Διερευνητικές, παλλόμενες και γοητευτικές οι «Βάκχες» που σκηνοθέτησε ο Άρης Μπινιάρης αναζητούν την θεατρική εμπειρία μέσα από την ενέργεια της κίνησης, της μουσικής και του συμβολισμού.
Το αρχαίο δράμα είναι κοινό κτήμα και τα διαφορετικά βλέμματα έχουν τη δύναμη να μας συγκινήσουν μόνο όταν αποκαλύπτουν το τραγικό μεγαλείο. Ο Άρης Μπινιάρης φτάνει σ’ αυτό υφαίνοντας ένα τοπίο με πρωταγωνιστές τα σώματα, τη φωνή, την εικαστικότητα και το ρυθμό της μουσικής. Οι δέκα ηθοποιοί-περφόρμερ φορούν λευκά, οι άνδρες κοστούμια και οι γυναίκες εξώπλατες τουαλέτες. Ζουν στο τώρα ή είναι βυθισμένοι σε μια παραίσθηση; Τα σώματα τους στο κέντρο της σκηνής κάτω από ένα αιωρούμενο στεφάνι δημιουργούν μια εικαστική εγκατάσταση που αρχίζει να πάλλεται ρυθμικά με τις πρώτες νότες μιας ηλεκτρισμένης μουσικής, η οποία τους συνοδεύει στη σκηνική διαδρομή τους μέχρι το τέλος. Ο χρόνος και ο τόπος είναι ασαφείς και ο συνδυασμός του φωτισμού που σχεδίασε ο Λευτέρης Παυλόπουλος, της κίνησης που δημιούργησε η Αμάλια Μπένετ και της μουσικής- το οργασμικό μπάσο του Βίκτωρα Κουλουπή και ο επαναλαμβανόμενος ρυθμός των τύμπανων του Πάνου Σαρδέλη- μου έδωσαν αρχικά την αίσθηση ενός video clip. Αυτό, στην πορεία μεταβάλλεται. Ο σκηνοθέτης Άρης Μπινιάρης επιδιώκει να κινητοποιήσει καταρχάς το βλέμμα μας και το καταφέρνει. Μας εισαγάγει σ' έναν κόσμο διαφορετικής «επικοινωνίας», αινιγματικό, αλλά όχι κλειστό, αφού επιτρέπει πολλές διαφορετικές συνδέσεις και αναγνώσεις.
Αν και από τη δραματουργία έχουν αφαιρεθεί τα ονόματα των ηρώων- μένουν μόνο οι ιδιότητες - τα δραματικά πρόσωπα της τραγωδίας παραμένουν αναγνωρίσιμα και αυτό γίνεται η αφορμή να γεννηθούν σκέψεις για τους τρόπους ανάγνωσης ενός σημαντικού κειμένου. Μέσα από τα χορικά και από κάποια επεισόδια της τραγωδίας ακόμα και ο θεατής που δεν γνωρίζει την υπόθεση στην τραγωδία του Ευριπίδη αντιλαμβάνεται την αντίθεση της λογικής με το αίσθημα, της ζωής με το θάνατο, όχι όμως και, την αντίθεση του αρσενικού στοιχείου με το θηλυκό.
Ύβρις, βακχεία και κάθαρση βασιλεύουν στην ιδιαίτερη σκηνοθετική ανάγνωση, που μοιάζει με χορογραφία αλλά ίσως και με μια σύγχρονη έκφραση τελετουργικού θεάτρου. Μπορεί να μην υπήρχε κάποιο θρησκευτικό νόημα, υπάρχει όμως μια οντολογική πλευρά, η πλήρης συμμετοχής όλου του θιάσου και, η καθηλωτική παρατήρηση από την πλευρά των θεατών. Μέσα από το τελετουργικό σύμπαν που έστησε ο Άρης Μπινιάρης, με τη φυσική δύναμη των λέξεων και με τον ηθοποιό- όχημα για την μετάδοση του παλμού, οδηγεί σε μία αίσθηση του τραγικού και του μύθου των «Βακχών» που δεν χρειαζόταν μεν την κυριολεξία χρειαζόταν όμως την συγκίνηση κι αυτή μας έλειψε. Χρησιμοποιεί τη συλλογικότητα του θιάσου, και όχι την εξατομίκευση των πρωταγωνιστών για να μας αφηγηθεί καθαρά την ιστορία. Οι ηθοποιοί ακολουθούν περισσότερο μια φόρμα, δεν ερμηνεύουν. Η κίνηση γίνεται η κινητήρια δύναμη της παράστασης, που μπορεί να γοητεύσει τόσο τον απροετοίμαστο όσο και τον εμπεριστατωμένο θεατή. Εξαιρετική, μετρημένη είναι η χρήση στοιχείων από λατρευτικές δοξασίες (όπως τα Αναστενάρια) που βοηθούν την πλαστικότητα της κίνησης σε απόλυτο βαθμό.
Οι ερμηνείες
Για μια ακόμα φορά ο Χρήστος Λούλης αποδεικνύεται απίστευτος περφόρμερ και με την πανοπλία του Διόνυσου ανακατεύει το θεϊκό με το βέβηλο λάγνα, παρανοϊκά, φιλοσοφικά, παράλογα και βάναυσα. Η σιγουριά του βλέμματος του κάνει τον Πενθέα-Γιώργο Γάλλο, ο οποίος είναι εξίσου υπέροχος, να μένει τραγικά εκτεθειμένος απέναντι στο άγνωστο. Η έκφραση του είναι γεμάτη φθόνο, τρόμο και απομόνωση. Υπέροχες η Άννα Καλαϊτζίδου και η Εύη Σαουλίδου τόσο με τη σωματική ερμηνεία όσο και με τις φωνητικές εξάρσεις τους μας δίνουν να καταλάβουμε όλα όσα πρέπει: την άφιξη του θεού, την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η πόλη και η βακχευμένη βασίλισσα Αγαύη- Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η οποία από το στόμα του Κάδμου- Άρη Μπινιάρη ακούει και καταλαβαίνει το έγκλημα που έχει διαπράξει, το φόνο του γιου της. Τότε, η Καραμπέτη με τη θερμή ερμηνεία της κάνει ένα tour de force μοναδικής δυναμικής! Τον εξαιρετικό θίασο συμπληρώνουν ο Κωνσταντίνος Σβδαλής, ο Ονησίφορος Ονησιφόρου και ο Χάρης Χαραλάμπους. Ωραίο αισθητικά θέατρο εξωτερικών κραδασμών προτείνει ο Άρης Μπινιάρης. Οι ηθοποιοί του σκιαγραφούν με ένταση την ιδέα του Θεού σε σχέση με τη θνητή, ατελή και παράλογη ύπαρξή του ανθρώπου με κινητήριο δύναμη την στάση του σώματος και το ρυθμό.
Περισσότερες πληροφορίες
Βάκχες
Ο σκηνοθέτης τολμά να συνδέσει την ανατρεπτική δυναμική της ροκ με τη ρηξιγενή τραγωδία, το μόνο έργο που διασώθηκε με πρωταγωνιστή τον θεό του δράματος, τον Διόνυσο
