Guest Editor | Γεωργία Ράπτη: Το όραμα και η φιλοσοφία πίσω από τις 8ες Χορευτικές Αμφικτυονίες

Μετά την επιτυχημένη καλοκαιρινή τους στάση στην Αθήνα, οι Χορευτικές Αμφικτυονίες επιστρέφουν στον τόπο που τις γέννησε. Η εμπνεύστρια του θεσμού, Γεωργία Ράπτη, αναλαμβάνει τον ρόλο της Guest Editor και μοιράζεται μαζί μας το προσωπικό της ταξίδι: από την απόφασή της να μετακομίσει μόνιμα στην Τήνο πριν από 23 χρόνια, μέχρι τη δημιουργία ενός ζωντανού δικτύου χορού που ενώνει ανθρώπους, νησιά και κοινότητες. Στο κείμενό της, μας βάζει στην καρδιά του φεστιβάλ που κορυφώνεται στις 10 Οκτωβρίου, αποκαλύπτοντας τη φιλοσοφία πίσω από τη φετινή θεματική "Ομόκεντροι Κύκλοι: σε Κίνηση" — μια γιορτή συνεργασίας, συμπερίληψης και τέχνης "πέρα από τον χορό για τον χορό", απαλλαγμένη από ανταγωνισμούς. Διαβάστε όσα μοιράζεται μαζί μας.

"Πέρα από τον χορό για τον χορό": Η φιλοσοφία και το "μαζί" της σκηνής

"Ο Χορός και η Φιλία έχουν παίξει ζωτικής σημασίας ρόλο στη ζωή μου. Η απόφαση να φύγω από την Αθήνα για να μείνω μόνιμα στην Τήνο, έφερε φίλους, οικογένεια, συνεργάτες να αντιδρούν με μια επιφυλακτικότητα και ταυτόχρονα ανησυχία. Ο καθένας με τον τρόπο τους, άλλος πιο διακριτικά και άλλος όχι ουσιαστικά, με απέτρεπαν. Πριν 23 χρόνια, η ιδέα του φεύγω απ’ την πρωτεύουσα και αλλάζω τρόπο ζωής δεν είχε τη διάδοση που έχει σήμερα. Προφανώς και δεν με επηρέασαν οπότε και με μεγάλη χαρά, εγκαταστάθηκα σε έναν τόπο που ένιωθα πως όλα λειτουργούσαν με βάση το ανθρώπινο μέτρο, ενώ παράλληλα αποφάσισα να αφοσιωθώ στην μεγάλη μου αγάπη, τον χορό.

Στις διάφορες ανατροπές της εν Τήνω ζωής μου, οι σταθερές μου ο τόπος και ο χορός, όχι μόνο δεν άλλαξαν, αλλά αποτέλεσαν θεμέλιο λίθο της φιλοσοφίας μου που σε με μία φράση αποτυπώνεται "Πέρα από τον χορό για τον χορό". Η αλήθεια είναι πως με ό,τι καταπιάνομαι, παθιάζομαι. Εκ φύσεως βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο. Τολμώ, πιστεύοντας πως αξίζει να προσπαθείς ακόμα και αν δεν "πετύχει". Βέβαια, το τι θεωρεί ο καθένας "επιτυχία" προφανώς και μπορεί να διαφέρει. Προσωπικά το να παραμένω στο κέντρο μου, σε έναν κόσμο που βάλλεται με μία συγκλονιστική ταχύτητα υπερφόρτωσης, πληροφορίας, βίας κάθε μορφής… και να μπορώ κυρίως να μιλώ μέσα από την τέχνη μου είναι μια επιτυχής πολυτέλεια.

Ωστόσο φεύγοντας, δεν άφησα απλά μία πόλη, άφησα πίσω όλη τη μέχρι τότε ζωή μου, με ό,τι σημαίνει αυτό. Αν με ρωτούσε κάποιος πώς αντιμετώπισα αυτή τη μεγάλη αλλαγή, θα απαντούσα πως, καταρχάς, έκανα ακούσια την απόσταση ευκαιρία και, με έναν τρόπο ενδεχομένως αυτοπροστατευτικό, δεν επέκτεινα τα όρια του νησιού, εγκολπώνοντας τη θάλασσα. Στα ταξίδια επίσκεψης πλέον στην Αθήνα έβλεπα πάντα την οικογένεια, φίλους και γνωστούς, περισσότερο από όσο όταν έμενα εκεί. Συνέχισα να σπουδάζω δημιουργώντας έτσι περαιτέρω. λόγους επίσκεψής μου και δούλεψα πολύ και το αντιστρόφως. Ό,τι μπορούσα έφερνα στην Τήνο, συνεργασίες που ρίζωσαν στα χρόνια.

Επηρεασμένη από το νησί μου με την Δήλο απέναντι, μέσα από τη μελέτη μου στον ελληνικό πολιτισμό, η ανάγκη να συνδεθώ με συναδέλφους από τα νησιά της περιφέρειας μας και όχι μόνο, η φιλία και ο χορός γέννησαν τις Χορευτικές Αμφικτυονίες. Ταυτόχρονα  χρειαζόμασταν αρκετοί στην περιφέρεια δημιουργία ευκαιριών, για εμάς, τους μαθητές μας και την τοπική κοινότητα εν γένει. Με μία λέξη να δημιουργηθεί ένα δίκτυο εκπροσώπων του χορού, που θα μπορούσε να είναι ικανό να υποστηρίξει-εκπαιδεύσει- ερευνήσει-δημιουργήσει με βασικές αρχές την συνεργασία, την εμπιστοσύνη, την ισοτιμία, το σεβασμό και την αλληλοϋποστήριξη. Ένα εγχείρημα με εξαρχής αναγνώσιμες δυσκολίες παρουσιάστηκαν στην διαδρομή, που όμως προσωπικά έκρινα πως άξιζε ό,τι έχω δώσει μέχρι σήμερα.

Εξαρχής διαπίστωσα ότι αυτή τη δίψα σύνδεσης που είχα εγώ, την είχαν και οι άνθρωποι που προσκάλεσα να γίνουν κοινωνοί αυτού του οράματος. Ορισμένα συναισθήματα, αν τα αποτυπώσεις σε ένα χαρτί, ενδεχομένως να φαντάζουν λογοτεχνικά. Ωστόσο, θα περιοριστώ να μοιραστώ την εικόνα που κουβαλώ ως φυλαχτό από τα πρόσωπα των χορευτών όλων των ηλικιών που συμμετέχουν στο θεσμό πια των Χορευτικών Αμφικτυονιών. Άνθρωποι που μέχρι εχθές δεν γνωρίζονταν, σε ελάχιστο χρόνο μοιράζονταν την ίδια σκηνή, την ίδια αίθουσα, την ίδια αγωνία ώστε βγει μία παράσταση που είναι ειλικρινά ευτυχείς που είναι μέρος της. Το κέντρο τελικά μεταφέρετε σχεδόν θαυματουργικό στο "εμείς", στο μαζί.

Απολογιστικά λοιπόν, η πανανθρώπινη αξία της φιλίας θέτει τους άγνωστους μέχρι εχθές συνδαιτυμόνες μιας παράστασης στη βάση του μη ανταγωνισμού.  Κάτι που θεωρώ εξαίσιο. Κοινός παρανομαστής ο χορός και η σκηνή της παράστασης των Χορευτικών Αμφικτυονιών. Μια σκηνή που δίνει ακριβώς το ίδιο βήμα σε αρχάριους, προχωρημένους, επαγγελματίες και μη, χωρίς κριτική. Αυτό ήταν και παραμένει το σημαντικότερο για εμένα.

Οι Χορευτικές Αμφικτυονίες ήθελα να αποτελέσουν στη διαχρονία τους πεδίο γνώσης, μοιράσματος και ευκαιριών. Δεν ήθελα την ανταγωνιστικότητα μεταξύ μας, αλλά την αίσθηση της αγκαλιάς και προόδου χορογράφων και χορευτών. Άλλωστε υπάρχουν εξαιρετικές διοργανώσεις εντός και εκτός Ελλάδας που μπορούν να καλύψουν το ανταγωνιστικό κομμάτι. Μέσα από αυτή τη θέση πατάμε στην ουσία της κοινότητας. Μας συνδέει ο χορός και η εξέλιξή του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Κοινές αξίες και κοινές ανησυχίες. Όσο και να μεγαλώσει αυτό το δίκτυο και εύχομαι να δυναμώσει και άλλο ώστε να παραμείνει ανθεκτικό στο χρόνο και να λειτουργεί ως αποθετήριο γνώσης, εξέλιξης, ανταλλαγής και πολιτιστικής δημιουργίας.

Σήμερα, αισίως φτάσαμε να μετράμε την 8 η χρονιά των Χορευτικών Αμφικτυονιών έχοντας περάσει διάφορες συμπληγάδες πέτρες, μία εξ αυτών την πανδημία. Δεν σταματήσαμε όμως ούτε μία στιγμή μέσα σε αυτά τα χρόνια να εργαζόμαστε συστηματικά και να συνομιλούμε. Φέτος έγινε ακόμα ένα βήμα. Συστήσαμε τις Χορευτικές Αμφικτυονίες στην Αθήνα για πρώτη φορά και η αποδοχή της φιλοσοφίας τους με έκανε πραγματικά ευτυχισμένη. Από το 2019, οι Χορευτικές Αμφικτυονίες ασχολούνται με τη "Γυναίκα στο
χρόνο" και ό,τι γένους θηλυκού.

Ενδεχομένως, ο φετινός τίτλος των χορευτικών αμφικτυονιών "Ομόκεντροι Κύκλοι: σε Κίνηση" να φαίνεται ως μη συνέχεια αυτής της θεματικής, αλλά αυτό δεν ισχύει. Αυτός ο τίτλος κρύβει πολλούς συμβολισμούς. Ας εστιάσω σε κάποιους: ως κέντρο του κύκλου εννοείται ο τόπος, ο άνθρωπος και ο χορός, δηλαδή η Τήνος, η τέχνη της Τερψιχόρης και η γυναίκα που γέννησε τις Χορευτικές Αμφικτυονίες. Άλλωστε το 2026 έκλεισα 20 χρόνια αδιάλειπτης ενασχόλησης μου "πέρα από τον χορό για τον χορό" στην Τήνο.