Ζήτω το ελληνικό θεατρικό έργο!

Παραστάσεις ελληνικών έργων, καινούριες, αλλά και σε επανάληψη, πρόκειται να ανέβουν το επόμενο διάστημα, ενώ ολοένα και περισσότερες προστίθενται διαρκώς στη λίστα.

Ποια και τί έργα όμως ανεβάζουν οι σύγχρονοι σκηνοθέτες οι οποίοι ψηφίζουν ελληνική δραματουργία;

Μονόλογοι, γυναικείοι και μη 

Πολλοί είναι οι μονόλογοι οι οποίοι ανεβαίνουν και, στην πλειονότητά τους, είναι γυναικείοι ("Αγριόχορτο", "Η πόρνη από πάνω", "Μια κανονική μέρα", "Μια ζωή", "Σαπφώ") . Η γυναικεία μοναξιά, η καταπίεση μέσα στη σχέση και ιδιαίτερα στο γάμο, αλλά και το δικαίωμα στην επιλογή είναι τα θεματικά μοτίβα που κυριαρχούν στο σύνολο σχεδόν των έργων. Στο γυναικοκρατούμενο, από άποψη κοινού, θέατρο, αναφύεται μια έντονη ανησυχία σχετικά με τη θέση της γυναίκας, αλλά και τις διαπροσωπικές της σχέσεις.  

 Η κωμωδία επιστρέφει 

Η γυναικεία παρουσία πρωταγωνιστεί και σε έργα τα οποία ασχολούνται με την οικογένεια και ιδιαίτερα, με τη μορφή της μητέρας. Σε αυτή τη θεματική υπερτερούν οι κωμωδίες ("Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης", "Μαμά μου", "Μάνα, μητέρα, μαμά", "Ρίταμαργαρίταρίταμαργαρι...", "Της γιαγιάς σου"). Η όποια κριτική ασκείται επομένως φιλτράρεται, ως επί το πλείστον, μέσα από το πρίσμα της κωμωδίας, αποφεύγοντας τις σε βάθος, και ενδεχομένως επώδυνες, αναλύσεις.

Αληθινές ιστορίες 

Αντιθέτως, η κωμωδία δεν αποτελεί το κυρίαρχο θεματικό μοτίβο στα έργα τα οποία αφορούν στις διαπροσωπικές σχέσεις των ζευγαριών. Για τη θεματολογία αυτών των έργων συχνά έχει αντληθεί υλικό από αρχεία εφημερίδων, αναβιώνοντας επί σκηνής εγκλήματα τα οποία μονοπώλησαν το ενδιαφέρον στην εποχή τους ("Λιωμένο βούτυρο", "Νούμερο 21"). Αξιοσημείωτο είναι ότι τα έργα αυτά περιστρέφονται γύρω από ιστορίες οι οποίες στο παρελθόν είχαν χαρακτηρισθεί ως "εγκλήματα πάθους", ενώ στη σημερινή εποχή σαφώς εμπίπτουν στην κατηγορία της "γυναικοκτονίας". Φαίνεται λοιπόν μια αλλαγή στην νοοτροπία της κοινωνίας, και ειδικά σε σχέση με τη θέση της γυναίκας, μολονότι μένει  πολύ δρόμος να διανύσουμε ακόμα.

Τέλος, ένας σημαντικός αριθμός έργων σχετίζεται με το μεταναστευτικό ("Ο Έβρος απέναντι"), δείχνοντας ότι απασχολεί μεγάλη μερίδα του κοινού, αλλά και με την σημερινή οικονομική κατάσταση της χώρας ("Ενοικιάζεται"), καθώς και με προβλήματα που αφορούν στους νέους ("Άλεξ/Αλέξανδρος", "Ο κύκλος των ανωνύμων εξαρτήσεων", "Deadlift").

Το εδώ και τώρα της δραματουργίας 

Συνολικά, η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν φέτος είναι γραμμένα πολύ πρόσφατα, ενώ τα περισσότερα από αυτά ανεβαίνουν για πρώτη φορά. Πρόκειται συνεπώς για κείμενα τα οποία γράφτηκαν για να θίξουν ή να σχολιάσουν θέματα της επικαιρότητας. Αξιοσημείωτο είναι ότι το σύνολο σχεδόν των έργων δεν ασχολείται με την παγκόσμια, οριακά ‘δυστοπική’, πραγματικότητα, αλλά με την σύγχρονη ελληνική καθημερινότητα. Οι συγγραφείς, αλλά και οι σκηνοθέτες και οι ηθοποιοί επικεντρώνονται στα καθημερινά προβλήματα, αποδεικνύοντας ότι η νεοελληνική δραματουργία είναι αυτή που διαθέτει τα αντανακλαστικά, αλλά και την αμεσότητα για κάτι ανάλογο.

Ωστόσο, δεν απουσιάζουν και τα έργα των τελών του προηγούμενου αιώνα, τα οποία ρίχνουν φως στην ελληνική κοινωνία παλαιότερων ετών, αναδεικνύοντας παράλληλα διαχρονικά προβλήματα και άλυτες καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. Την ίδια στιγμή, τα πιο παλιά κείμενα συχνά συνδέουν το κοινό με το παρελθόν και τις προηγούμενες γενιές, καθώς ξυπνούν μνήμες και ζωντανεύουν αναμνήσεις από πιο ανέμελες εποχές.

Δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια επίσημοι φορείς, όπως κρατικές σκηνές της χώρας, αλλά και ο θεσμός των κρατικών επιχορηγήσεων συχνά παραβλέπουν το ελληνικό έργο, εύλογα προκύπτει μια ανακολουθία ανάμεσα στο σχεδιασμό και την θεατρική πράξη. Η σκηνική πραγματικότητα δείχνει να προκρίνει την νεοελληνική δραματουργία με νέα έργα και φρέσκιες σκηνοθετικές ιδέες. Απομένει επομένως η προσπάθεια αυτή, να υποστηριχθεί και από την πολιτεία και να ενισχύσει τους νέους συγγραφείς. Με τον τρόπο αυτό, αφενός, θα μυηθεί περαιτέρω το κοινό στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο και αφετέρου, η σύγχρονη νεοελληνική δραματουργία θα αφήσει ισχυρό αποτύπωμα ως παρακαταθήκη για τις μέλλουσες γενιές.

Μείνετε συντονισμένοι για τα δύο αναλυτικά ρεπορτάζ που ετοιμάσαμε με τα νεοελληνικά έργα της σεζόν ξεκινώντας από εδώ.