Εκάβη - Στη σκιά της Πολιτείας

Ο Στάθης Λιβαθινός, σε συνεργασία με την ΄Έλσα Ανδριανού στη σύνθεση των κειμένων, παρουσίασε την "Εκάβη" του Ευριπίδη, ενσωματώνοντας στη δραματουργία αποσπάσματα από την Πολιτεία του Πλάτωνα και ειδικότερα την αλληγορία του Σπηλαίου^. μια σκηνοθετική επιλογή που επιχείρησε να διευρύνει το πεδίο της τραγωδίας, συνδέοντας την εμπειρία της ιστορικής βίας με έναν ευρύτερο φιλοσοφικό στοχασμό γύρω από τη γνώση, την πλάνη, τη δικαιοσύνη και τη φύση του ανθρώπου.

Σ' ένα από τα πιο σκληρά έργα του Ευριπίδη, η δράση τοποθετείται μετά την άλωση της Τροίας, στα παράλια της Θράκης, όπου οι Έλληνες περιμένουν τον ούριο άνεμο για την επιστροφή τους. Η άλλοτε βασίλισσα της Τροίας, αιχμάλωτη πια, έχει ήδη χάσει σχεδόν όλα τα παιδιά της. Η τραγωδία, όμως, δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει το έργο της, αφού η κόρη της, Πολυξένη, θα θυσιαστεί στον τάφο του Αχιλλέα, ενώ ο Πολύδωρος, τον οποίο η μητέρα του είχε εμπιστευθεί στον βασιλιά της Θράκης Πολυμήστορα, δολοφονείται από τον ίδιο, για χάρη του χρυσού που τον συνόδευε.

Μάλιστα, ο Ευριπίδης ανοίγει το έργο με την εμφάνιση του φαντάσματος του Πολύδωρου, σε έναν από τους πιο συγκλονιστικότερους προλόγους της σωζόμενης αρχαίας τραγωδίας. Όταν η Εκάβη πληροφορείται τον θάνατό του, η οδύνη μετατρέπεται σε ανελέητη εκδίκηση: τυφλώνει τον Πολυμήστορα και σκοτώνει τα παιδιά του, διαβαίνοντας η ίδια τα όρια της ανθρώπινης φύσης.

Ο Στάθης Λιβαθινός μετέφερε την ιστορία με δυναμισμό και ένταση, επιβεβαιώνοντας το χάρισμά του στη σκηνική σύνθεση. Ανέδειξε το έργο χωρίς να το επισκιάσει και καθοδήγησε το σύνολο των ηθοποιών προς μια συλλογική παρουσία, αποσπώντας συνολικά πολύ καλές ερμηνείες. Η επιλογή του να υφάνει στην τραγωδία αποσπάσματα από τον Πλάτωνα πλαισίωσε την ανάγνωση της τραγωδίας -η οποία από μόνη της συνιστά ένα ισχυρό σχόλιο για την ηθική κατάρρευση που επιφέρει ο πόλεμος- με έναν ευρύτερο φιλοσοφικό προβληματισμό, ωστόσο, η ενδιαφέρουσα αυτή πρόθεση έμεινε εκκρεμής επί σκηνής.

Ο πλατωνικός αυτός άξονας καθόρισε και την αισθητική της παράστασης, η οποία αποδείχθηκε όμως το πιο αμφιλεγόμενο στοιχείο της. Η χρήση μασκών χάρισε στα πρόσωπα μια απρόσωπη, αποπροσωποποιημένη και κατ' επέκταση οικουμενική διάσταση, ταυτόχρονα όμως δημιούργησε ένα παράξενο ίσως και ακαλαίσθητο οπτικό αποτέλεσμα. Απουσίασαν η θεατρικότητα, η χάρη και η ποιητικότητα που συναντά κανείς συνήθως στη σκηνική γραφή του Λιβαθινού^. σε αυτή την αίσθηση συνέβαλαν και οι έντονοι ηλεκτρονικοί ήχοι της μουσικής του Θοδωρή Αμπαζή, καθώς και η νευρική, εκρηκτική κινησιολογία του Χορού (Άννα Μάγκου, Λίλλυ Μελεμέ, Ερατώ Πίσση, Θεοδοσία Σαββάκη και Βιργινία Ταμπαροπούλου).

Εξαιρετικοί οι φωτισμοί του Αλέκου Αναστασίου, δεν δημιούργησαν μόνο ατμόσφαιρες αλλά και δραματικές ποιότητες, συνομιλώντας δημιουργικά με τον χώρο του Ηρωδείου. Τα κοστούμια της Ελένης Μανωλοπούλου, σε στενή συνάφεια με τις μάσκες, προσέδωσαν στα πρόσωπα γλυπτική υπόσταση, υπηρετώντας με συνέπεια τη σκηνοθετική γραμμή, αλλά ενισχύοντας παράλληλα τη διφορούμενη αισθητική της παράστασης. Το σκηνικό της ίδιας χώρισε τη σκηνή σε δύο επίπεδα, διαχωρίζοντας τον χώρο της Εκάβης και του Χορού των αιχμάλωτων Τρωάδων από εκείνον των Ελλήνων, όπου κυριαρχούσε το σαιξπηρικής αισθητικής τεράστιο τραπέζι.

Οι ερμηνείες παρέδωσαν με ένταση και διαύγεια το έργο στην πλατεία. Στο επίκεντρο βρέθηκε η μεστή ερμηνεία της Μαρίας Σαββίδου στον ομώνυμο ρόλο. Ο Αντώνης Γιαννάκος (Πολύδωρος) σήκωσε με επιτυχία το βάρος του Προλόγου, ενώ η Πολυξένη Παπακωνσταντίνου απέδωσε με ευγένεια και δύναμη το περήφανο φρόνημα της Πολυξένης. Οι άνδρες ηθοποιοί ανέδειξαν με συνέπεια την αλαζονεία των ισχυρών: Γιώργος Δάμπασης (Οδυσσέας), ο Νίκος Καρδώνης (Ταλθύβιος), ΄Άρης Τρουπάκης (Αγαμέμνων), Νέστωρ Κοψιδάς (Πολυμήστορας).