Τέσσερις λόγοι για να δείτε την "Καρδιά του σκύλου" που επαναλαμβάνεται

Το πολυεπίπεδο έργο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ “Η καρδιά του σκύλου”, που ανοίγει φιλοσοφικά και υπαρξιακά ερωτήματα σχετικά με την ανθρώπινη φύση και τα όρια της επιστήμης ξαναπαίζεται, στο Κιβωτός, σε μια εικονοκλαστική παράσταση με πρωταγωνιστή τον Άρη Σερβετάλη.

Η καρδιά του σκύλου © Yiorgos Kaplanidis

1. Μια περίπλοκη θεωρία που έγινε λογοτεχνικό έργο

Ο Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ απόγονος του Νικολάι Γκόγκολ στην κοινωνική σάτιρα και πρόδρομος του θεάτρου του παραλόγου έγραψε τη νουβέλα "Η καρδιά του σκύλου” την εποχή που μεσουρανούσε στα εργαστήρια της Σοβιετικής Ένωσης ο Ιβάν Παβλόφ, ο πρώτος Ρώσος επιστήμονας που είχε διακριθεί με βραβείο Νόμπελ το 1903, μια σπουδαία διεθνής αναγνώριση για την αξία της έρευνας του. Ο Παβλόφ δεν σταμάτησε να πειραματίζεται στα εργαστήρια του ακόμα και κατά την Οκτωβριανή Επανάσταση, μάλιστα ήταν από τους λίγους σημαντικούς επιστήμονες που επέλεξαν να μείνουν στη Σοβιετική Ένωση μετά την Επανάσταση. Τα διάσημα πειράματα του έχουν επηρεάζει την κατανόηση της ψυχολογίας, της νευρολογίας και ορισμένα κατακρίθηκαν λόγω της παραβίασης των ηθικών ορίων. Το πείραμα του Παβλόφ με το σκύλο κινητοποίησε τον Μπουλγκάκοφ, που είχε σπουδάσει και εργαστεί ως γιατρός, να γράψει την περίφημη νουβέλα "Καρδιά του σκύλου” το 1925. Όμως, η ιστορία επιστημονικής φαντασίας δημοσιεύτηκε το 1987, εξαιτίας της λογοκρισίας.

Η καρδιά του σκύλου
© Yiorgos Kaplanidis

2. Παράσταση για την εξέλιξη της ανθρώπινης ύπαρξης

Ο Παβλόφ ερεύνησε την αντίδραση σε ζώα και ανθρώπους και προσπάθησε να την εξηγήσει. Η βασική αρχή είναι ότι ο σκύλος, ή ένας άνθρωπος που συμπεριφέρεται με παρόμοιο τρόπο δεν μπορεί να ελέγξει το συγκεκριμένο αντανακλαστικό, το οποίο συμβαίνει αυτόματα. Ο Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, πίσω από αυτά τα πειράματα, είδε την προσπάθεια δημιουργίας του "νέου ανθρώπου” και με το έργο του "Η καρδιά του σκύλου” προειδοποίησε για μια τερατοτοκία. Αφηγείται, μεταξύ επιστημονικής φαντασίας και ρεαλισμού, την ιστορία του Γιατρού Φιλίπ Φιλίποβιτς Πρεομπραζένσκι, που προχωράει σε ένα ιδιαίτερο πείραμα: εμφυτεύει την υπόφυση και τα γεννητικά όργανα ενός νεκρού άνδρα σε ένα σκύλο, τον Σάρικ. Όμως, η φιλοδοξία του να δημιουργήσει ένα "εξελιγμένο" μοντέλο ανθρώπου αποτυγχάνει, καθώς ο Σάρικ μεταμορφώνεται σε ένα άξεστο πλάσμα, που αρνείται να υπακούσει οποιαδήποτε κοινωνική επιταγή. Η μεταμόρφωση του είναι μόνο ένα…όνειρο, καθώς θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική θέση και την επιστημονική υπόσταση του δημιουργού του αντικατοπτρίζοντας τα χειρότερα χαρακτηριστικά της "νέας” κοινωνίας, που ενθαρρύνει ως πολιτικά ορθή τη μαζοποίηση της συμπεριφοράς, την ιδιπέδωση των ιδιαιτεροτήτων. Μιλώντας στο "α” ο Αντώνης Μυριαγκός αναγνωρίζει πως στο έργο "υπάρχει ένα πολύ ισχυρό πολιτικό σκέλος σε σχέση με την ταυτότητα του ανθρώπου"!

Η καρδιά του σκύλου
© Yiorgos Kaplanidis

3. Μια ατμοσφαιρική σκηνική πρόταση

Το παρελθόν συνυπάρχει με το μέλλον στο πολύ ατμοσφαιρικό σκηνικό της Έφης Μπίρμπα, που η αρχική διαμόρφωση του είναι χωρισμένη στα δύο. Αυτήν την αίσθηση μας έδωσε και ίσως, είναι ένα από τα ωραιότερα σκηνικά που έχει προτείνει μέχρι σήμερα σε θεατρική παράσταση με έναν εξαιρετικό συνδυασμό εικαστικών στοιχείων, φωτισμού, μουσικής και βίντεο του Γρηγόρη Πανόπουλου που βοηθά αναδειχθούν το παράλογο και το συγκρουσιακό. Η Μπίρμα έχει διασκευάσει μαζί με τον Άρη Σερβετάλη τη νουβέλα σε σκηνικό κείμενο και από σκηνοθετικής άποψης ο τρόπος που το είδε σε σχέση με τους ηθοποιούς είναι σωματικός. Όλος ο θίασος είναι δεμένος και καλά συγχρονισμένος.

Η καρδιά του σκύλου
© Γιώργος Καπλανίδης

4. Ερμηνείες ανάμεσα στο γκροτέσκο και τη μελαγχολία

Η Έφη Μπίρμπα πόνταρε στον Άρη Σερβετάλη και τον Αντώνη Μυριαγκό, δύο ηθοποιούς που εκφράζονται άνετα μέσω της κίνησης και της πλαστικής έκφρασης και η επιλογή της την διακαίωσε. "Προσωπικά, δεν μπορώ να αντιμετωπίσω ψυχολογικά ένα χαρακτήρα. Εξάλλου, όλα φέρουν σωματικότητα επί σκηνής, αφού ερμηνεύονται από το σώμα του ηθοποιού· έχει σημασία τα πράγματα να λέγονται και μέσα από τη σιωπή, την παρουσία, την κίνηση, όχι μόνο μέσα από τις λέξεις” έλεγε στο "α” ο Άρης Σερβετάλης με αφορμή την περσινή πρεμιέρα στο Κιβωτός. Όσο ριψοκίνδυνη κι αν είναι η μεταμόρφωση σε ένα σκύλο πειραματόζωο, ο Άρης Σερβετάλης το κατάφερε. Με την ερμηνεία του αφήνει να φανεί η απορία και η απόγνωση, η ανθρώπινη ύβρις απέναντι στον ίδιο τον άνθρωπο. Με στιβαρότητα παίζει ο Αντώνης Μυριαγκός το ρόλο του Γιατρού, που κρατά την ακλόνητη πίστη του στην επιστήμη και με μια ιδιαίτερη κινησιολογική φόρμα, που ιχνογραφεί το γκροτέσκο και την μελαγχολία, παίζουν οι: Ηλέκτρα Νικολούζου, Μιχάλης Θεοφάνους, Χαρά-Μάτα Γιαννάτου, Αλεξάνδρα Καζάζου, Σπύρος Δέτσικας.

Προπώληση: more.com

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Καρδιά του σκύλου

  • Δραματοποιημένο Μυθιστόρημα
  • Διάρκεια: 110 '

Η ιστορία του έργου περιστρέφεται γύρω από τον καθηγητή Πρεομπραζένσκι που μαζί με τον βοηθό του, δόκτορα Μπρομεντάλ, επιχειρούν ένα τολμηρό ιατρικό πείραμα. Μεταμοσχεύουν την υπόφυση και τους όρχεις ενός νεκρού άνδρα σε έναν αδέσποτο σκύλο ονόματι Σάρικ με τη φιλοδοξία να δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο ανθρώπου. Το πείραμα δεν έχει την αναμενόμενη έκβαση, καθώς ο σκύλος Σάρικ μετατρέπεται σταδιακά σε άνθρωπο αγροίκο που διαλύει τη γαλήνη της καθημερινότητας και θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική θέση και την επιστημονική υπόσταση του δημιουργού του. Η ιδιοσυγκρασιακή καλλιτέχνιδα προσεγγίζει το έργο αυτό με την ιδιαίτερη ματιά της που αναδεικνύει έξοχα τον παραλογισμό της βίαιης αλλαγής της ανθρώπινης φύσης, αποκαλύπτοντας τους κινδύνους της απόλυτης συμμόρφωσης του ανθρώπου στις κοινωνικές επιταγές.

Κιβωτός

Πειραιώς 115

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Ο Τάκης Ζαχαράτος στο Ραφ Cut με τη Ραφαέλλα Ράλλη

Στο πρώτο επεισόδιο του Ραφ Cut, ο δημοφιλής καλλιτέχνης μας υποδέχεται στη σκηνή του Πτι Παλαί όπου και πρωταγωνιστεί στη θρυλική παράσταση "Δεσποινίς Μαργαρίτα" και απαντά σε όλα τα ερωτήματα που του θέσαμε.

ΓΡΑΦΕΙ: ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΡΑΛΛΗ
30/10/2026

Το "Ζητούνται παιδιά από την Ελλάδα" φέρνει στη σκηνή μια ιστορία υιοθεσιών και χαμένων ταυτοτήτων

Η Νάντια Δαλκυριάδου σκηνοθετεί μια παράσταση βασισμένη σε ιστορική έρευνα και μαρτυρίες για τα παιδιά που υιοθετήθηκαν από την Ελλάδα τις δεκαετίες του ’50 και του ’60.

Οι τρεις ηρωίδες του Άκη Δήμου επιστρέφουν "Στα Χαμένα" στο bijoux de kant Hood

Η bijoux de kant παρουσιάζει το έργο του Άκη Δήμου σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη, με τις Δέσποινα Σαραφείδου, Σωτηρία Χρυσικοπούλου και Μαρία - Νεφέλη Δούκα.

Η "Ρώσικη Ρουλέτα" φέρνει στο φως μυστικά μιας ολόκληρης ζωής

Ένας ηλικιωμένος πρώην τζογαδόρος και μια νεαρή γυναίκα εγκλωβίζονται σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι ανατροπών, στο θέατρο Αλεξάνδρεια από τις 4 Νοεμβρίου.

"Οι Δίκαιοι" του Αλμπέρ Καμύ

Ο Γιάννης Κακλέας σκηνοθέτησε τους "Δίκαιους" του Αλμπέρ Καμύ ανοίγοντας φιλοσοφικό και πολιτικό διάλογο για την ελευθερία, την επανάσταση, αλλά και το κοινωνικό χρέος

Τελευταίες παραστάσεις για την "Αλήθεια είναι" στο Πλύφα

Η παράσταση του Δημήτρη Δημητριάδη, σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Καραντινάκη, ολοκληρώνει τον δεύτερο χρόνο της στο Πλύφα στις 24 Νοεμβρίου.

Τρεις παραστάσεις για να κάνεις Halloween στο θέατρο

Δεν έχεις κανονίσει κάτι για το Halloween; Το "Μαγαζάκι του τρόμου", οι "Βρικόλακες" και ο "Μάρτυρας κατηγορίας" σε περιμένουν στο θέατρο με σκοτεινά μυστικά, μυστήριο και ανατροπές.