Ανυπομονώ να ξαναδώ στη σκηνή το "Kontakthof" της Πίνα Μπάους. Η χορογραφία της Μπάους φέρνει απογύμνωση, εμπιστοσύνη και ζωή — όλα όσα κάνουν τον χορό τόσο αληθινό και συγκινητικό. Διαβάζοντας προσεκτικά όσα μας λέει η Μελίνα Κόντη, μία από τους 23 πρωταγωνιστές, καταλαβαίνουμε πόσο μοναδική είναι αυτή η εμπειρία: κάθε πρόβα, κάθε κίνηση, είναι μια βουτιά στον εαυτό, μια αλήθεια που αναδύεται μέσα από το σώμα και τα συναισθήματα. Είναι αυτή η μαγεία που περιμένουμε να ζήσουμε ξανά από κοντά, από 17/12, και που μας κάνει να ανυπομονούμε ακόμα πιο πολύ για τη σκηνική επανεκτέλεση.
Αν έπρεπε να εξηγήσεις σε κάποιον γιατί η Πίνα Μπάους είναι μοναδική, τι θα έλεγες;
Η Pina Bausch έφτιαξε μια ομάδα, από χορευτές από όλο τον κόσμο και τους ζήτησε να ξεχάσουν ό,τι ήξεραν για το χορό και την κίνηση και να ανακαλύψουν τον εαυτό τους από την αρχή. Αναζητούσε αυτή την παιδική περιοχή της ψυχής όπου όλα είναι μεγάλα και αυθόρμητα, χωρίς πολλή σκέψη. Ήθελε δηλαδή να είναι ελεύθεροι, να θυμώνουν, να φοβούνται, να γελάνε, να κλαίνε, να μπορούν να είναι ο εαυτός τους και να βρουν τι τους κινεί μέσα από δικές της ερωτήσεις. Τους ρωτούσε, για παράδειγμα, πώς θα απεικόνιζαν με το σώμα τους τη χαρά και η αναζήτηση δεν σταματούσε μέχρι τη στιγμή που θα μπορούσε να δει και να αισθανθεί τη χαρά σε αυτό που της παρουσίαζαν. Κι όταν το έβρισκε μπορούσε να δημιουργήσει μια ολόκληρη ακολουθία από αυτό μέσα από τα σώματα των χορευτών της, χωρίς φόρμες και φραγμούς, μπορούσε να έχει λόγο ή τραγούδι ή οποιοδήποτε άλλο μέσο έκφρασης. Οι παραστάσεις της Pina Bausch δεν είναι απλές παραστάσεις, είναι μια κληρονομιά, μια συνεχής έμπνευση για όλες τις παραστατικές τέχνες, δεν είναι ούτε παλιές ούτε καινούργιες, είναι κάτι τόσο αληθινό, τόσο βαθύ που δεν τελειώνει ποτέ.
Karol Jarek©
Τι σημαίνει για σένα να συμμετέχεις σε μια παράσταση με τόσο ιστορικό βάρος όπως το Kontakthof;
Το να είμαι σε αυτή την παράσταση ήταν πραγματικά πάνω από οτιδήποτε είχα ονειρευτεί, είναι κάτι που δεν φανταζόμουν ότι θα μπορούσε να συμβεί. Είμαι ευγνώμων στην Αργυρώ Χιώτη που μας έδωσε την ευκαιρία να γίνουμε μέρος αυτής της ιστορίας που λέγεται Kontakthof. Είχα αγωνία αν θα μπορέσω να ανταποκριθώ σ' αυτή τη μεγάλη πρόκληση, αλλά όταν ξεκίνησαν οι πρόβες βούτηξα στη δουλειά και έκτοτε με απασχόλησε μόνο η δουλειά, το να βρω εμένα μέσα στο έργο, σε κάθε του στιγμή μαζί με όλους τους υπέροχους συναδέλφους και τα πράγματα που βιώνουμε όλοι μαζί στην αναζήτησή μας για επαφή.
Υπήρξε κάποια στιγμή που ένιωσες ότι η Πίνα Μπάους "σου μιλάει" μέσα από την παράσταση;
Στο δεύτερο μέρος υπάρχει μια μεγάλη σκηνή που καλούμαι να κλαίω ασταμάτητα. Από την αρχή, μελετώντας αυτή τη σκηνή, προσπαθούσα να πηγαίνω χωρίς να με προστατεύω, με όλη μου την ευαλωτότητα και όλο μου τον φόβο. Την πρώτη φορά που τα κατάφερα και με βρήκε αυτό το σπαρακτικό αίσθημα, ένιωσα μια απρόσμενη ασφάλεια. Συνειδητοποίησα ότι είναι έτσι φτιαγμένη η σκηνή αυτή αλλά και όλο το έργο, ώστε να σε προστατεύει, όταν εσύ αφήνεσαι, κι αυτό το βρήκα ιδιοφυές. Δεν ξέρω πώς ήξερε να το κάνει η Pina, αλλά ξέρω ότι το πέτυχε και αυτός πιστεύω ότι είναι ο τρόπος της να μας μιλάει μέσα από το έργο της, σε μας που είμαστε μέρος του αλλά και στους ανθρώπους που το παρακολουθούν.
Πώς θα περιέγραφες την "ιστορία" ή τη ροή του Kontakthof σε κάποιον που δεν το έχει δει;
Το πρώτο που θα έλεγα θα ήταν ότι το Kontakthof δεν έχει σαφή ιστορία, δεν έχει αρχή, μέση και τέλος με τον τρόπο που ίσως έχουμε συνηθίσει. 23 άνθρωποι συναντιούνται σε μια αίθουσα χορού. Οι γυναίκες με κομψά φορέματα και γόβες και οι άνδρες με κοστούμια παρουσιάζονται αναζητώντας την ανθρώπινη επαφή. Η επαφή αυτή όμως παίρνει πολλές μορφές, γίνεται τρυφερότητα, αγάπη, ερωτική επιθυμία, επιθετικότητα, βία, πόνος, παρενόχληση. Τα πρόσωπα όμως αναζητούν με παιδική περιέργεια τη χαμένη παρόρμηση που επιβάλλει η ενήλικη ζωή, αυτόν τον πρωταρχικό εαυτό που θέλει να φανερωθεί και να ακουμπήσει σε κάποιον. Σκηνή τη σκηνή θα δεις ανθρώπους να προσπαθούν, να συγκινούνται, να δημιουργούν σχέσεις, να μένουν μόνοι. Θα τους δεις να βιώνουν αισθήματα που τα γνωρίζουμε όλοι και όλα αυτά μέσα από τη ματιά, την αισθητική και το ήθος της Pina Bausch.
Ποιο ήταν το πιο απαιτητικό κομμάτι των προβών;
Το Kontakthof είναι ένα έργο που απαιτεί αντοχή, ψυχική και σωματική. Ζητάει τα πάντα, κάθε στιγμή, σου ζητάει να κάνεις, σου ζητάει να νιώσεις, σου ζητάει να είσαι εκεί γενναία απροστάτευτος με κάθε φόβο, κάθε ανασφάλεια, κάθε λαχτάρα μπροστά σε άλλους ανθρώπους, μαζί με άλλους ανθρώπους. Αυτό είναι το πιο απαιτητικό κομμάτι της ζωής κατ' εμέ και αυτή ακριβώς η ζωή υπάρχει μέσα στο Kontakthof, αυτή η ζωή είναι το Kontakthof. Δεν προσποιούμαστε, δεν κάνουμε κάποιο ρόλο, είμαστε εμείς σε αυτές τις συνθήκες που μας βάζει το έργο. Αυτό ήταν το πιο απαιτητικό κομμάτι των προβών, το να καταφέρουμε αυτή την απογύμνωση, να δείξουμε εμπιστοσύνη, να αγκαλιάσουμε τον φόβο μας και να είμαστε ο αληθινός εαυτός μας.
Πώς σε επηρέασε η δουλειά με τους Josephine Ann Endicott και Δάφνι Κόκκινο;
Θεωρώ ότι δεν θα μπορούσε να ανέβει το Kontakthof χωρίς τους ανθρώπους της Pina Bausch. Είναι αυτοί που μεταγγίζουν και κρατούν ζωντανό το όραμα της. Και οι τέσσερις, η Josephine Ann Endicott, ο Δάφνις Κόκκινος, η Anne Martin και ο Scott Jennings ήταν μοναδικοί και καθοριστικοί στη διαδρομή αυτή, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Έχω τη μεγάλη τιμή να κάνω τον ρόλο της Jo, που ήταν στην αρχική διανομή του Kontakthof το '78. Όπως μπορεί κανείς να φανταστεί, το να μαθαίνω τον ρόλο από την ίδια ήταν απλά μαγικό, αληθινά μεγάλη τύχη. Μου δίδαξε το ρόλο βήμα βήμα με ευαισθησία και φροντίδα, χωρίς να με κάνει να τη μιμηθώ, με βοήθησε να βρω τη δική μου προσωπική εμπλοκή, το δικό μου άνυσμα. Με έκανε να νιώθω ασφαλής και να θέλω να την κάνω περήφανη. Ο Δάφνις, τόσο γλυκός, πάντα με χιούμορ και χαμόγελο μας μετέφερε τις οδηγίες αλλά και ιστορίες από τα χρόνια με την Pina. Βλέποντάς τους στην πρόβα, καταλάβαινες πόσο σπουδαίο είναι γι' αυτούς αυτό που κάνουν, με τι αφοσίωση αλλά και με τι χαρά ξαναζούσαν κι εκείνοι μέσα από εμάς το Kontakthof. Κάποιες φορές έφευγαν από την αίθουσα στο τέλος της πρόβας τραγουδώντας τα τραγούδια της παράστασης, σαν μικρά παιδιά. Είναι για μένα πολύ συγκινητικό το ότι συναντήθηκα με αυτούς τους σπουδαίους ανθρώπους και καλλιτέχνες.
Το "Kontakthof" παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1978 στην Όπερα του Wuppertal και αποτελεί ορόσημο της πρώιμης περιόδου της Bausch και κομβικό παράδειγμα της συνεργασίας της με τον σκηνογράφο και ενδυματολόγο Rolf Borzik, ο οποίος διαμόρφωσε την εικαστική γλώσσα του θιάσου εκείνα τα καθοριστικά χρόνια. Στην ελληνική αναβίωση ερμηνεύουν (με αλφαβητική σειρά): Θανάσης Ακοκκαλίδης, Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου, Βίκυ Βολιώτη, Κατερίνα Γεβετζή, Δημήτρης Γεωργιάδης, Μαριλένα Δάρα, Δάφνη Δρακοπούλου, Νίκος Ζιάζιαρης, Ναταλία Καλογεροπούλου, Δημήτρης Κολλιός, Μελίνα Κόντη, Νίκος Κουσούλης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Νίκος Λεκάκης, Έρη Μάγκου, Δημήτρης Μανδρινός, Ιωάννης Μπάστας, Αλεξάνδρα Όσπιτση, Εβίνη Παντελάκη, Πύρρος Θεοφανόπουλος, Έλσα Σίσκου, Βασιάνα Σκοπετέα, Σάνια Στριμπάκου.
Περισσότερες πληροφορίες
Kontakthof
Σκηνική αναβίωση του εμβληματικού έργου της σπουδαίας χορογράφου Πίνα Μπάους με ελληνικό θίασο, το οποίο παρουσιάζεται ξανά στην Ελλάδα, 37 χρόνια μετά το πρώτο ανέβασμα στο Ηρώδειο από το Tanztheater Wuppertal. Η παράσταση τελεί υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση των Josephine Ann Endicott, μέλους της αρχικής διανομής του 1978 και επί χρόνια βοηθού της Μπάους, και του Δάφνι Κόκκινου, μέλους του Tanztheater Wuppertal και επίσης βοηθού της Μπάους από το 1993, σε συνεργασία με την Anne Martin — επίσης μέλος της αρχικής διανομής — και τον Scott Jennings, διευθυντές προβών του Foundation. Στην παράσταση συμμετέχουν 23 ξεχωριστοί ερμηνευτές και ερμηνεύτριες από την Ελλάδα, από 21 έως 55 χρόνων, που επιλέχθηκαν ειδικά γι’ αυτή την παραγωγή. Το «Kontakthof» αναδεικνύει τη δύναμη, την ευαισθησία και την ανθρώπινη αλήθεια που καθιστούν το έργο της διαχρονικό και αναντικατάστατο στο παγκόσμιο χορευτικό ρεπερτόριο.
