4 σκηνοθέτες αποκαλύπτουν τη "στιγμή-κλειδί" των παραστάσεων που έρχονται από τους Φιλίππους στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ

Η συνεργασία της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ με το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας αποδεικνύει στην πράξη πώς χτίζονται ουσιαστικές πολιτιστικές γέφυρες ανάμεσα στην περιφέρεια και την Αθήνα. Με αφορμή τη μεταφορά των τεσσάρων παραγωγών στην Αθήνα, θέσαμε στους δημιουργούς τους ένα κοινό ερώτημα: "Αν απομονώνατε μία μόνο εικόνα ως το "καρδιοχτύπι" της παράστασής σας, ποια θα ήταν αυτή, τι συμπυκνώνει για τον κεντρικό θεματικό της πυρήνα και γιατί αξίζει να τη ζήσει από κοντά το κοινό της Λυρικής Σκηνής;"

Τέσσερις σκηνοθέτες —η Εύα Οικονόμου-Βαμβακά (καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και του Φεστιβάλ Φιλίππων), ο Γιώργος Καρακάντζας, η Σοφία Αντωνίου και ο Δημήτρης Σταυρόπουλος— αποκαλύπτουν τις στιγμές-κλειδιά που συμπυκνώνουν την ουσία των έργων τους:

"ΜΕΣΟΤΟΙΧΙΕΣ ή Μικρή Προσευχή στις 3κ46 π.μ."

Η Εύα Οικονόμου-Βαμβακά (καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και Φεστιβάλ Φιλίππων) υπογράφει το κείμενο και τη σκηνοθεσία:

"Αν έπρεπε να συμπυκνώσω όλη την παράσταση σε μια polaroid, μάλλον θα διάλεγα τη σκηνή του "εφιάλτη"- μια ονειρική σκηνή όπου για πρώτη φορά ακούμε τις μύχιες σκέψεις των πρωταγωνιστών της παράστασης, τους φόβους αλλά και τις επιθυμίες τους. Και καταλαβαίνουμε πως δεν υπάρχει απόλυτα καλό και κακό αλλά ένα στενό μονοπάτι που περνά από διάφορα πεδία πριν καταλήξει κάπου. Νομίζω ότι είναι η πιο αντιπροσωπευτική του έργου και για ένα άλλο λόγο. Δεν την επινόησα εξολοκλήρου για να τη φέρω στην πρόβα αλλά η βάση της προέκυψε από έναν αυτοσχεδιασμό που δοκιμάσαμε μια μέρα– και αυτό της δίνει και από γραφής άλλο βάθος- το ότι δεν είναι οι σκέψεις ενός ανθρώπου αλλά η δημιουργική συνάντηση μιας ομάδας που μεταβολίζεται σε θεατρικό λόγο". (18/9 ώρα 21:15, 19/9 ώρα 19:00,  20/9 ώρα 18:15).

 "Αντιγόνες"

Ο Γιώργος Καρακάντζας για την παράσταση που σκηνοθετεί μαζί με την Samaneh Latifi.

"Η παράσταση "Οι Αντιγόνες" μετατρέπει τον αρχέγονο θρήνο σε μια ηχηρή κραυγή διαμαρτυρίας. Ο άταφος Πολυνείκης, σημαδεμένος από την απώλεια, συναντά τη σύγχρονη τραγωδία της Mahsa Amini —της Ιρανής που δολοφονήθηκε το 2022 από την αστυνομία των ηθών— συνδέοντας την αρχαία αυθαιρεσία της εξουσίας με το σήμερα. Για μένα προσωπικά, η σκηνή που ξεχωρίζει και αποτελεί τον αληθινό παλμό ολόκληρου του έργου είναι η καθηλωτική χορογραφία της Samaneh.

Εκεί, οι πρωτόγονοι κραδασμοί του ιρανικού νταφ σμίγουν οργανικά με τους σπαρακτικούς απόηχους του παραδοσιακού μοιρολογιού. Πρόκειται για τη στιγμή της παράστασης που με αγγίζει βαθύτερα από κάθε άλλη: μια τελετουργική κίνηση που συμπυκνώνει όλη την ουσία της προσπάθειάς μας, ενώνοντας τον αρχαίο μύθο με τη σημερινή πραγματικότητα και θάβοντας συμβολικά όλους εκείνους τους νεκρούς που η φωνή τους κραυγάζει ακόμα για δικαιοσύνη. (19/9 ώρα 17:00μ, 20/9 ώρα 14:00)

"Φαέθων"

Η Σοφία Αντωνίου σκηνοθετεί την όπερα "Φαέθων". Όπερα σε τρεις πράξεις, βασισμένη στην ομότιτλη όπερα του Ζαν-Μπατίστ Λυλλύ σε λιμπρέτο Φιλίπ Κινώ.

"Αν έπρεπε να απομονώσω μία μόνο εικόνα ως το καρδιοχτύπι της παράστασης, θα επέλεγα την τελευταία: τη στιγμή που ο Φαέθων έχει κάψει τη γη με το άρμα του και η ίδια η Γη απευθύνεται σε εμάς ζητώντας βοήθεια. Για μένα, ο κεντρικός πυρήνας του έργου αφορά την ανθρώπινη ανάγκη να ξεπερνά τον εαυτό της. Μια δύναμη που γεννά την πρόοδο, την ανακάλυψη και τη δημιουργία. Όταν όμως η επιθυμία αυτή αποσυνδέεται από την ευθύνη και το μέτρο, μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή όχι μόνο του ίδιου του ανθρώπου, αλλά και του κόσμου γύρω του. Σε εκείνο το σημείο η παράσταση κάνει μια ρωγμή.

Η όπερα σταματά για λίγο. Το στιλιζάρισμα υποχωρεί, τα κοστούμια αφαιρούνται και οι αφηγητές μένουν γυμνοί από τους ρόλους τους, ως άνθρωποι απέναντι στους θεατές. Δεν κοιτούν πια το παρελθόν ενός μύθου· κοιτούν το παρόν μας και αναρωτιούνται ποιος θα αναλάβει την ευθύνη να δράσει. Η εικόνα αυτή μετατρέπει έναν αρχαίο μύθο σε μια βαθιά σύγχρονη ερώτηση: Πώς μπορούμε να συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε, να τολμάμε και να δημιουργούμε, χωρίς να καταστρέψουμε τον κόσμο που μας φιλοξενεί; (20/9 ώρα 21:15)

"Σεισμός στη Χιλή"

Ο Δημήτρης Σταυρόπουλος σκηνοθετεί την περίφημη νουβέλα "Ο σεισμός στη Χιλή" του Γερμανού συγγραφέα Χάινριχ φον Κλάιστ.

"Ξεχωρίζω την στιγμή που οι δύο ήρωες, ένα ζευγάρι, ο Χερώνυμο και η Γιοζέφα, βρίσκουν ζωντανοί ο ένας τον άλλο μετά από έναν καταστροφικό σεισμό, κι ενώ ήταν βέβαιοι πως δεν θα ξαναϊδωθούν ποτέ. Μαζί με την αποδοχή και την αλληλεγγύη που λαμβάνουν από άλλους επιζώντες. Όλες οι ιστορίες και οι εικόνες που μας έρχονται από μεγάλες καταστροφές έχουν τεράστιο πόνο, αλλά έχουν και την χαρά του επιζώντα. Είναι εκείνη η υπερβατική πράξη, που δεκάδες ή εκατοντάδες άνθρωποι προσπαθούν ώρες ατελείωτες να διασώσουν κάποιον εγκλωβισμένο για μέρες κάτω από τα συντρίμμια.

Την στιγμή που κάποιος που έζησε, ενώ όλες οι πιθανότητες ήταν εναντίον του, συναντά τους δικούς του. Κι αυτό το θαύμα της αλληλεγγύης και της επιμονής τόσων ανθρώπων - αγνώστων στον εγκλωβισμένο - που πιστεύουν στην ζωή ως υπέρτατο αγαθό και δουλεύουν υπεράνθρωπα για να την βγάλουν στην επιφάνεια. (18/9 ώρα 19:00, 19/9 ώρα 21:15, 20/9 ώρα 15:30)