Μια αχόρταγη σκιά

Η ιστορία ενός ορειβάτη που αποφασίζει να ακολουθήσει τα ίχνη του πατέρα του -ο οποίος χάθηκε είκοσι χρόνια πριν στην οροσειρά της Αναπούρνα-, διανύοντας την ίδια διαδρομή. Και, παράλληλα, η ιστορία ενός ηθοποιού που πρωταγωνιστεί σε μια ταινία βασισμένη ακριβώς σε αυτό το γεγονός. Αυτές οι δύο αφηγήσεις διαπλέκονται με ευρηματικό τρόπο στην παράσταση του Αργεντίνου δημιουργού Μαριάνο Πενσότι, ο οποίος υπογράφει μία από τις πιο όμορφες και ουσιαστικές θεατρικές στιγμές της φετινής σεζόν, και όχι μόνο.

Η παράσταση κινείται ανάμεσα στη ζωή και την τέχνη, εξερευνώντας με ευαισθησία τη σχέση πατέρα και γιου: το δέσιμο, αλλά και την ανάγκη αποδέσμευσης από την πατρική φιγούρα, τον πατέρα ως προστάτη αλλά και ως σκιά που διαμορφώνει την ταυτότητα του παιδιού. Παράλληλα, ο δημιουργός ανοίγει το βλέμμα και σε ευρύτερα ζητήματα: την οικολογική αγωνία, το δέος μπροστά στο μεγαλείο και τη δύναμη της φύσης, την ανθρώπινη αντοχή αλλά και την καταστροφική, συχνά καπιταλιστικής προέλευσης, ανθρώπινη παρέμβαση στο φυσικό περιβάλλον.

Με ένα ωραίο δραματουργικό εύρημα -καθώς προσδίδει στην παράσταση αμεσότητα και μια ιδιαίτερη σκηνική ζωντάνια- ο Πενσότι φέρνει επί σκηνής δύο ηθοποιούς, οι οποίοι αφηγούνται αλλά και ενσαρκώνουν τις παράλληλες αυτές ιστορίες. Με τη σειρά τους, οι Γιάννης Νιάρρος και Κώστας Νικούλι στις ερμηνείες ανταποκρίνονται με ακρίβεια και ευαισθησία στις απαιτήσεις της σύνθετης αυτής αφήγησης, προσφέροντας ερμηνείες ζωντανές, άμεσες και βαθιά ανθρώπινες. 

Η επιλογή αυτή του επιτρέπει να εμβαθύνει ακόμη περισσότερο στο γόνιμο δίπολο τέχνης και ζωής. Καθώς στη σκηνή παρουσιάζονται διαφορετικές εκδοχές του ίδιου γεγονότος -όπως το αφηγείται ο πραγματικός πρωταγωνιστής και όπως μετασχηματίζεται μέσα από τον φακό της τέχνης- ο δημιουργός ανοίγει έναν ενδιαφέροντα διάλογο για τα σημεία σύγκλισης και απόκλισης ανάμεσα στην πραγματικότητα και την αναπαράστασή της.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η δύναμη της μυθοπλασίας να μεταμορφώνει, να φωτίζει διαφορετικά και, τελικά, να επανανοηματοδοτεί την ίδια την πραγματικότητα - προβληματισμός που αποτυπώνεται και στο λιτό αλλά εύγλωττο σκηνικό της Μαριάνα Τιράντε: ένα πάνελ δύο όψεων, που εξυπηρετεί τη δράση και μεταμορφώνεται συνεχώς, άλλοτε υποδηλώνοντας τις χιονισμένες βουνοπλαγιές και τις αντανακλάσεις του φωτός στους πάγους, και άλλοτε παραπέμποντας στον χώρο ενός κινηματογραφικού στούντιο, συνομιλώντας δημιουργικά με τον πυρήνα της παράστασης.

Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση συγκινητική και τρυφερή, που καταφέρνει να μιλήσει για μεγάλα και ουσιαστικά ζητήματα χωρίς βαρύγδουπη σοβαροφάνεια. Με χιούμορ, ευφυΐα και αξιοθαύμαστη αμεσότητα, η σκηνοθεσία δημιουργεί έναν ζεστό και ουσιαστικό διάλογο με το κοινό. Η πρακτική του Πενσότι να προσαρμόζει κάθε φορά το έργο στη χώρα όπου παρουσιάζεται (εδώ με τη συνεργασία στη σκηνοθεσία της Γιολάντας Μαρκοπούλου) ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή την αίσθηση εγγύτητας. Αν και πιστεύω πως η παράσταση θα λειτουργούσε ούτως ή άλλως με την ίδια δύναμη, η ένταξη στοιχείων της τοπικής πραγματικότητας προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο αναγνωρίσιμου χιούμορ, ενισχύοντας τη ζωντάνια και τη γοητεία της παράστασης.