"Οξυγόνο": Ο Γιώργος Κουτλής στη Στέγη με ένα θεατρικό rave που ανατρέπει ό,τι θεωρείται δεδομένο

"Αν με το οξυγόνο μάθεις να μαστουρώνεις, τότε τίποτα, ούτε τα λεφτά, ούτε τα φάρμακα, ούτε ο θάνατος ο ίδιος δεν θα σε σώσουν από τη δίψα σου για ομορφιά κι ελευθερία". Τι σε κάνει να αναπνέεις; Τι σου στερεί τον αέρα; Σε τι πιστεύεις; Σε τι ορκίζεσαι; Το "Οξυγόνο" του Ιβάν Βιριπάγιεφ, έργο-μανιφέστο των 00s, παρουσιάζεται ως αντίδοτο στην "ψυχοπολιτική ασφυξία" της Generation Z με την υπογραφή του ταλαντούχου σκηνοθέτη της νέας γενιάς Γιώργου Κουτλή. Ένας νεανικός θίασος 25 ατόμων, εκπρόσωποι αυτής της γενιάς, δίνει πνοή σε μια spiritual rave εμπειρία που μεταγράφει το έργο στο σήμερα, σαν έναν αναστοχασμό μιας ολόκληρης γενιάς, μετατρέποντας την Κεντρική Σκηνή της Στέγης από τις 21 Νοεμβρίου έως τις 12 Ιανουαρίου σε "αρένα" με τους DJs Reign of Time στα decks και live video art. Ο θίασος σαν ένας μεταδραματικός Χορός, αποζητά, με τους όρους μιας βλάσφημης ποιητικής, το αντίδοτο στην ψυχοπολιτική ασφυξία των καιρών μας, καθρεφτίζοντας τους προβληματισμούς και τους πόθους κάθε ανθρώπου που δεν σταματά να αγωνιά και να ελπίζει.

"Ένα rave party, ένας ασταμάτητος βακχικός ρυθμός, πλάσματα που δονούνται στη μουσική των DJs, αναζητώντας μια χαμένη πνευματικότητα και δίνοντας την εντύπωση ότι, αν σταματήσουν να χορεύουν, θα σταματήσουν να αναπνέουν".

"Γράφω για μια γενιά μορφωμένων νέων που δεν πολυπηγαίνει στο θέατρο" δήλωνε το 2003 ο Ιβάν Βιριπάγιεφ, ο κορυφαίος εκπρόσωπος της Νέας Ρωσικής δραματουργίας, επικηρυγμένος πλέον από το ρωσικό καθεστώς και πολιτογραφημένος Πολωνός. Έργο-μανιφέστο της γενιάς των 00s, το "Οξυγόνο" (2002) γράφτηκε ως θεατρική πρόζα ειπωμένη από δύο πρόσωπα –ένα κορίτσι κι ένα αγόρι με το ίδιο όνομα–, συνοδεία live dj-set. Η παράσταση, δομημένη σε δέκα κεφάλαια, σαν μια μεταγραφή των Δέκα Εντολών, σαν μια νέα Καινή Διαθήκη, εκκινεί από το ανάποδο του "Ου φονεύσεις", καταλήγει σε μια βιβλική Αποκάλυψη, ενώ τη διατρέχει το εναγώνιο ερώτημα "τι είναι για σένα οξυγόνο;".

Είκοσι χρόνια μετά, ο δημοφιλής Έλληνας σκηνοθέτης Γιώργος Κουτλής το ανεβάζει ξανά, σε δική του μετάφραση, διασκευή και σκηνοθεσία. Όπως αναφέρει για την παράσταση: "Ένα rave party, ένας ασταμάτητος βακχικός ρυθμός, πλάσματα που δονούνται στη μουσική των DJs, αναζητώντας μια χαμένη πνευματικότητα και δίνοντας την εντύπωση ότι, αν σταματήσουν να χορεύουν, θα σταματήσουν να αναπνέουν. Αναζητούν τι είναι οξυγόνο, τι μας κάνει να αναπνέουμε και τι μας στερεί τον αέρα. Προσπαθούν να μιλήσουν στο κοινό παράλληλα με τη μουσική που φέρνει τα σώματα σε έκσταση. Χορεύουν ασταμάτητα και κάποιοι αρπάζουν τα μικρόφωνα και μιλάνε. Με όχημα το "Οξυγόνο”, οι ηθοποιοί θα αφηγηθούν την ιστορία του Σάσα και της Σάσα, για να μιλήσουν για όλη τη βρομιά, την αγωνία αλλά και την ομορφιά της ανθρώπινης φύσης, προσπαθώντας να απαντήσουν στο αναπάντητο ερώτημα: "Τι είναι για σένα Οξυγόνο;”".

Παίζουν οι Γαβριέλα Αντωνοπούλου, Αναστασία Βαλσαμάκη, Νοεμή Βασιλειάδου, Ιάσονας Βροχίδης, Χαρά Γιώτα, Νίκος Γονίδης, Ελευθερία Ηλιοπούλου, Θοδωρής Θεοδωρακόπουλος, Πάνος Κλάδης, Δέσποινα Λαγουδάκη, Μαριάννα Μαθιά, Ηλέκτρα Μπαρούτα, Ιωάννης Μπάστας, Αλέξανδρος Νούσκας Βαρελάς, Εβίνη Παντελάκη, Αντωνία Πιτουλίδου, Γκαλ Α. Ρομπίσα, Κατερίνα Σαμαρά, Ναταλία Σουίφτ, Γιάννης Τομάζος, Κώστας Phoenix, Μάριος Χατζηαντώνη, Νικόλας Χατζηβασιλειάδης.

Tην εποχή που έγραφε το "Οξυγόνο", ο Βιριπάγιεφ δήλωσε ότι τον απασχολούσε η θέση του θεάτρου απέναντι στον κόσμο, ένα θέατρο που εγείρει ερωτήματα. Όπως αναφέρεται και στο βιογραφικό του, η κύρια έγνοια του είναι η πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου με τη βοήθεια της τέχνης. Το "Οξυγόνο” είναι ένα έργο που ανατρέπει ό,τι θεωρείται δεδομένο για τη θεατρική φόρμα με σκοπό να μιλήσει για όλα αυτά που μας κάνουν να μην μπορούμε να αναπνέουμε. Όπως ευθαρσώς αναφέρεται στο κείμενο: "Μπας και νιώσεις τίποτα, θα σου πω την αλήθεια".

Στις 17 Οκτωβρίου ξεκινά η προπώληση για το "Οξυγόνο” που θα παρουσιάζεται Πέμπτη έως Σάββατο (8.30 μ.μ.) και στις 2 μ.μ. τις Κυριακές στο πλαίσιο των κυριακάτικων ματινέ της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση.

Οι συντελεστές

Ο Βασίλης Μαγουλιώτης συμμετέχει στη δραματουργία και τη διασκευή. Την χορογραφία υπογράφει ο Αλέξανδρος Σταυρόπουλος, την κίνηση η Άλκηστις Πολυχρόνη, τη μουσική οι Reign of Time και Jeph Vanger, το σκηνικό ο Κωνσταντίνος Σκουρλέτης, το βίντεο οι Uncharted Limbo Collective, τα κοστούμια οι Εύα Γουλάκου και Δήμος Κλιμενώφ και τους φωτισμούς η Ελίζα Αλεξανδροπούλου.

-H παράσταση παρουσιάζεται με αγγλικούς υπέρτιτλους τις εξής ημερομηνίες: Σάββατο 23/11, Κυριακή 24/11, Σάββατο 30/11, Κυριακή 1/12, Σάββατο 7/12, Κυριακή 8/12, Σάββατο 14/12, Κυριακή 15/12, Κυριακή 22/12 και Κυριακή 29/12/2024.

-Περιλαμβάνει δυνατούς ήχους, λέιζερ και στροβοσκοπικούς φωτισμούς.

-Στις 20 και 21 Δεκεμβρίου και στις 2 και 3 Ιανουαρίου οι παραστάσεις θα παρουσιαστούν σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας, σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό liminal. Πιο συγκεκριμένα, συμπεριλαμβάνονται διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και υπερτιτλισμός για κωφά και βαρήκοα άτομα, καθώς και απτική ξενάγηση στον σκηνικό χώρο και ακουστική περιγραφή για άτομα με οπτική βλάβη. Πληροφορίες για τις υπηρεσίες προσβασιμότητας στα infotickets@onassis.org, 2130178036.

Το "Οξυγόνο” του Ιβάν Βιριπάγιεφ θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο από τις εκδόσεις Κάππα. Το βιβλίο θα περιλαμβάνει τη μετάφραση που έκανε ο Γιώργος Κουτλής από το ρωσικό πρωτότυπο, όπως και τη διασκευή που έκανε ο ίδιος, σε συνεργασία με τον Βασίλη Μαγουλιώτη, για τις ανάγκες της παράστασης.