Σκαρφαλωμένος στις πλαγιές του Ψηλορείτη και σε υψόμετρο 700 μ., ο τόπος καταγωγής των Ξυλούρηδων και των Σκουλάδων έχει ένα δικό του ιδιοσυγκρασιακό χαρακτήρα. Η μοναδική αυτή τοπική ταυτότητα διατηρείται αναλλοίωτη από τους ντόπιους που φροντίζουν να περνούν τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου τους από γενιά σε γενιά.
Όταν βρεθείτε εδώ, ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσετε κάθε πτυχή των Ανωγείων είναι να ακολουθήσετε κυριολεκτικά την… πεπατημένη, δηλαδή να περπατήσετε στα γραφικά σοκάκια, να ξαποστάσετε στα καφενεία που αποτελούν σημείο αναφοράς για ντόπιους και τουρίστες, να σταθείτε στην κεντρική πλατεία του Αγίου Γεωργίου όπου συχνά διοργανώνονται μουσικές και θεατρικές παραστάσεις. Θα ακούσετε τις ξακουστές ανωγειανές μελωδίες, θα γευτείτε το οφτό αρνί, θα σκαρφαλώστε ως τον Σκίνακα, θα φιλοξενηθείτε σε ένα μιτάτο και θα γλεντήστε σε κάποιο ανωγειανό γάμο ή σε κάποιο αυθόρμητο ανωγειανό γλέντι. Τα Ανώγεια το αποζητούν το οδοιπορικό τους…
Ζωντανά πασχαλινά ήθη και έθιμα
Με την άφιξη της άνοιξης εδώ γιορτάζουν την επιστροφή των βοσκών, το λεγόμενο "ξεγιάλισμα" ενώ τις μέρες του Πάσχα η μυσταγωγική ατμόσφαιρα της Μ. Εβδομάδας, ο εορτασμός της Ανάστασης και της Λαμπρής με τους ντόπιους είναι ξεχωριστή εμπειρία. Μετά την τελετή της σταύρωσης του Χριστού, κοπέλες ψάλλουν τα μοιρολόγια της Παναγιάς και συμμετέχουν στην αναπαράσταση της αποκαθήλωσης και της ταφής Του. Στολίζονται οι επιτάφιοι και ακολουθεί η περιφορά τους στα σοκάκια του χωριού και το μοναδικό έθιμο της εισόδου του Σταυρού μέσα στα νεόδμητα και όχι μόνο σπίτια λαμβάνει χώρα υπό τους ψαλμούς του "η ζωή εν τάφω". Το Μεγάλο Σάββατο όλο το χωριό προετοιμάζεται για την υποδοχή της μεγάλης νύχτας της Ανάστασης ενώ το κάψιμο του Ιούδα, από τα πιο χαρακτηριστικά λαϊκά δρώμενα της τοπικής παράδοσης, πραγματοποιείται την Κυριακή του Πάσχα. Πρωί – πρωί σε ειδικά επιλεγμένα σημεία κάθε ενορίας, στο Περαχώρι, στον Αϊ Γιάννη, στον Αϊ Γιώργη, στον Λαγγό, στο Μετόχι και στα Σείσαρχα, νέοι και παιδιά συναγωνίζονται ποιος θα "χτίσει" το πιο ψηλό κυλινδρικό οικοδόμημα με θάμνους που συγκεντρώνουν από το βουνό μέρες πριν. Το εύφλεκτο αυτό οικοδόμημα, είναι ο "Ορφανός" ή "Αρφανός", η συμβολοποίηση του Ιούδα, του περιφρονημένου, του παραμελημένου και αποδιοπομπαίου προδότη του Χριστού. Το απόγευμα σε κάθε γειτονιά θα στηθούν οι "στερμενιές" για τα "οφτά". Ένας σωρός ξύλα και ολόγυρα σούβλες με "γουλίδια κρέας", "γαρδούμια", "σπληνογάρδουμα" και "μενούζες". Την ώρα που οι παπάδες ψάλλουν το "Χριστός Ανέστη" οι νέοι βάζουν φωτιά στους "ορφανούς", γύρω από τις "στερμενιές" στήνεται ένα εύθυμο φαγοπότι, όπου όλοι είναι καλοδεχούμενοι και το γλέντι κρατάει μέχρι τις πρωινές ώρες της Λαμπρής.
"Delina Mountain Resort", εκεί που "κατοικεί" η κρητική φιλοξενία
Μια πλήρης ταξιδιωτική εμπειρία συνοδεύεται και από την κατάλληλη εμπειρία διαμονής και το "Delina Mountain Resort", μόλις 1χλμ από τα Ανώγεια, στο δρόμο προς Νίδα και σε υψόμετρο μερίπου 1000 μ., συνδυάζει τις άψογες παροχές και υπηρεσίες ενός πολυτελούς ξενοδοχείου με την αυθεντικότητα της κρητικής παράδοσης και την άγρια φύση. Το καλαίσθητο ορεινό θέρετρο με τους φροντισμένους κήπους και μια λιμνούλα εκτείνεται σε περιοχή 28 στρ. και αποτελείται από 13 ευρύχωρα δωμάτια με κομψή διακόσμηση, προσφέροντας άνετη, ήρεμη και ποιοτική διαμονή στον επισκέπτη.
Ατού των δωματίων, εκτός από το τζάκι που το χειμώνα προσφέρει εκτός από ζεστασιά, τη θέρμη ενός κλασικού ορεινού θέρετρου, η απρόσκοπτη θέα προς τον κάμπο του Ηρακλείου, τα βουνά του Ψηλορείτη και τα Ανώγεια. Διαθέτει μεταξύ άλλων ένα παραδοσιακό ρακάδικο, μια ταβέρνα με κλασικά κρητικά πιάτα κι ένα χώρο εκδηλώσεων. Σημειώστε ότι σε πολλά από τα πιάτα χρησιμοποιούνται τα βότανα από τους κήπους του θέρετρου.
Στο καφενείο, που είναι ανοιχτό από το πρωί έως αργά το βράδυ, θα απολαύσετε τον καφέ σας, ένα ζεστό φλιτζάνι τσάι βοτάνων και πολλά άλλα ποτά, όπως ρακί με παραδοσιακούς μεζέδες. Στο μαγαζάκι "Με άρωμα Ψηλορείτη" θα βρείτε παραδοσιακά κρητικά προϊόντα και όχι μόνο. Στην περιοχή θα βρείτε επίσης ένα όμορφο υπαίθριο θέατρο με θέα την 1.400 ετών ενετική λίμνη, γεμάτη από κόι ψάρια, κοινό σύμβολο του κινέζικου πολιτισμού και του φενγκ σούι.
Delina Mountain Resort, Ανώγεια | Τηλ. 2834031701, Κρατήσεις, 6355696921 | delina.gr/el
