Η Μάνη μέσα από τη γυναικεία ματιά της Φένιας Παπαδόδημα

Η Φένια Παπαδόδημα μάς επιφυλλάσσει ένα ξεχωριστό ταξίδι στο Μουσείο του οχυρού συγκροτήματος των Τρουπάκηδων - Μούρτζινων στην Παλιά Καρδαμύλη στο πλαίσιο του προγράμματος "'Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός" του Υπουργείου Πολιτισμού. Η πολυσχιδής καλλιτέχνιδα, ηθοποιός με σπουδαία πορεία και στη Γαλλία, σκηνοθέτης θεάτρου και κινηματογράφου, δημιουργός του ElaiΩnas Festival, μουσικός και ερμηνεύτρια, υπογράφει το κείμενο, τη σκηνοθεσία και τη μουσική στη νέα θεατρική παράσταση μουσικού θεάτρου με τίτλο "Νυκλιάνοι" που παρουσιάζεται την Παρασκευή 9 και το Σάββατο 10 Αυγούστου. 

Στο οχυρό συγκρότημα των Τρουπάκηδων - Μούρτζινων -μνημείο που μαρτυρεί την ιστορία των τελευταίων Παλαιολόγων που μετονομάστηκαν Μούρτζινοι - Τρουπάκηδες επειδή κρυβόντουσαν μέσα σε τρύπες για να γλιτώσουν από τους Τούρκους- η Φένια Παπαδόδημα επιχειρεί μία αναδρομή στο παρελθόν του μνημείου, της Μάνης και της Μέσα Μάνης, μέσα από το πρίσμα μιας γυναικείας ματιάς. Ερμηνεύει η ίδια μαζί με τους Γιώργο Παλαμιώτη, Κώστα Μπαλταζάνη, Ανδρέα Πολυζωγόπουλο, Θωμά Μελετέα, Παναγιώτη Κωστόπουλο.

Ακολουθώντας τα χνάρια του Άγγλου συγγραφέα Πάτρικ Λι Φέρμορ, που περπάτησε από την Καρδαμύλη μέχρι τη Μέσα Μάνη και οδηγό το βιβλίο του "Μάνη" αλλά και αληθινές αφηγήσεις γυναικών, η Φένια Παπαδόδημα διαγράφει και η ίδια το προσωπικό της ταξίδι, σαν γυναίκα και απόγονος μιας οικογένειας Νυκλιάνων της Μέσα Μάνης. Η παράσταση πραγματεύεται την αδυναμία αλλά και τη δύναμη της Μανιάτισσας γυναίκας. Την κραυγή και το νανούρισμα της. Την τραγικότητα και την υπέρβαση της.

Οι πρωτότυπες μουσικές συνθέσεις της Φένιας Παπαδόδημα, τα ηχητικά περιβάλλοντα του Γιώργου Παλαμιώτη, οι αυτοσχεδιασμοί των κορυφαίων μουσικών (Γιώργος Παλαμιώτης - μπάσο, Ανδρέας Πολυζωγόπουλος - τρομπέτα, Θωμάς Μελετέας - ούτι, Κώστας Μπαλταζάνης - κιθάρα, Παναγιώτης Κωστόπουλος - τύμπανα) καθώς και οι ζωγραφισμένες πάνω σε πέτρες προσωπογραφίες του Γιώργου Κόρδη, που προβάλλονται στους τοίχους του πύργου, οδηγούν τη δραματουργία μέσα από ιστορικά, μυθολογικά αλλά και προσωπικά δεδομένα. Το ταξίδι θα καταλήξει στην Πύλη του Άδη, σε χρόνο μετέωρο μεταξύ ζωής και θανάτου. 

Με τα λόγια της Φένιας Παπαδόδημα

"Η  μουσική παράσταση "Νυκλιάνοι" γεννήθηκε λόγω της ιδιαίτερης σχέσης μου με τη Μάνη. Κατάγομαι από τα Μουντανίστικα και το Μάραθο της Λακωνίας. Τη χώρα των Νυκλιάνων. Ένα είδος στρατιωτικής γαιοκτημονικής αριστοκρατίας, παρόμοιο με τους Ιάπωνες σαμουράι, είχαν διαμορφώσει μέσα στους αιώνες, μία σκληρή πατριαρχική κοινωνία.

Από της γυναίκες της οικογένειας μου άκουγα ιστορίες για βεντέτες, παραμύθια με φαντάσματα, παραδόσεις όπου ο θάνατος είναι διαρκώς παρών. Το τέλος του χρόνου μέσα στον κόσμο και η αρχή ενός μετά- χρόνου, λειτουργούσε μέσα μου σαν μαγνήτης, όπως και το πλανητικό τοπίο της Μάνης, "ιδανική κατοικία για δράκους".

"Από μικρό παιδί έβλεπα με μεγάλο θαυμασμό τις Μανιάτισσες στο πρόσωπο της γιαγιάς μου Φωτεινής και της προγιαγιάς μου Καλλιόπης. Οι γυναίκες αυτές έζησαν ηρωικά, σε μία κοινωνία σκληρή, με το στραγγάλισμα κάθε προσωπικής τους θέλησης".

"Από μικρό παιδί έβλεπα με μεγάλο θαυμασμό τις Μανιάτισσες στο πρόσωπο της γιαγιάς μου Φωτεινής και της προγιαγιάς μου Καλλιόπης. Οι γυναίκες αυτές έζησαν ηρωικά, σε μία κοινωνία σκληρή, στρατιωτική και πατριαρχική, με την αγωνία, την απώλεια, το στραγγάλισμα κάθε προσωπικής τους θέλησης. Μεγάλωσαν τα παιδιά τους, τα σπούδασαν, περνώντας κυριολεκτικά μέσα από τη φωτιά, σαν να μην έγινε τίποτα. Ή σχεδόν. Ήρωες όμως ήταν αναγκαστικά και οι άντρες. Το να γεννιέσαι μέσα τ’ αγκάθια και τις πέτρες και να φτάνεις να σπουδάζεις φιλολογία στην Ευρώπη, στις αρχές του 20ου αιώνα, να γίνεσαι ακαδημαϊκός, όπως κατάφερε ο Ι. Σταματάκος, παππούς μου, δεν το λες και απλό πράγμα. Πόσα ακόμη τέτοια παραδείγματα…

Μία επιγραφή σ’ ένα μισογκρεμισμένο σπίτι στα Μουντανίστικα τα λέει όλα: "Ή τρεις επιστήμονες ή τρεις τάφοι". Ήρωες ή τάφοι. Οι προσωπογραφίες του Γιώργου Κόρδη, στην παράσταση, εκφράζουν μοναδικά τα συναισθήματα αυτών των "ηρώων".

Το οδοιπορικό  "Μάνη" του Πάτρικ Λι Φέρμορ σκιαγραφεί το μυθικό τοπίο των Νυκλιάνων μέσα στους αιώνες. Οι προσωπικές μου μνήμες, τα μανιάτικα μοιρολόγια, οι αρχαίοι μύθοι, η Πύλη του Άδη στο Ταίναρο, συνδέονται και με τη "Νέκυια" του Ομήρου. Μουσική παράσταση που έχω ανεβάσει παλιότερα, της οποίας τα τοπία επανέρχονται, γιατί ανήκουν στο μεταφυσικό χωροχρόνο της Μάνης. Ο πύργος των Μούρτζινων είναι ο ιδανικός τόπος για να φιλοξενήσει αυτό το μουσικό ταξίδι  στα βάθη των αιώνων. Το βλέπω σαν κάθαρση”.

Η εκδήλωση προσφέρεται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού | Η προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική. Πληροφορίες & προκρατήσεις: www.allofgreeceoneculture.gr | Ώρα έναρξης: 9.15 μ.μ. | Διάρκεια: 70’