Η Ιλειάνα Δημάδη μίλησε με δύο χορογράφους και χορεύτριες του ιαπωνικού χορού butoh με αφορμή την παράστασή τους στο Ίδρυμα Μιχάλη κακογιάννη.
Ποιά η λειτουργία του butoh σήμερα, πώς δηλαδή μπορεί να αποτυπώσει τις ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής;
Στη σύγχρονη και ψηφιακή κοινωνία έχουμε τη τάση να χάνουμε την επαφή με τις ρίζες μας. Το butoh είναι ένας χορός που ασχολείται με το άτομο σαν όλον, μας βοηθάει να ξαναέρθουμε σε επαφή με τις καταβολές μας, με το σώμα τη ψυχή και τη πνευματικότητά μας. Στο butoh δεν είναι σε πρώτη γραμμή η τεχνική τελειότητα, ούτε η επίδειξη συγκεκριμένης φόρμας, δεν ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες κίνησης. Το butoh είναι ένα μέσον με σκοπό να ανιχνεύσουμε τον εαυτό μας, για να μπορέσουμε να συνδεθούμε με τον παγκόσμιο εαυτό, πέρα από το εγώ μας. Πρόκειται για μια διαδικασία, ένα εργαλείο που μας επιτρέπει να συγκεντρώσουμε οποιουσδήποτε κραδασμούς μέσα από τις ανοιχτές μας κεραίες και να μεταμορφωνόμαστε σε οτιδήποτε.
Πώς μπορεί να «μιλήσει» στον έλληνα θεατή μια παράσταση ιαπωνικού χοροθεάτρου butoh;Μιας και το butoh πρόκειται για μια πανανθρώπινη έκφραση, πιστεύουμε ότι μιλάει στο άτομο πέρα από τα εθνικά του όρια. Μιλάει στον καθένα χωριστά. Εφ’ όσον το κοινό ανοίξει την ψυχή του, θα μπορέσει να αποκομίσει τη βαθύτερη ουσία, ενέργεια του χορού αυτού, όπως γενικά συμβαίνει στη τέχνη. Ως προς την Ελλάδα, τη δύσκολη εποχή που περνάει η χώρα,το κοινό χρειάζεται ακόμη περισσότερο τροφή στο ψυχικό και πνευματικό επίπεδο. Η Ελλάδα διανύει μία πολύ ιδιαίτερη εποχή που πρέπει να καταφέρει να επιβιώσει σε όλα τα επίπεδα. Το ισχυρό πνεύμα είναι απαραίτητο για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε και να ανοίξουμε νέες κατευθύνσεις στη ζωή μας.
Τί μας αφηγείται η δική σας παράσταση;Η παράσταση μας είναι έντονα επηρεασμένη από το butoh και κεντρικό της θέμα οποίας είναι οι σκιές μας και οι σκιές των άλλων. Ο τίτλος «6 μοίρες κάτω από τον ορίζοντα» προέρχεται από το ναυτικό όρο που χρησιμοποιείται για να δηλώσει το λυκόφως και το λυκαυγές. Το λυκόφως και το λυκαυγές χαρακτηρίζονται από ένα ιδιαίτερο φως και την απουσία σκιών. Σε διαφορετικά μεγέθη και κατευθύνσεις, οι σκιές μας περιβάλλουν όλο το εικοσιτετράωρο -εδώ εννοούμε τη σκοτεινή, άγνωστη πλευρά μας- με εξαίρεση τις ώρες του ηλιοβασιλέματος και της χαραυγής. Έτσι, το λυκόφως και το λυκαυγές αποκτούν μία ιδιαίτερη σημασία ως σύμβολα της στιγμής που μπορούμε να αντικρίσουμε τον εαυτό μας και τα πράγματα γύρω μας με μια μοναδική καθαρότητα, χωρίς τίποτα να τα σκιάζει και να μας σκιάζει. Ανάμεσα όμως σε αυτές τις δύο στιγμές του καθαρού βλέμματος, την αρχή και το τέλος της ημέρας, παρεμβάλεται η ημέρα αυτή καθεαυτή, ώρες που είμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με τη σκιά μας και τις σκιές των άλλων. Έτσι και στην παράσταση παρακολουθούμε την πάλη της γυναίκας με την άγνωστη πλευρά του εαυτού της και των άλλων, στην προσπάθειά της να επικοινωνήσει και να συνδεθεί μαζί τους η και με τον ίδιο της τον εαυτό. Υπάρχει μία κυκλικότητα στον όρο «6 μοίρες κάτω από τον ορίζοντα», καθώς η χαραυγή πάντα ακολουθεί το λυκόφως και πάλι το λυκόφως έρχεται μετά τη χαραυγή. Η ίδια κυκλικότητα που υπάρχει στην ημέρα υπάρχει και στη ζωή μας. Όπως εναλλάσσονται το σκοτάδι και το φως μέσα στην ημέρα, έτσι και στη ζωή μας υπάρχει μία διαρκής εναλλαγή από το φως στο σκοτάδι και πάλι στο φως. Και κάθε φορά που ένας κύκλος φτάνει στο τέλος, ένας νέος κύκλος ξεκινά, ποτέ ίδιος με τον προηγούμενο. Συνδέω στο έργο αυτές τις πλευρές και με τη σκληρή πραγματικότητα της ζωής μας, όταν τέτοιες πλευρές οδηγούν σε τραγικά συμβάντα στις ζωές όλων μας. Νιώθω ότι καθένας μας οφείλει για το καλό του εαυτού του και του συνόλου να φωτίσει αυτές τις πλευρές και να ελέγξει τις αρνητικές τάσεις του.Αυτή θεωρώ είναι η ελπίδα μας, και αυτό επιθυμώ να μοιραστώ με τους θεατές.
Ελλάδα και Ιαπωνία ενώνονται στην παράστασή σας. Τί συνδέει τις δυο χώρες και τους δυο λαούς, τί τους χωρίζει;Βασικά στην παράσταση ενώνονται 4 κουλτούρες, η Γιαπωνέζικη με τη Yumiko Yoshioka, η μεξικάνικη με τον χορευτή σύγχρονου χορού - άλλη μια μίξη,butoh με σύγχρονο χορό - Ruben Antoniano Villalobos. Η Ρένα Κωνσταντάκη είναι μισή Ελληνίδα μισή Γερμανίδα. Στην ερώτηση για τη σχέση μεταξύ Ελλάδας και Ιαπωνίας, μπορούμε να πούμε κατ' αρχάς οτι εμείς σαν καλλιτέχνες που μας ενδιαφέρει η αλληλεπίδραση, τροφοδοτούμε η μία την άλλη. Μέσα απο τη διαφορετικότητα εμπλουτιζόμαστε, οι Ελληνες μπορούν π.χ. να μάθουν απο τη Γιαπωνέζικη αίσθηση της ακρίβειας, την αγάπη για τη λεπτομέρεια, την εγκαρτέρηση, οι Ιάπωνες πάλι μπορούν να μάθουν από το μεσογειακό τεμπεραμέντο, τον αυθορμητισμό, την αίσθηση φιλοξενίας κ.α. Ενα σημαντικό επίπεδο σύνδεσης των δύο χωρών βρίσκεται στην αρχαιότητα. Και οι δύο είναι χώρες με πλούσια και μακραίωνη ιστορία, με αρχαίους πολιτισμούς εξαιρετικά εξελιγμένους στη γνώση, τη φιλοσοφία και την υψηλή αισθητική αντίληψη. Και οι δύο λαοί φέρουν στα κύτταρά τους αυτές τις μνήμες. Το butoh μας βοηθάει να θυμόμαστε αυτές τις πολύτιμες πηγές. Ο ορίζοντάς μας ανοίγει μέσα από αυτή τη δημιουργική ανταλλαγή.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ Σύλληψη: Ρένα Κωνσταντάκη, χορογραφία: Ρένα Κωνσταντάκη / Γιουμίκο Γιοσιόκα, μουσική σύνθεση: Σοφία Κουμπλή, σκηνογραφία: Μαρία Χανιωτάκη, επιμέλεια σκηνικού: Τάσος Παπαιωάννου, κοστούμια: Αντώνης Βολανάκης, φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος, σχεδιασμός video: Λουίζος Ασλανίδης/ Φάνης Καραγιώργος. Χορεύουν οι Γιουμίκο Γιοσιόκα / Ρούμπε Αντονιάνο Βιλαλόμπος (δείτε περισσότερα στο
