"Ήμερη – Η ανατομία μιας πτώσης": Ο Γιάννης Νταλιάνης αποκαλύπτει 5 βασικά σημεία της παράστασης

Ο Γιάννης Νταλιάνης σκηνοθέτης της παράστασης "Ήμερη – Η Ανατομία μιας Πτώσης" που ανεβαίνει στο Θησείον (από 22/12) αναλύει το έργο του Ντοστογιέφσκι, μια ιστορία ανθρώπινης καταπίεσης και αντίστασης.

Γιάννης Νταλιάνης Πάτροκλος Σκαφίδας©

1. Ντοστογιέφσκι. Ο μέγας ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής

Ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκι είχε πει: "Επιδιώκω την ανάλυση όχι την σύνθεση. Και αναλύοντας το άτομο, βρίσκω μέσα του το όλον. Με λένε ψυχολόγο, δεν είναι αλήθεια. Έργο μου είναι να προσπαθώ να αναδείξω το ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ σε όλες του τις διαστάσεις.” Μιλώντας ειδικά για τον κεντρικό χαρακτήρα του ενεχυροδανειστή -συζύγου στην Ήμερη, λέει: "Αδιόρθωτος υποχονδριακός, σκληρός στην σκέψη και στην καρδιά, αλλά και με βαθιά αισθήματα. Έχει ειρμό μα και συνεχώς αντιφάσκει, συγκινητικός στο βαθμό που προσπαθεί παρ’ όλα αυτά, απεγνωσμένα, να ξεπεράσει την σύγχυση και να καταλάβει κάτι που τον ξεπερνά. Την αγάπη”. Αυτόν τον τόσο συναρπαστικό χαρακτήρα που προκαλεί με την ακραία του συμπεριφορά, τον θυμό μας, το γέλιο μας αλλά και την συγκίνησή μας, θέλουμε να αναδείξει στην παράστασή μας ο εξαίρετος ηθοποιός Χάρης Χαραλάμπους Καζέπης. Ο υπότιτλος "Ανατομία μιας Πτώσης”, που έδωσα στην θεατρική διασκευή της νουβέλας, υποδηλώνει την πρόθεσή μας να αναδειχθούν μέσα από την παράσταση τα πρόσωπα των ανθρώπων με όλα τους τα ταπεινά αλλά κ μεγαλειώδη χαρακτηριστικά.

Ήμερη – Η Ανατομία μιας Πτώσης
Πάτροκλος Σκαφίδας©

2. Η σιωπή

Υπάρχουν στιγμές στο θέατρο όπου η σιωπή μιας μορφής γίνεται πιο δυνατή από κάθε λόγο. (Ο Ευριπίδης ίσως είναι από τους πρώτους διδάξαντες στην "ΑΛΚΗΣΤΗ”). Η "Ήμερη" του Ντοστογιέφσκι είναι μια τέτοια περίπτωση. Στη νουβέλα ένας άντρας μονολογεί. Στην θεατρική διασκευή που δούλεψα για πάνω από ενάμιση χρόνο, στο γραφείο, αλλά και με μια σειρά από αυτοσχεδιασμούς με τους ηθοποιούς, η Ήμερη σπάει τη σιωπή της. Αποκτά την φωνή και την ζωντάνια που ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκι περιγράφει μέσω του συζύγου στις αφηγήσεις του. Ενηλικιώνεται, χειραφετείται, αντιδρά, επαναστατεί και τελικά φιμώνεται. Γιατί η φωνή της γεννά τον διάλογο. Αυτό ακριβώς που φοβάται ο σύζυγος, όπως και κάθε μορφή εξουσίας.

Ήμερη – Η Ανατομία μιας Πτώσης
Πάτροκλος Σκαφίδας©

3. Η μουσική. Ένα καταφύγιο

Όταν ο άντρας αποφεύγει τον διάλογο, γιατί φοβάται ότι θα χάσει την εξουσία του, και επιβάλλει μια οδυνηρή σιωπή, η Ήμερη αντικαθιστά το λόγο με τις νότες στο πιάνο και το τραγούδι. Ο κόσμος τη μουσικής γίνεται ένα πολύτιμο καταφύγιο στις δύσκολες στιγμές. Η πολυτάλαντη ηθοποιός Ιώβη Φραγκάτου καλείται να ερμηνεύσει όλα τα στάδια της εξέλιξης αυτής της γυναίκας, μέχρι την τελική πτώση της.

Ήμερη – Η Ανατομία μιας Πτώσης
Πάτροκλος Σκαφίδας©

4. Μια σύγχρονη ιστορία

Η "Ήμερη" γράφτηκε το 1876, στην πιο ώριμη και δημιουργική περίοδο του Ντοστογιέφσκι. Σήμερα 150 χρόνια μετά, ζει ακόμα ανάμεσά μας. Είναι ο άνθρωπος (γυναίκα τις περισσότερες φορές) της διπλανής πόρτας. Εγκλωβισμένη, σιωπηλή, μέσα σε ένα καταπιεστικό περιβάλλον, που αποκλείει την ανθρώπινη επαφή, αλλά παρ’ όλα αυτά αντιστέκεται. Παλεύει να βρει χώρο, να σπάσει τη σιωπή της, να τραγουδήσει το "I wish I knew how it would feel to be free” της Nina Simone…

Ήμερη – Η Ανατομία μιας Πτώσης
Πάτροκλος Σκαφίδας©

5. Η πτώση δεν είναι ήττα είναι αποκάλυψη

Πρώτα από όλα είναι μια συμβολική πράξη. Μια ανάληψη μέσα από την ακραία ταπείνωση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας άνθρωπος θυμάται ποιος είναι έστω και την τελευταία στιγμή. Η παράστασή μας χτίζεται σε εκείνο το κρίσιμο δευτερόλεπτο όπου ο φόβος μετατρέπεται σε αλήθεια. Μια παράσταση για την ανθρώπινη ευθραυστότητα. Για την δύναμη που δεν φαίνεται. Για τις υπάρξεις που ζητούν χώρο να αναπνεύσουν, να εκφραστούν, να ζήσουν. Για μια δεύτερη ευκαιρία για συνύπαρξη…

Στην παράσταση παίζουν οι ηθοποιοί: Χάρης Χαραλάμπους Καζέπης, Ιώβη Φραγκάτου, Δήμητρα Σταύρου, Γιώργος Κορομπίλης. Ακούγεται η φωνή του Δημήτρη Πιατά. Η θεατρική διασκευή στηρίχθηκε στην απόδοση του Γιάννη Νταλιάνη από την αγγλική έκδοση Fyodor Dostoevsky A Gentle Creature and Other Stories (Oxford). Οι διαλογικές σκηνές έχουν προκύψει και από αυτοσχεδιασμούς πάνω στις αφηγηματικές περιγραφές. Υπάρχουν σκόπιμες αυτοαναφορές, ενώ έχει ενσωματωθεί πολύτιμο υλικό από τα έργα: Έγκλημα κ Τιμωρία, Οι Φτωχοί, Νιετόσκα Νιεζβάνοβα, Μια αξιοθρήνητη ιστορία, Η γυναίκα ενός άλλου και ο άντρας κάτω από το κρεβάτι κ.α.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Ήμερη – Η ανατομία μιας πτώσης

  • Δραματοποιημένο Μυθιστόρημα
  • Διάρκεια: 90 '

Μία από τις πιο δυνατές και σκοτεινές νουβέλες του Ντοστογιέφσκι, μεταφέρεται στη σκηνή σε μια σύγχρονη, εσωτερική ανάγνωση πάνω στην έννοια της πτώσης — σωματικής, ηθικής και υπαρξιακής, εμπνευσμένη από το έργο, τη ζωή και τη φιλοσοφία του κορυφαίου Ρώσου συγγραφέα. Ο Ντοστογιέφσκι τοποθετεί στο κέντρο της αφήγησης έναν άνδρα-αφηγητή, που μονολογεί πάνω από το άψυχο σώμα της γυναίκας του. Ο Γ. Νταλιάνης προχωρά ένα βήμα παραπέρα: δίνει φωνή και στη γυναίκα, που στο πρωτότυπο παραμένει σιωπηλή. Σύμφωνα με την υπόθεση, ένας άντρας, θύμα μιας ανυπόστατης συκοφαντίας, αποτραβιέται από την κοινωνία και ανοίγει ένα ενεχυροδανειστήριο. Εκεί, μέσα στην ψυχρή του μοναξιά, γνωρίζει μια νεαρή ορφανή κοπέλα – ένα πλάσμα αθώο και ανεξάρτητο, που παλεύει να επιβιώσει. Της προτείνει να παντρευτούν, εκείνη δέχεται, αλλά ο γάμος τους μετατρέπεται σε έναν λαβύρινθο φόβου και αμοιβαίας αδυναμίας. Η σιωπή της γίνεται καθρέφτης της δικής του ενοχής.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Ηρώδειο & Επίδαυρος: αυτές είναι οι παραστάσεις του καλοκαιριού

Μεγάλα ονόματα της εγχώριας και διεθνούς σκηνής σε φιλόδοξες παραστάσεις δίνουν ραντεβού στις αρχαίες ορχήστρες. Η Επίδαυρος και το Ηρώδειο θα φιλοξενήσουν έργα, που ανατομούν την ανθρώπινη ύπαρξη: από το τραύμα του πολέμου μέχρι την αναζήτηση ταυτότητας. Δείτε τις θεματικές που θα μας συγκλονίσουν!

ΓΡΑΦΕΙ: ΜΑΡΙΑ ΚΡΥΟΥ
18/04/2026

"Πέρσες": Πρώτες φωτογραφίες από την παράσταση του Χρήστου Θεοδωρίδη

Στην πρώτη του κάθοδο στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, ο Χρήστος Θεοδωρίδης επιλέγει τους "Πέρσες" του Αισχύλου, προτείνοντας μια σύγχρονη, πολιτικά αιχμηρή ανάγνωση της ήττας, της μνήμης και της συλλογικής απώλειας. Ένας δυναμικός, πολυφωνικός θίασος γίνεται ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο αρχαίο δράμα και το σήμερα.

Ο Γιώργος Παπαπαύλου ανασυνθέτει την εμβληματική "Δεσποινίδα Μαργαρίτα"

Η σκηνοθετική πρόταση του Γιώργου Παπαπαύλου συναντά την ωμή αλήθεια του Ρομπέρτο Ατάιντε στη "Δεσποινίδα Μαργαρίτα", έργο γραμμένο σε μια περίοδο έντονων πολιτικών αναταραχών, που παραμένει ανατριχιαστικά επίκαιρο.

"Festen": Η παράσταση-εμπειρία επιστρέφει για τελευταία φορά

Μια "οικογενειακή" γιορτή που ραγίζει από μυστικά και σε θέλει παρόντα: η καθηλωτική παράσταση του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου επιστρέφει για έναν τελευταίο, περιορισμένο κύκλο.

H "Σαλώμη" του Όσκαρ Ουάιλντ σε μια σύγχρονη σκηνική μεταγραφή, για δέκα μόλις παραστάσεις

Μια νεοσύστατη γυναικεία θεατρική ομάδα φιλοξενείται στον ιστορικό χώρο του Μπάγκειον, επαναπροσεγγίζοντας το έργο του Ουάιλντ μέσα από μια σύγχρονη ματιά.

Η παράσταση που 40 χρόνια μετά μας μάγεψε ξανά, ίσως και περισσότερο από την πρώτη φορά

Το εμβληματικό "Kontakthof" της Πίνα Μπάους, μετά τη θριαμβευτική υποδοχή του χειμώνα, επιστρέφει από τις 17 Απριλίου στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου για 11 τελευταίες παραστάσεις.

Δαμάτης - Μοσχολιδάκης: 40 χρόνια φιλίας με θεατρικό προορισμό τις "Παραλλαγές πάπιας"

Μιλήσαμε με το υποκριτικό και σκηνοθετικό δίδυμο Κοραής Δαμάτης - Περικλής Μοσχολιδάκης, που ανεβάζει στο θέατρο Μεταξουργείο τη γλυκόπικρη κωμωδία του Ντέιβιντ Μάμετ, σε μουσική Δήμητρας Γαλάνη (από 24/4).