Κατερίνα Λέχου: " Δεν σκηνοθετώ τη ζωή μου· τη ζω"

Η "Linda” της Πενέλοπε Σκίνερ είναι ένα έργο μόνο για γυναίκες;
Η "Linda”, αν και γράφτηκε το 2015, είναι εξαιρετικά επίκαιρη. Αναφέρεται σε ζητήματα που αγγίζουν πολλούς. Θα έλεγε κανείς ότι το θέμα της είναι "αμιγώς γυναικείο", αλλά εγώ δεν το πιστεύω, καθώς το "αναλώσιμο" αφορά και τους άντρες. Γενικότερα, οι άνθρωποι, μεγαλώνοντας, συχνά μπαίνουν στο περιθώριο. 

Ποια είναι τα θέματα τα οποία σχολιάζει το έργο;
Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα που θίγει το έργο είναι το πώς αντιλαμβάνεται κανείς την ταυτότητά του ως άνθρωπος, όχι αποκλειστικά μέσα από ρόλους όπως η μητέρα ή η σύζυγος. Η "Linda”, θέτει ερωτήματα για τη σύγχρονη κοινωνία και για το πώς αντιμετωπίζουμε την ανάγκη να είμαστε "τέλειοι". Σήμερα, η πίεση έχει αυξηθεί: δεν αρκεί πια να είσαι καλή μητέρα και καλή νοικοκυρά – πρέπει να ανταποκρίνεσαι σε μια ατέλειωτη λίστα απαιτήσεων, κάτι που είναι εξουθενωτικό και ανέφικτο.

Εμείς, οι θεατές σε ποια φάση της ζωή της γνωρίζουμε την ηρωίδα που ερμηνεύεται;
Παρακολουθούμε τη Linda στο απόγειο της καριέρας της, αλλά στο σπίτι καταλαβαίνουμε από την πρώτη σκηνή ότι υπάρχει σοβαρή έλλειψη επικοινωνίας. Η ηρωίδα έχει επενδύσει όλη της τη ζωή στη δουλειά, πιστεύοντας ότι κάνει το σωστό και για την οικογένειά της. Όταν, όμως, χάνει τη δουλειά της και το κύρος που αυτή της προσέφερε, η κατάρρευση είναι ολοκληρωτική. Όλα καταρρέουν ταυτόχρονα: δουλειά, οικογένεια, προσωπική ταυτότητα. Είναι αυτό που λέμε, "ενός κακού μύρια έπονται".

 

Ποια είναι τα δυνατά σημεία και ποια τα αδύναμα σημεία της Linda; 
Είναι ηθικό πρόσωπο. Δεν λειτουργεί με δόλο ή κακές προθέσεις· είναι ευθύς χαρακτήρας και μαχητική. Ωστόσο, η μεγάλη της αδυναμία είναι ο εγωισμός της. Δεν αφουγκράζεται τους γύρω της, δεν επικοινωνεί, και πιστεύει ότι μόνο οι δικές της επιλογές είναι σωστές. Ο εγωισμός αυτός, όμως, δεν είναι καλός οδηγός. Θυσιάζει τα πάντα για την καριέρα, για να μείνει στην κορυφή ως υψηλόβαθμο στέλεχος μιας εταιρείας ομορφιάς. 

 

Αξίζει να θυσιάσεις τον ίδιο σου τον εαυτό για να φτάσεις ψηλά επαγγελματικά; 
Η απάντηση δεν είναι απλή. Μιλώντας για τη Linda θα σας πω πως δεν θυσιάζει τις αξίες της, αλλά παραμελεί σημαντικές πτυχές της ζωής της. Όσο για την προσωπική μου άποψη πάνω σε αυτό το ερώτημα θα σας πω πως δεν μπορείς να είσαι τέλειος σε όλα! Η σημερινή κοινωνία σου ζητά να είσαι τέλειος σε κάθε ρόλο, κάτι που είναι αδύνατο. Η επιτυχία δεν σου εξασφαλίζει την ευτυχία. Για τη Linda, όλα ξεκινούν από την επαγγελματική αναγνώριση. Πιστεύει ότι αν η δουλειά της πάει καλά, όλα τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν. Αυτό, όμως, δεν ισχύει, και το έργο το αποδεικνύει περίτρανα. Η σχέση της με τον σύζυγό της βασίζεται στην ασφάλεια, αλλά τίποτα άλλο δεν καλλιεργείται. Κάνει το μεγάλο λάθος να μην επενδύει στον γάμο της ή στη σχέση με τα παιδιά της. Όλα μένουν στον αέρα, χωρίς να το καταλαβαίνει. Ούτε φίλους έχει. Θεωρεί φίλο της το αφεντικό της, με το οποίο συνεργάστηκαν στενά για την επιτυχία της εταιρείας. Η απουσία φίλων δείχνει πόσο πολύ έχει θυσιάσει την προσωπική της ζωή.

Ποιο κομμάτι του ρόλου σας δυσκόλεψε περισσότερο;
Η σκληρότητα της Linda απέναντι στα παιδιά της είναι τρομερή. Είναι εγωίστρια και δεν κατανοεί τις ανάγκες τους. Αυτό το κομμάτι της με δυσκόλεψε πολύ ως ηθοποιό, το εγωιστικό κομμάτι της που είναι αδυσώπητο. Εγώ είμαι πιο τρυφερή και αυτό που η Linda κάνει με την κόρη της, εμένα μου φαινόταν αδιανόητο. Ωστόσο, αυτή η σκληρότητα είναι κάτι που πολλές γυναίκες της προηγούμενης γενιάς είχαν. Η μητέρα μου, για παράδειγμα, είναι υπέροχη της χρωστάω πολλά, αλλά δεν ήξερε πώς να εκφράσει τρυφερότητα, κάτι που είχε μάθει από τη δική της ανατροφή. Όταν ήθελα να με συμπονέσει δεν μπορούσε να το κάνει μου έλεγε τι πρέπει να κάνω. Δεν το έκανε από κακία, απλά δεν ήξερε πώς να σταθεί δίπλα μου. Εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσε να καταλάβει την ανάγκη μου για μια αγκαλιά.

Πώς αντιμετώπισε η σκηνοθέτρια Ελένη Σκότη το κομμάτι αυτό που σας δυσκόλεψε;
Πήγαμε βήμα, βήμα. Η Ελένη είναι παθιασμένη, επίμονη, αλλά και ευγενική. Το πάθος της για τη δουλειά είναι αξιοθαύμαστο, και αυτό μας βοήθησε να βρούμε κοινό έδαφος. Είναι έξυπνη γυναίκα και πάντα βρίσκει τρόπος επικοινωνίας. Κάθε νέα δουλειά την αντιμετωπίζω σαν ένα σχολείο. Είναι σαν να βρίσκομαι στην πρώτη δημοτικού, όχι στο διδακτορικό κι ας είμαι χρόνια στο χώρο. Στην παράσταση μας, η συνεργασία ήταν πολύ καλή με όλους τους συναδέλφους. Για μια καλή συνεργασία τα πράγματα είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Πρέπει να υπάρχει ένας καμβάς για να ζωγραφίσεις πάνω, αλλιώς δεν γίνεται τίποτα και ο καμβάς αυτός υπήρχε στη "Linda”, μιλώντας για τις προσωπικότητες των, νεότερων από εμένα, συναδέλφων.

Όταν σας προτείνουν μια νέα δουλειά, τι παίζει τον σημαντικότερο ρόλο στην επιλογή: το κείμενο ή τα πρόσωπα;
Πρέπει κάτι να κινήσει την ψυχή και το μυαλό μου ταυτόχρονα. Μπορεί να προτείνει κάτι ένας συνάδελφος, να μην έχει το κείμενο και να τον εμπιστευτώ, όμως ως επί το πλείστον το κείμενο είναι αυτό που παίζει  καθοριστικό ρόλο. Όταν πρωτοδιάβασα, στα αγγλικά, το έργο της Πενέλοπε Σκίνερ είπα: είναι εργάρα. Η "Linda” είναι ένα έργο που με αφορά, θέλω να μιλήσω μέσα από το στόμα αυτής της γυναίκας, θέλω να πω αυτή την ιστορία της. Η Σκίνερ γράφει με ένα ρεαλιστικό τρόπο που σε συγκινεί. Ο ηθοποιός είναι ο μεσάζων ανάμεσα σε μια ιστορία και το κοινό και αν η ιστορία δεν αγγίζει πρώτα εμάς, τους ηθοποιούς, δεν θα αγγίξει ούτε το κοινό.

 

Η ομορφιά έχει παίξει ρόλο στον τρόπο με τον οποίο σας έχουν αντιμετωπίσει στον επαγγελματικό χώρο;
Στο κομμάτι της ομορφιάς δεν έδινα ποτέ σημασία, αλλά οι άλλοι έδιναν. Εγώ, δεν καθοριζόμουν από αυτό το πράγμα και ούτε το χρησιμοποίησα ποτέ. Έβλεπα όμως από τις αντιδράσεις των άλλων ότι είχε σημασία γι’ αυτούς. Δυστυχώς, η επιβεβαίωση μέσω της ομορφιάς είναι μια παγίδα στην οποία μπαίνουν πολλά νέα κορίτσια. Αναρωτιέμαι γιατί όταν είσαι 20 ετών πρέπει να έχεις τόσο μεγάλη αγωνία για την ομορφιά, αφού κουβαλάς όλη την ομορφιά της νιότης; Ζούσε σε μια εποχή προτύπων κι αυτό το σχολιάζει η Linda στο έργο: " Δεν αντέχω τα στενά πρότυπα ομορφιάς που μας έχουν επιβάλει τα μέσα ενημέρωσης”. Για το λόγο αυτό αξίζει να δουν το έργο στο Επί Κολωνώ και οι έφηβοι θεατές. Θέτει πολλά ερωτήματα για το τι αξίζει στη ζωή, για την ταυτότητα, τις σχέσεις και τις προτεραιότητες. Είναι ένα έργο που προκαλεί σκέψη και μπορεί να εμπνεύσει θεατές κάθε ηλικίας. Αγγίζει ακόμα και το θέμα του διασυρμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσα από όσα συμβαίνουν στην κόρη της Linda. 

Υπάρχει κάποιο έργο στο οποίο λαχταράτε να παίξετε;
Είμαι άνθρωπος χωρίς απωθημένα. Ζω την κάθε στιγμή, την κάθε μέρα, με ό,τι εμφανίζεται μπροστά μου. Δεν σκηνοθετώ τη ζωή μου· τη ζω. Ακολουθώ τις επιθυμίες μου. Από πολύ νωρίς απέκτησα την αίσθηση του εφήμερου, οπότε απόψεις του τύπου "θέλω να παίξω έναν μεγάλο ρόλο για να αφήσω το αποτύπωμά μου" δεν με αγγίζουν. Όλα είναι τόσο εφήμερα στη ζωή, και αν κάτι αξίζει να μείνει, θα μείνει. Το πιο σημαντικό είναι η στιγμή· αυτή έχει ένα ιδιαίτερο, βαρύνοντα ρόλο. Δείτε τη "Linda". Χάνει το "τώρα" με την οικογένειά της, κάτι που αναδεικνύει την ουσία του έργου. Η παράσταση μας μετακινεί συναισθηματικά και πνευματικά τον θεατή. Αυτή είναι και η δύναμη της τέχνης: να μας κάνει να σκεφτούμε, να νιώσουμε και να αλλάξουμε.