© Chris Tourlakis, Γιώργος Στυλιανός
Οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι αποτέλεσαν ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για τον Γιάννη Ρίτσο, σε όλες τις φάσεις της ποιητικής δημιουργίας του. Η "Τέταρτη Διάσταση", μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή του Ρίτσου αποτελείται από δέκα οχτώ πεζόμορφα ποιήματα, τα περισσότερα των οποίων έχουν ως θέμα - τίτλο ένα μυθολογικό, τραγικό πρόσωπο, ενώ αξιοπρόσεκτη είναι η προτίμησή του στον οίκο των Ατρειδών: Αγαμέμνων, Ορέστης, Ιφιγένεια, Χρυσόθεμις, Ηλέκτρα, Κλυταιμνήστρα, Μενέλαος, Ελένη. Στον ποιητικό και δραματικό "Αγαμέμνονα" του, που θα το δούμε σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Γεωργαλά με πρωταγωνιστές τους Γεράσιμου Σοφιανό και Μαρίνα Παντελάκη, ο Ρίτσος κατεβάζει από το βάθρο του τον ήρωα πορθητή της Τροίας, τον απογυμνώνει από τα ηρωικά στοιχεία και τον παρουσιάζει ως έναν άνθρωπο που αγωνιά για το εφήμερο της ύπαρξης.
Στον αρχέτυπο μύθο, ο Αγαμέμνων λέγοντας ψέματα στη γυναίκα του Κλυταιμνήστρα, ότι πρόκειται δήθεν να αρραβωνιάσει τη θυγατέρα τους Ιφιγένεια με τον ημίθεο ήρωα, Αχιλλέα, της ζητά να συνοδέψει τη κόρη τους στην Αργολίδα. Εκεί βρίσκεται για καιρό αραγμένος ο στόλος των Ελλήνων, περιμένοντας να πνεύσει ούριος άνεμος ώστε να μπορέσει να αποπλεύσει από την Αργολίδα με κατεύθυνση την Τροία. Αποστολή του ελληνικού στόλου είναι η τιμωρία των Τρώων για την απαγωγή της Ελένης, συζύγου του Μενελάου - αδερφού του Αγαμέμνονα- από τον Πάρη, και η επιστροφή της στη Σπάρτη. Στην Αργολίδα η Κλυταιμνήστρα διαπιστώνει το ψέμα του Αγαμέμνονα, ο οποίος έχει αποφασίσει να θυσιαστεί την Ιφιγένεια, προς τιμήν της Άρτεμης για να εξευμενιστεί και να επιτρέψει στους ούριους ανέμους να πνεύσουν ώστε να γίνει ο απόπλους του ελληνικού στόλου από την Αυλίδα, με κατεύθυνση την Τροία.
Ο "Αγαμένων" του Ρίτσου, ο άλλοτε κραταιός άνδρας κατανοεί τη ματαιότητα της φιλοδοξίας και ξεκαθαρίζει τους προσωπικούς του λογαριασμούς την ύστατη στιγμή πριν το φοβερό βήμα. Αφήνει κατά μέρος τον ρόλο του ηγέτη και συνομιλεί με τον άνθρωπο μέσα του και απέναντί του. Πρόκειται για ένα κείμενο ενδοσκόπησης, ωριμότητας και ταπεινότητας. Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος μετατρέπει τον Αγαμένονα σε ένα γνώριμο, "καθ΄ημάς”πρόσωπο. Η παράσταση του πατρινού Δημήτρη Γεωργαλά έρχεται στην Αθήνα, από τις 3 Φεβρουαρίου, στο Θέατρο Αλμα- Β΄ σκηνή μετά από ένα κύκλο παραστάσεων στο θέατρο Λιθογραφείον της Πάτρας.
