Στο θέατρο, όπως και στο δικαστήριο, η αλήθεια έχει ένα μικρό πρόβλημα: δεν αρκεί να υπάρχει. Πρέπει και να αποδειχθεί. Κι ώσπου να συμβεί αυτό, οι άνθρωποι μιλούν, τα βλέμματα ερμηνεύονται, οι σιωπές αποκτούν ύποπτο βάρος και οι βεβαιότητες στήνουν τον δικό τους θρίαμβο. Η Αγκάθα Κρίστι γνώριζε καλά αυτή την ανθρώπινη αδυναμία. Γι’ αυτό και στον "Μάρτυρα κατηγορίας" δεν κατασκευάζει απλώς ένα αριστοτεχνικό αστυνομικό αίνιγμα. Οργανώνει μια δοκιμασία κρίσης, με τους θεατές στη θέση των ενόρκων και την ετυμηγορία τους διαρκώς εκτεθειμένη στο ενδεχόμενο του λάθους.
Το έργο επιστρέφει για τέταρτη χρονιά στο Θέατρο Δημήτρης Χορν, σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη, έχοντας ήδη πίσω του 555 παραστάσεις, 200.000 θεατές και τρεις διαδοχικές σεζόν sold out. Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί, αλλά στην περίπτωση της Κρίστι το ενδιαφέρον βρίσκεται αλλού: στο γεγονός ότι γνωρίζουμε πως πρόκειται να μας εξαπατήσει και, παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούμε να προσπαθούμε να την προλάβουμε. Θέλουμε να ανακαλύψουμε τον ένοχο πριν από τους άλλους, να διαβάσουμε σωστά τα σημάδια, να αποδείξουμε πως δεν είμαστε εύπιστοι. Με άλλα λόγια, θέλουμε να νικήσουμε τη συγγραφέα στο δικό της παιχνίδι. Εκείνη, βέβαια, έχει ήδη φροντίσει για τους κανόνες.
Ο Λέοναρντ Βόουλ κατηγορείται για τη δολοφονία μιας πλούσιας χήρας. Οι ενδείξεις τον ενοχοποιούν, η υπεράσπισή του μοιάζει με άσκηση υψηλού ρίσκου και ο έμπειρος Σερ Ουίλφριντ Ρόμπαρτς καλείται να διασχίσει ένα ναρκοπέδιο μαρτυριών, αντιφάσεων και εύλογων υποψιών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Ρομέιν, η σύζυγος του κατηγορουμένου, μια γυναίκα που δεν προσφέρεται για εύκολες αναγνώσεις. Η παρουσία της περιπλέκει την υπόθεση και μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το τι συνέβη στο τι είμαστε διατεθειμένοι να πιστέψουμε ότι συνέβη.
Εδώ βρίσκεται και η θεατρική γοητεία του έργου. Η δικαστική αίθουσα γίνεται ένας χώρος όπου ο λόγος δεν περιγράφει απλώς τα γεγονότα, αλλά επιχειρεί να τα κατασκευάσει. Κάθε μαρτυρία διεκδικεί το κύρος της αλήθειας, κάθε επιχείρημα επιδιώκει να κερδίσει έδαφος και κάθε αποκάλυψη αναδιατάσσει τις ισορροπίες. Η αγωνία γεννιέται όχι μόνο από την ανάγκη να λυθεί το μυστήριο, αλλά και από την αμηχανία μπροστά στην ευκολία με την οποία οι άνθρωποι μετατρέπουν την υποψία σε απόφαση. Η Κρίστι, άλλωστε, δεν εμπιστεύεται ούτε στιγμή την αυτονόητη ενοχή. Προτιμά να παρακολουθεί την ανθρώπινη κρίση τη στιγμή που πιστεύει πως έχει φτάσει στον προορισμό της.
Ένα all star cast
Στη νέα σεζόν, ο Γιάννης Βούρος αναλαμβάνει τον ρόλο του Σερ Ουίλφριντ Ρόμπαρτς, ο Δημήτρης Πιατάς ενσαρκώνει τον Τζον Μέηχιου, η Ευγενία Δημητροπούλου τη Ρομέιν και ο Μέμος Μπεγνής τον Λέοναρντ Βόουλ. Μαζί τους οι Μελίνα Βαμβακά, Γιάννης Δρακόπουλος, Δημήτρης Καραμπέτσης, Βαρβάρα Μακράκη και Νίκη Παλληκαράκη συνθέτουν τον θίασο της τέταρτης χρονιάς. Η σκηνοθεσία του Νικορέστη Χανιωτάκη καλείται να κρατήσει ζωντανό τον μηχανισμό του μυστηρίου, να υπηρετήσει την ακρίβεια της δικαστικής αντιπαράθεσης και να αφήσει χώρο στο λεπτό χιούμορ που διαπερνά την ιστορία, χωρίς να εξουδετερώνει την απειλή που κρύβεται πίσω από τις λέξεις.
Από το διήγημα του 1933 στη θεατρική του διασκευή και από εκεί στην εμβληματική κινηματογραφική εκδοχή του Μπίλι Γουάιλντερ, το 1957, ο "Μάρτυρας κατηγορίας" αποδεικνύει πως το αστυνομικό μυστήριο μπορεί να είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα καλοστημένο παιχνίδι εντυπώσεων. Είναι μια ανατομία της προκατάληψης, της χειραγώγησης και της ανάγκης μας να βάζουμε τα πράγματα σε τάξη, ακόμη κι όταν τα στοιχεία αρνούνται πεισματικά να υπακούσουν.
Τρεις χρονιές sold out, 200.000 θεατές και μια τέταρτη επιστροφή δεν συνιστούν απλώς επιτυχία. Επιβεβαιώνουν τη σπάνια αντοχή μιας ιστορίας που γνωρίζει να ανανεώνει την αγωνία της χωρίς να αποκαλύπτει τα χαρτιά της. Και το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει: όταν πέσει η αυλαία, θα έχουμε ανακαλύψει τον ένοχο ή απλώς θα έχουμε καταλάβει πόσο εύκολα γινόμαστε συνένοχοι στις ίδιες μας τις βεβαιότητες;
Προπώληση: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Μάρτυρας κατηγορίας
Στο βραβευμένο δικαστικό θρίλερ που παίζεται για τέταρτη σεζόν, μια μυστηριώδης γυναίκα κρατά το κλειδί της σκανδαλώδους δολοφονίας μιας πλούσιας χήρας για την οποία κατηγορείται -άδικα σύμφωνα με έναν δαιμόνιο ποινικολόγο- ο σύζυγός της. Ο αγώνας του νεαρού άνδρα να μην καταδικαστεί θα κριθεί στα έδρανα του δικαστηρίου όπου οι μαρτυρίες είναι συντριπτικά εναντίον του και η ετυμηγορία των ενόρκων φαίνεται μονόδρομος. Το έργο έχει όλα τα απαραίτητα συστατικά για να μας κρατήσει στην άκρη της καρέκλας από την πρώτη στιγμή ως το αποκαλυπτικό φινάλε: ένα έγκλημα, ένα τέλειο μυστικό, συνεχείς ανατροπές και το λεπτό «αστυνομικό» χιούμορ της συγγραφέως.
