Αυτή είναι η αθηναϊκή χορευτική άνοιξη

Ο χορός δίνει δυναμικό "παρών" στις σκηνές της πόλης. Άλλοτε υπόγειος και πειραματικός και άλλοτε πολιτικός και εξωστρεφής, βρίσκει τον χώρο του μέσα από φεστιβάλ, νέες παραγωγές και παραστάσεις. Ο Μάιος και ο Ιούνιος διαμορφώνουν ένα πυκνό τοπίο καλλιτεχνικών προτάσεων, όπου η κίνηση λειτουργεί ως γλώσσα, ως μνήμη, ως ρήξη αλλά και ως τρόπος συνύπαρξης. Ο σύγχρονος χορός συνομιλεί με ζητήματα ταυτότητας, συλλογικότητας, συμπερίληψης και πολιτικής εμπειρίας, αναζητώντας συνεχώς νέους τρόπους να αφηγηθεί το παρόν και να φανταστεί το μέλλον.

Στην Εθνική Λυρική Σκηνή, η "Χρυσή εποχή" του Κωνσταντίνου Ρήγου συνεχίζεται (έως 23/5) στην αίθουσα "Σταύρος Νιάρχος" της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, υπενθυμίζοντας ότι ο σύγχρονος χορός μπορεί να συνομιλεί δημιουργικά και με πιο θεσμικούς χώρους χωρίς να χάνει τη ζωντάνια και τη ριζοσπαστικότητά του. Ο Ρήγος, ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς της ελληνικής χορευτικής σκηνής, επιστρέφει με ένα έργο που διατρέχει τις αντιφάσεις μιας εποχής ανάμεσα στη λάμψη και την παρακμή, τη νοσταλγία και την αποδόμηση. Μέσα από τη χαρακτηριστική σκηνική του γραφή, όπου το θεατρικό στοιχείο, η σωματικότητα και η έντονη εικαστική ατμόσφαιρα συνυπάρχουν, η "Χρυσή εποχή" μετατρέπει το σώμα σε φορέα μνήμης αλλά και σε πεδίο σχολιασμού του σήμερα. 

Τρία φεστιβάλ: Από το κλασικό στο σύγχρονο

Σημαντική στιγμή στο φετινό χορευτικό τοπίο αποτελεί η πραγματοποίηση, για 17η χρονιά, του Διεθνούς Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού ARC 17, που διεξάγεται (15-25/5) με τον χαρακτηριστικό τίτλο "#ρήξη". Με ελεύθερη είσοδο και παρουσία τόσο σε φυσικούς χώρους όσο και διαδικτυακά, το φεστιβάλ απλώνεται στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο "Μαρία Κάλλας", στο Σύγχρονο Θέατρο αλλά και στον δημόσιο χώρο του κέντρου της Αθήνας, επιβεβαιώνοντας τη διάθεση εξωστρέφειας και ανοιχτού διαλόγου που το χαρακτηρίζει. Η ίδια η έννοια της "ρήξης" μοιάζει να συνοψίζει τις αγωνίες αλλά και τις αναζητήσεις της εποχής: ρήξη με στερεότυπα, βεβαιότητες και αφηγήσεις που αδυνατούν πλέον να χωρέσουν τις πολλαπλές ταυτότητες και τις αντιφάσεις του παρόντος.

Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Φρόσως-Μαρίνας Τρούσα, το ARC 17 αντιμετωπίζει τον χορό ως πεδίο κοινωνικού και πολιτικού διαλόγου, όπου το σώμα μετατρέπεται σε φορέα προσωπικής και συλλογικής μνήμης. Στη φετινή διοργάνωση συμμετέχουν σημαντικοί δημιουργοί και ομάδες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ανάμεσά τους οι Lovísa Ósk Gunnarsdóttir από την Ισλανδία, Oulouy από την Ισπανία, Mufutau Yusuf από την Ιρλανδία, οι Panzetti & Ticconi από Κροατία και Ιταλία, καθώς και οι Les Idoles, Production Xx και Solène Weinachter από τη Γαλλία. Παράλληλα, έντονη είναι και η ελληνική παρουσία με καλλιτέχνες όπως η Σοφία Μαυραγάνη, ο Ηλίας Χατζηγεωργίου, η Αναστασία Βαλσαμάκη, ο Άγγελος Αντωνάκος, η Βασιλική Παπαποστόλου και η Δέσποινα Σανιδά-Κρεζία. 

Την ίδια στιγμή, το 7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού "Compartments Dance Project" επιστρέφει (17-31/3) στην Αμαξοστοιχία-Θέατρο "Το Τρένο στο Ρουφ", έναν χώρο που εδώ και χρόνια λειτουργεί ως σημείο συνάντησης διαφορετικών μορφών τέχνης. Το ιδιαίτερο περιβάλλον του τρένου, με τη μεταβατική και σχεδόν κινηματογραφική ατμόσφαιρά του, δημιουργεί ένα ιδανικό πλαίσιο για παραστάσεις που εξερευνούν τη διαδρομή, τη μετάβαση και την αίσθηση του ενδιάμεσου. Το "Compartments Dance Project" έχει κατορθώσει να διαμορφώσει μια δική του ταυτότητα μέσα στην αθηναϊκή σκηνή, δίνοντας χώρο σε νέους δημιουργούς αλλά και σε έργα που αναζητούν πιο άμεσες και βιωματικές σχέσεις με τον θεατή. 

Διαφορετικού ύφους το 2ο Φεστιβάλ Κλασικού, Νεοκλασικού και Κάρακτερ Χορού πραγματοποιείται στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο "Μαρία Κάλλας" (17-19/5).  Η διοργάνωση γεφυρώνει την παράδοση με το σήμερα, αποδεικνύοντας πως η κλασική παιδεία παραμένει ζωντανή και εξελισσόμενη. Συμμετέχουν περισσότεροι από 100 χορευτές και χορεύτριες από όλη την Ελλάδα, οι οποίοι, πλαισιωμένοι από έμπειρους χορογράφους και δασκάλους, παρουσιάζουν τρεις σπονδυλωτές παραστάσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των Ανώτερων Επαγγελματικών Σχολών Χορού, καθώς οι σπουδαστές τους έχουν την ευκαιρία να αναδείξουν επί σκηνής την πειθαρχία και την καλλιτεχνική αρτιότητα που αποκτούν κατά την εκπαίδευσή τους.

Χορογράφοι με έντονο καλλιτεχνικό στίγμα

Με τη χαρακτηριστική της ματιά πάνω στις βαθύτερες, συχνά αόρατες διαστάσεις της ανθρώπινης κατάστασης, η Μαρία Κολιοπούλου επιστρέφει με το "Latent", που παρουσιάζεται στο Mammot (16, 17 &  22- 24/5). Η σπουδαία χορογράφος, μέσα από μια σκηνική γλώσσα που ισορροπεί ανάμεσα στην ένταση και την εσωτερικότητα, στρέφεται σε όσα παραμένουν λανθάνοντα στις ανθρώπινες σχέσεις, στη μνήμη και στη συλλογική εμπειρία. Το ενδιαφέρον της παράστασης, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στη χορογραφική της σύνθεση αλλά επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο επαναπροσδιορίζει τη σχέση με το κοινό.

Το "Latent" έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι προσβάσιμο σε άτομα με οπτική αναπηρία, καθώς και σε κωφά ή βαρήκοα άτομα, υπογραμμίζοντας πως η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία οφείλει να επανεξετάζει όχι μόνο το περιεχόμενό της αλλά και τους όρους πρόσβασης σε αυτό. 

Στο μεταξύ, η νέα παράσταση της Μαρκέλλας Μανωλιάδη με τίτλο "Διάδρομος" έρχεται στο χώρο ΦΙΑΤ (από 15/5) για να αναπτύξει τη σκέψη γύρω από την έννοια της μετάβασης. Ο ίδιος ο τίτλος παραπέμπει σε έναν χώρο περάσματος, σε ένα σημείο που δεν είναι ούτε αφετηρία ούτε προορισμός. Η χορογραφική γλώσσα της Μανωλιάδη συχνά εστιάζει στην ένταση ανάμεσα στην ακινησία και στην έκρηξη, στο προσωπικό και στο συλλογικό βίωμα, και όλα δείχνουν ότι το "Διάδρομος" θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. 

Λίγο αργότερα, στο τέλος Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου, η Αναστασία Βαλσαμάκη παρουσιάζει το "feed me peace" στο ΠΛΥΦΑ (30 & 31/3, 1/6). Ο τίτλος λειτουργεί σχεδόν σαν μια απελπισμένη αλλά τρυφερή παράκληση μέσα σε έναν κόσμο διαρκούς υπερδιέγερσης και θορύβου. Η ανάγκη για ειρήνη, όχι μόνο ως πολιτικό αίτημα αλλά και ως εσωτερική κατάσταση, φαίνεται να διαπερνά τη σύλληψη της παράστασης. 

Στις αρχές Ιουνίου το Bios υποδέχεται το "Hers", σε σύλληψη και χορογραφία της Ελιάν Ρουμιέ (4-7/6) . Το έργο φαίνεται να εστιάζει στη γυναίκα, στις πολλαπλές εκδοχές της ταυτότητας και στις αόρατες διαδρομές που ενώνουν διαφορετικές γενιές γυναικών. Η σκηνή του Bios, που έχει συνδεθεί με πιο υβριδικές και σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, μοιάζει ιδανική για μια παράσταση που πιθανότατα θα κινηθεί ανάμεσα στον χορό, τον λόγο και την περφόρμανς. 

Ένα δυνατό καλλιτεχνικό δίδυμο οι Arisandmartha (Άρης Παπαδόπουλος, Μάρθα Πασακοπούλου) παρουσιάζουν το "Outliers" στο OPBO Studio (3-6/6). Εδώ και χρόνια έχουν αναπτύξει μια ιδιαίτερη σκηνική γλώσσα που συνδυάζει τη σωματικότητα με την εννοιολογική έρευνα, δημιουργώντας έργα που συχνά μοιάζουν να αιωρούνται ανάμεσα στην εγκατάσταση και τη χορογραφία. Ο τίτλος "Outliers" παραπέμπει σε όσα βρίσκονται εκτός κανόνα, εκτός μέσου όρου, σε εκείνες τις παρουσίες που δεν χωρούν εύκολα στις κατηγοριοποιήσεις. Μέσα από αυτή τη συνθήκη, η παράσταση φαίνεται να διερευνά τη διαφορετικότητα όχι ως εξαίρεση αλλά ως αναγκαίο στοιχείο μιας ζωντανής κοινωνίας. 

Όταν ο χορός συναντά το πανκ και τη ροκ ενέργεια

Ένταση, θόρυβος και συλλογική έκρηξη: σε αυτή τη γραμμή κινούνται τόσο το "Tanko down" όσο και το "Amnesiac-memory for the future", δύο έργα που συνομιλούν με τη ροκ και την πανκ κουλτούρα όχι μόνο αισθητικά αλλά και πολιτικά, αναζητώντας μέσα από το σώμα νέους τρόπους αντίστασης και συνύπαρξης.

Το "Tanko down", του χορογραφικού διδύμου Μαργαρίτας Τρίκκα και Κατερίνας Γεβετζή, παρουσιάζεται στο ιστορικό An Club (18 & 19, 25 & 26/5), μεταφέροντας τον σύγχρονο χορό σε έναν χώρο ταυτισμένο με τη ζωντανή μουσική. Μέσα σε αυτό το ηλεκτρισμένο περιβάλλον, τα όρια ανάμεσα στη σκηνή και στο κοινό μοιάζουν να διαλύονται. Η παράσταση αντλεί δύναμη από την ενέργεια του live, μετατρέποντας το σώμα σε φορέα παλμού, έντασης και συλλογικής έκφρασης. 

Σε παρόμοιο πνεύμα, αλλά με πιο άμεση αναφορά στην πολιτική ιστορία του πανκ, η ομάδα σύγχρονου χορού YELP danceco της Μαριέλας Νέστορα παρουσιάζει το "Amnesiac-memory for the future" (10-14/6) στο χώρο ΦΙΑΤ. Η παράσταση επιστρέφει στο σύμπαν των The Clash και στους στίχους του αξεπέραστου Τζο Στράμερ ως αφορμή για να αναζητήσει τι έχει ξεχαστεί και τι μπορεί ακόμη να επανεφευρεθεί μέσα στη σημερινή κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα. Χορός, ζωντανή μουσική και live video συνθέτουν μια σκηνική πρόταση που διεκδικεί τη συλλογικότητα, τη διαφωνία και τη δυνατότητα ενός "μη κυβερνήσιμου" σώματος.