και οι κοινωνικά συνειδητοποιημένοι φαν της K-pop oρθώνουν μαζικά το ανάστημά τους απέναντι στον ρατσισμό στο Τwitter. Kαθώς ποζάρουμε στη σκιά των φρουρών-μανεκέν με τις φούξια ολόσωμες φόρμες απ’ το παγκόσμιο χιτ του Netflix “Παιχνίδι του Kαλαμαριού” και εστιάζουμε με περιέργεια στα προϊόντα καθαρισμού, τα σουτιέν και τις πολλαπλές αποχρώσεις της μούχλας που συνθέτουν την πρώτη, απίστευτα πιστή αναπαρωγή του μπάνιου στο ημιυπόγειο της οικογένειας Κιμ απ’ τη βραβευμένη με τέσσερα Όσκαρ ταινία “Παράσιτα”, είναι πλέον προφανές ότι το κορεάτικο κύμα έχει μετατραπεί σε τσουνάμι.
Η Νότια Κορέα είναι, πια, μια πολιτιστική υπερδύναμη με τεράστια ήπια ισχύ που εξαπλώνεται με κάθε νέα πιασάρικη φιγούρα και εθιστικό ρεφρέν. Πάρτε μια γεύση συμμετέχοντας σε μια διαδραστική Κ-pop πρόκληση που θα σας μετατρέψει σε κινούμενο έκθεμα. Δεν έχετε παρά να μάθετε λίγα βήματα απ’ τη χορογραφία για το “That That” του PSY. Με τη συγκατάθεσή σας, οι προσπάθειές σας θα γίνουν μέρος ενός μπιτάτου βίντεο-κολάζ που θα προβάλλεται για 24 ώρες στον πανύψηλο απέναντι τοίχο, με λίαν ανεβαστικά - και ενίοτε ξεκαρδιστικά - αποτελέσματα (έως 25/6/23).
Μέγας Αλέξανδρος: Η δημιουργία - και η αποδόμηση - ενός μύθου
Στη Βρετανική Βιβλιοθήκη του Λονδίνου, πολύτιμοι πάπυροι συνδιαλέγονται με πολύχρωμα κόμικς και βιντεοπαιχνίδια εμπνευσμένα απ’ τον Μακεδόνα στρατηλάτη - απρόσμενες συνθέσεις γύρω απ’ τις οποίες αναδύονται νέες συζητήσεις.
Η ιστορία του Μεγάλου Αλέξανδρου χτίζεται με απρόσμενα υλικά στη Βρετανική Βιβλιοθήκη και τη νέα της μεγάλη έκθεση “Αλέξανδρος ο Μέγας: Η Δημιουργία Ενός Μύθου” (έως 19/2/23). Θολώνοντας τις γραμμές μεταξύ θρύλου και πραγματικότητας, η έκθεση ξεκαθαρίζει απ’ την αρχή ότι η διαδρομή αυτή δεν ακολουθεί το μονοπάτι της ιστορικής ακρίβειας. Κάθε άλλο, μάλλον, αφήνει τη φαντασία μας να καλπάσει σε τόπους, θρησκείες, πολιτισμούς και καλλιτεχνικές εκφράσεις που απογείωσαν, ή ανέτρεψαν τον μύθο.
Μια σειρά από αριστουργηματικά διακοσμημένες εκδόσεις θα συνεπάρουν βιβλιόφιλους και μη, όπως ένας περίτεχνος τόμος από την αναγεννησιακή Φλωρεντία, που διατηρεί την πρώτη μετάφραση στα λατινικά του “Βίοι Παράλληλοι - Αλέξανδρος” του Πλούταρχου. Ένα πολυτελές χειρόγραφο του 16ου αιώνα απ’ το Ιράν δείχνει τον “Ισκάνταρ” (κατά τους Άραβες) να γονατίζει στην Κάαμπα στη Μέκκα, ενώ ένα φυλλάδιο που δόθηκε στον Ερρίκο Η’ από τον δάσκαλό του Bernard André, αποκαλύπτει το όραμα του τελευταίου να μείνουν αμφότεροι στην ιστορία ως γνήσιοι διάδοχοι του Αλέξανδρου και του Αριστοτέλη. Τα εκθέματα είναι πολύτιμα και πολυπρόσωπα, όπως μια χειρόγραφη παρτιτούρα και το λιμπρέτο της όπερας “Αlessandro” του Handel, που ανέβηκε το 1726 στο Λονδίνο.
Χριστιανός προφήτης στην Αιθιοπία. Δίκερος ήρωας στο Κοράνι. Θεός ή δαίμοντας, ταξίδεψε απ’ την Ελλάδα μέχρι την Ινδία - κι ακόμα παραπέρα στις φανταστικές ιστορίες που ενέπνευσε ο θρύλος του.
Η έκθεση, όμως, ξαφνιάζει παραθέτοντας όχι μόνο ανεκτίμητα αντικείμενα από 25 χώρες και σε 21 γλώσσες, αλλά και anime, κόμικς, βιντεοπαιχνίδια και ενσταντανέ απ’ το Μπόλιγουντ. Πώς, άραγε, συγκρίνονται σε αξία; Δεν είναι ομαλό το πέρασμα από θησαυρούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας στον άκριτο αισθητικό εντυπωσιασμό μιας τηλεοπτικής σειράς. Καθώς οι στάσεις απέναντι στις σπουδαίες αυτοκρατορίες της ιστορίας - και τις ζωές που κατάστρεψαν στο πέρασμά τους - μεταλλάσσονται, όμως, ο Αλέξανδρος μεταμορφώνεται από πρότυπο σε αντιήρωα. Είναι στον Σούπερμαν, τελικά, που παρουσιάζεται ως ο “κακός” αντίπαλος. Το μυθιστόρημα της Στέφανι Θόρντον “Η Γυναίκα του Κατακτητή” δίνει φωνή στις γυναίκες που τον στήριξαν, ενώ κόμικ, ψηφιακές απεικονίσεις, αλλά και το σενάριο απ’ την ταινία “Αλέξανδρος” του Όλιβερ Στόουν, που εκτίθεται εδώ, επανεξετάζουν τις σχέσεις του με τον στρατηγό Ηφαιστίωνα και τον ευνούχο Βαγώα μέσα από έναν LGBTQ φακό.
Αν σκοπεύετε να επισκεφτείτε τη Βρετανική Βιβλιοθήκη τις επόμενες μέρες, μπορείτε να συνδυάσετε μια σύντομη επίσκεψη στην έκθεση με το διαδραστικό παιχνίδι εξερεύνησης/περφόρμανς του Seth Kriebel «The Unbuilt Room: Alexander the Great» (15/2, 7 μ.μ.). Η κάθε περφόρμανς, που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της έκθεσης, αφηγείται μια διαφορετική ιστορία, καθώς εξελίσσεται σύμφωνα με τις επιλογές σας – χωρίς να χρειάζεται καν ν’ αφήσετε τις θέσεις σας.
