Festen

Η πρώτη ταινία του λεγόμενου Δόγματος 95, που έχει βρει το δρόμο της θεατρικής σκηνής και στην Ελλάδα, ίσως δεν χρειάζεται συστάσεις. Έκανε πάταγο βάζοντας στο επίκεντρό της τον υποκριτικό καθωσπρεπισμό της αστικής τάξης και τα μιαρά μυστικά που μπορεί να κρύβονται πίσω από κλειστές πόρτες και επιφανείς οικογένειες, αλλά και χάρη στο κινηματογραφικό ρεύμα που εισήγαγε, καθώς μετέφερε στην οθόνη την αίσθηση μιας αρετουσάριστης, ντοκουμενταρίστικης αποτύπωσης της "αλήθειας". Από αυτό το χαρακτηριστικό εκκινεί η σκηνοθετική προσέγγιση του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, που έστησε σε όλους τους χώρους του θεάτρου την ψευδαίσθηση μιας πραγματικής εορταστικής συγκέντρωσης, όπου οι θεατές εκτελούν τους ρόλους των καλεσμένων.

Η παράσταση ξεκινάει από το φουαγιέ του θεάτρου, που έχει μεταμορφωθεί πολύ ωραία στο λόμπι του οικογενειακού ξενοδοχείου όπου συγκεντρώνονται τα μέλη της οικογένειας (σκηνικά-κοστούμια Ηλένια Δουλαδίρη), με τους ηθοποιούς να καταφτάνουν και να συγχρωτίζονται με τους θεατές, ενώ ο Γιάννης Καπελέρης στο ρόλο του Τελετάρχη κάνει πολύ καλή δουλειά καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, συντονίζοντας μια συνθήκη που καταρρίπτει πλήρως τα ασφαλή όρια μεταξύ σκηνής και πλατείας, εμποδίζοντάς την από το να "ξεχειλώσει" αλλά και να εκτροχιαστεί.

Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά, όμως, αποδεικνύονται σε μεγάλο σημείο δυσλειτουργικά, καθώς ο χώρος αποδεικνύεται μικρός για τον αριθμό των θεατών κι έτσι μεγάλο μέρος των δρωμένων παραμένει αθέατο σε πολλούς. Το κυριότερο, όμως, όσο εξελίσσεται η παράσταση αρχίζει να διαφαίνεται πως το βάρος έχει πέσει περισσότερο στην κατασκευή αυτού του αληθοφανούς οικοδομήματος παρά στο ειδικό βάρος του έργου, δηλαδή στην κατάδειξη του εφησυχασμού, της ηθικής σήψης, του ρατσισμού, της υποκρισίας.

Περνώντας βέβαια στη θεατρική αίθουσα, όπου παρακολουθούμε από την πλατεία πια τη σκηνή του οικογενειακού τραπεζιού, η θερμοκρασία πυκνώνει. Ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος είναι συνταρακτικός στο ρόλο του Κρίστιαν, που ανακοινώνει πως αυτός και η –αυτόχειρας– αδερφή του βιάζονταν συστηματικά από τον πατέρα τους, τα γενέθλια του οποίου έχουν συγκεντρωθεί να γιορτάσουν μαζί με την υπόλοιπη οικογένεια. Ο σαρκασμός, ο πόνος, ο θυμός, ο σπαραγμός του αποτυπώνονται διαπεραστικά στο βλέμμα, τους μυς του προσώπου, σε όλη του την παρουσία. Κι οι υπόλοιποι ηθοποιοί αποδίδουν ωραία, υπάρχουν όμως στιγμές ή και ολόκληρες ερμηνείες που ορίζονται κυρίως από τη γραμμή του "ωμού ρεαλισμού" παρά από την εμβάθυνση στο ρόλο, όπως συμβαίνει με τον Μίκαελ του Αναστάση Λαουλάκου. Εύστοχα απαθής και αντιπαθής πίσω από το ευγενικό προσωπείο της η Ναταλία Τσαλίκη στο ρόλο της μητέρας, δυναμικές στις ερμηνείες τους η Μαριάννα Πουρέγκα (Μέττε) και η Ιωάννα Κολλιοπούλου (Ελένε), ατυχής ίσως η επιλογή του καλού –αλλά γλυκύτατου φυσιογνωμικά– Γιώργου Ζιόβα στο ρόλο του αποκρουστικού πατέρα.