Τι είδαμε τελικά στην παράσταση "Η Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες";

Με έναν προβοκατόρικο τίτλο και ένα αντίστοιχο φινάλε, η παράσταση του Πορτογάλου Τιάγκο Ροντρίγκες φιλοδόξησε να ερεθίσει τα αντανακλαστικά μας πάνω στο πρόβλημα του νεοφασισμού. Τα κατάφερε όμως;

Η Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες © Joseph Bandere

Περιμέναμε είναι η αλήθεια περισσότερα από την παράσταση που φιλοξένησε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. Η κεντρική ιδέα της ήταν σίγουρα ενδιαφέρουσα και αυτή που ανέβασε τον πήχη των προσδοκιών μας: Μια οικογένεια Πορτογάλων έχει την τελετουργική συνήθεια να σκοτώνει μια φορά τον χρόνο έναν φασίστα και γυναικοκτόνο (ή που με κάποιο τρόπο έχει συντελέσει στο θάνατο κάποιας γυναίκας). Εβδομήντα τέσσερα χρόνια κρατάει αυτή η παράδοση, από το 1954 όταν μια προγιαγιά της οικογένειας σκότωσε τον άντρα της, γιατί δεν απέτρεψε τη δολοφονία της επαναστράτριας Καταρίνας Ευφημίας από το καθεστώς του δικτάτορα Σαλαζάρ. Επί 74 χρόνια, τα μέλη της οικογένειας συγκεντρώνονται σε μια απόμερη περιοχή γι’ αυτό το "γιορτινό τελετουργικό", που αποτελεί και μια τελετή "ενηλικίωσης" μόλις συμπληρώσουν τα 26 τους χρόνια: ντυμένοι όλοι και όλες με γυναικεία ρούχα εποχής και παίρνοντας το όνομα "Καταρίνα" εκτελούν τον άνδρα που έχουν αιχμαλωτίσει γι’ αυτό το σκοπό. Στην παράσταση, βρισκόμαστε στο 2028, όταν τη χώρα κυβερνάει ένα ακροδεξιό, λαϊκίστικο κόμμα, όμως η νεαρή Καταρίνα που έχει προετοιμαστεί για την πρώτη της δολοφονία (ενός μέλους της κυβέρνησης), τελικά αρνείται.

Η Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες
© Joseph Bandere

Η παράσταση έδωσε χρόνο στο να μας συστήσει αυτή την οικογένεια και δημιούργησε μία άμεση συνθήκη, ρεαλιστική θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί, παρά το "παραξένισμα" που προκαλούσε αυτή η ομάδα ανθρώπων που λέγονταν όλοι Καταρίνα. Με αμεσότητα ακόμη και με χιούμορ (αν και υπήρχαν σημεία που ακούγονταν στεγνά, όταν ο λόγος γινόταν πολιτικός και αναπαρήγαγε τα ρητορικά κλισέ των συντηρητικών κυβερνήσεων), η δράση προχώρησε ώστε να κορυφωθεί στην άρνηση της νεαρής Καταρίνας. Τέθηκε έτσι ο βασικός προβληματισμός της παράστασης, το ηθικό δίλημμα αν ο φόνος είναι ενδεδειγμένος ή ηθικά αποδεκτός τρόπος για να αντιμετωπίσεις τον φασισμό, δίλημμα που επί σκηνής εξελίχθηκε μέσα από έναν "αγώνα λόγων", από μια παράθεση αντεπιχειρημάτων μεταξύ της Καταρίνας και των υπόλοιπων μελών της οικογένειας που προσπαθούσαν να τη "συνεφέρουν" ώστε να εκτελέσει την αποστολή της, για την οποία μάλιστα μέχρι πρότινος αδημονούσε. Εκτός όμως από το γεγονός ότι από το σημείο αυτό και έπειτα η παράσταση γινόταν όλο και πιο σχηματική και γι’ αυτό διδακτική, η αντιπαράθεση δεν εμβάθυνε στο ζήτημα: δεν έθιξε ούτε στιγμή τη σημαντικότερη παράμετρο, δηλαδή το πλέγμα των αιτιών που έχει οδηγήσει στην επικράτηση των συντηρητικών κυβερνήσεων ανά την Ευρώπη και η συζήτηση παρέμεινε ασφυχτικά προσηλωμένη στο δίλημμα αν νομιμοποιείται ή όχι ο φόνος ενός φασίστα.

Η Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες
© Joseph Bandere

Και κάπως έτσι φτάσαμε στο φινάλε, όπου η παράσταση αποφάσισε να πετάξει το μπαλάκι στην πλατεία, με έναν μάλλον προσχηματικό τρόπο: η Καταρίνα συνεχίζει να αρνείται να εκτελέσει τον φασίστα πολιτικό, τον προστατεύει μάλιστα με το σώμα της, ώσπου, ξαφνικά, όλες οι Καταρίνες, πλην μίας (άγνωστο γιατί η μία επιβιώνει) πέφτουν νεκρές από μια σειρά πυροβολισμών άγνωστης προέλευσης. Ο βουβός ως τώρα αιχμάλωτος έρχεται στο προσκήνιο και ξεκινάει να εκφέρει έναν πολιτικό λόγο "τραμπικού" περιεχομένου που φέρει όλα τα συντηρητικά, νεοφασιστικά και λαϊκίστικα κλισέ, για τους μετανάστες, την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, τη νομιμοποίηση της αστυνομικής βίας, την προστασία της ιδέας της πυρηνικής οικογένειας, το σωφρονισμό των γυναικών ως μέσο εξάλειψης της ενδοοικογενειακής βίας κλπ. Κατά τη διάρκεια του σχεδόν δεκαλέπτης διάρκειας λόγου του, οι νεκρές Καταρίνες "ανασταίνονται", παίρνουν θέση απέναντί του και με τα όπλα ανά χείρας, περιμένουν… Τι; Ίσως τους θεατές, να αποφάσισουν αν θα του κλείσουν το στόμα πυροβολώντας τον ή όχι…

Η Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες
© Joseph Bandere

Ενδεχομένως στόχος της παράστασης ήταν να κατεβάσει το δίλημμα στην πλατεία, προκαλώντας διχογνωμίες και αντεγκλήσεις, εξάλλου κάτι από όλα όσα ακούστηκαν στον τελευταίο μόνολογο μπορούσε να προκαλέσει δυσφορία και θυμό. Θεωρητικά το κατάφερε ως ένα βαθμό, καθώς υπήρξαν (αν ήταν πράγματι αυθόρμητες) δυσανεξία και λεκτικές αντιδράσεις από μερίδα των θεατών για το περιεχόμενο του τελευταίου μονολόγου. Προκαλεί εντύπωση, παρ’ όλ’ αυτά, πώς το καλλιεργημένο κοινό των ευρωπαϊκών φεστιβάλ, ή της Στέγης στην προκειμένη περίπτωση, που είναι τόσο εξοικειωμένο με τη θεατρική συνθήκη και με το είδος εκείνο της τέχνης που προορίζεται να ενοχλήσει, ταυτίστηκε με όσα ακούγονταν από σκηνής, προβάλλοντας αληθινές καταστάσεις σε ένα θεατρικό πρόσωπο και έναν θεατρικό λόγο. Από αυτή την άποψη, η "Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες" περισσότερο από (πολιτική) παράσταση αποτελεί ίσως ένα κοινωνικό πείραμα που έχει ως κύριο μέλημα να τσιγκλήσει το θυμικό και την ενστικτώδη αντίδραση.

Περισσότερες πληροφορίες

Η Καταρίνα και η ομορφιά να σκοτώνεις φασίστες

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 150 '

Είναι μια όμορφη βραδιά. Η οικογένεια έχει μαζευτεί στο εξοχικό της, κάπου στον πορτογαλικό Νότο. Κάτι όμως δεν πάει καλά. Γιατί τους λένε όλους Καταρίνα, άνδρες και γυναίκες; Και γιατί όλοι φορούν ποδιές και φούστες κλαρωτές; Τα πάντα είναι μέρος μιας παράδοξης τελετουργίας. Διότι αυτή η οικογένεια σκοτώνει φασίστες. Είναι μια παράδοση που όλα τα μέλη της ακολουθούν για πάνω από 70 χρόνια. Η αρχή έγινε το 1954, ως αντίποινα στον φόνο της 26χρονης εξεγερμένης αγρότισσας Catarina Eufémia, μιας τρόπον τινά «Αντιγόνης», που ήταν υπαρκτό πρόσωπο και σύμβολο του αγώνα των Πορτογάλων κατά της δικτατορίας. Έκτοτε, κάθε χρόνο, ένας φασίστας φονιάς γυναικών θανατώνεται στον βωμό της εκδίκησης για τον άδικο χαμό της. Βρισκόμαστε πλέον στο 2028 και, ενώ ένα ολοκληρωτικό καθεστώς βρίσκεται και πάλι στην εξουσία, το νεαρότερο μέλος της οικογένειας, η Καταρίνα, πρόκειται να σκοτώσει τον πρώτο της φασίστα, ο οποίος έχει απαχθεί για αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Ωστόσο, η νεαρή Καταρίνα αρνείται να προχωρήσει στη θανάτωση του ομήρου. Ξεσπάει τότε οικογενειακή έριδα.

Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Λεωφ. Συγγρού 107, Νέος Κόσμος
  • Βινιέτες Τεχνών - City life

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Το "ΑΤΙΤΛΟΝ" της Αντωνίας Οικονόμου ξεκινάει δεύτερο κύκλο παρουσίασης

Η παρασταστική αλληγορία της Ελληνίδας χορογράφου έρχεται στο Σύγχρονο Θέατρο.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
16/05/2024

"Ρωμαίος και Ιουλιέτα": Το κλασικό έργο ως γέφυρα Ελλάδας και Τουρκίας στο Μέγαρο

Μετά την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη, η συμπαραγωγή του Κρατικού Θεάτρου της Τουρκίας και του Μεγάρου Μουσικής σε σκηνοθεσία Λευτέρη Γιοβανίδη έρχεται στο Μέγαρο στις 16/5, με τις απαραίτητες τροποποιήσεις στην σαιξπηρική ιστορία και έναν πολυπολιτισμικό θίασο.

Μάθε με να φεύγω

Η πικρή ιστορία άτυχων ερώτων και μοναξιάς του Άκη Δήμου αποδίδεται από τον Γιάννη Σκουρλέτη με μία παράδοξη, queer σκηνική γλώσσα, που γοητεύει με τη δυναμική της. | Powered by Uber| Powered by Uber

Ένας εχθρός του λαού

Παράσταση συλλογικής αφηγηματικής φόρμας που αναδεικνύει το σημαντικού πολιτικού προβληματισμού ιψενικό έργο, αφήνοντας όμως σε δεύτερη μοίρα ζητήματα θεατρικότητας | Powered by Uber

Η "Βότκα μολότοφ" "σκάει" κι αυτό το καλοκαίρι

Η εκρηκτική κωμωδία της Ελένης Ράντου σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη και με τον Τάσο Χαλκιά ως Τσέχοφ επιστρέφει με καλοκαιρινή περιοδεία σε ανοικτά θέατρα της Αττικής.

"Uncanny valley": Οι Rimini Protokoll συμμετέχουν με περφόρμανς στο Athens Digital Arts Festival

Η γερμανική θεατρική ομάδα που δημιούργησε το επιδραστικό θεατρικό κίνημα Reality Trend έρχεται στο Ρεξ, με μια περφόρμανς με πρωταγωνιστή ένα ανθρωπόμορφο ρομπότ.

"Glorious Epic": Έχεις ξαναδεί σύγχρονο χορό στο Alcatraz Strip Club;

Η χορογράφος Σοφία Μαυραγάνη παρουσιάζει μια "ένδοξη έπικ παράσταση χορού", μια ποιητική αλληγορία για την ομορφιά του αταίριαστου στο πιο φημισμένο στριπ κλαμπ της Αθήνας.