Δέσποινα Σπύρου
Μία συνεχιζόμενη συζήτηση που κρατά από το 2015 -όταν και γνωρίστηκαν στη Νέα Υόρκη- είναι η συνεργασία του Πάνου Βλάχου και της Λητούς Τριανταφυλλίδου. Αυτήν τη φορά συνυπογράφουν το σενάριο της παράστασης Άλεξ/Αλέξανδρος που κάνει πρεμιέρα στις 7 Νοεμβρίου στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και που θέτει τη βία made in Greece στο επίκεντρο της συζήτησης.
>Πώς προέκυψε η παράσταση Άλεξ/Αλέξανδρος;
Λ.Τ: Πριν από 1-1,5 χρόνο περίπου, αισθανθήκαμε από κοινού την ανάγκη να βρούμε την επόμενη ιστορία. Τέθηκε το θέμα της βίας και το πώς μας σοκάρει ή δεν μας σοκάρει πια. Η συγκεκριμένη ιστορία διέθετε τη σωστή αναλογία για να παραθέσουμε όσα μας προβληματίζουν.
Π.Β.: Η θεματική της καταγγελίας της βίας και της κατάχρησης της εξουσίας έχει προϋπάρξει σε αυτά που έχουμε κάνει, όπως και η τοξική αρρενωπότητα που γίνεται ηγεσία και εκμαυλίζει ό,τι όμορφο υπάρχει. Εδώ, θέλαμε να πούμε τα πράγματα με το ελληνικό όνομά τους.
>Άρα λειτουργεί ως δική σας τοποθέτηση.
Λ.Τ.: Ναι, είναι κανονική τοποθέτηση.
Π.Β.: Ναι, αυτά τα πράγματα τα συζητάω με τους δικούς μου ανθρώπους. Αυτή η ιστορία των πέντε παιδιών που εγκλημάτησαν και ενός πτώματος που δε βρέθηκε ποτέ, για εμάς είναι μία εξαιρετική αντιστοιχία με τα πτώματα των ανθρώπων, των Ελλήνων, των παιδιών, που δεν βρίσκονται ποτέ ή είναι ζωντανά πτώματα. Κάτι συνεχίζει να τα σκοτώνει, να οπλίζει το χέρι τους για να σκοτώσουν. Και αυτό το "κάτι", μέσα από διαδοχικές σκηνές -χωρίς το έργο να είναι σπονδυλωτό- προσπαθεί να απαντηθεί.
Λ.Τ.: Το πώς δημιουργήθηκαν τέρατα.
Π.Β.: Και πώς συντηρείται αυτή η τερατοποίηση της ελληνικής κοινωνίας.
>Έχετε ζήσει και οι 2 στο εξωτερικό. Η ελληνική βία διαφέρει;
Π.Β.: Η συλλογική απάθεια διαφέρει. Η βία είναι η ίδια, νομίζω, παντού. Τα αντανακλαστικά των ανθρώπων σε θέσεις εξουσίας διαφέρουν από τόπο σε τόπο, και αυτό έχει να κάνει με πολλά πράγματα: Με την κουλτούρα τους, με το πού τους έχουν κατευθύνει οι άνθρωποι που εξουσιάζουν. Με την τροφή που δίνουν τα ΜΜΕ. Άμα σε έχουν κάνει έναν άνθρωπο μουδιασμένο, και έχεις συνηθίσει σε αυτοδιαφημιζόμενους πόρνους και πόρνες που εκπορνεύουν από τον εαυτό τους μέχρι τα παιδιά τους, πώς να συγκινηθείς π.χ. μια γυναίκα που φωνάζει για τον βιασμό της; Είναι αδύνατο.
>Υπάρχει μία κάθετος ανάμεσα στο Άλεξ και Αλέξανδρος.Τι υποδηλώνει ο διαχωρισμός;
Λ.Τ.: Είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα στο πόσο εύκολα κάποιος μπορεί να είναι θύμα και θύτης, όπως ένα κέρμα που στρίβουμε. Οπότε, ποιος είναι ο Άλεξ και ποιος είναι ο Αλέξανδρος; Είναι πολύ εύκολο να βρεθείς και στις 2 πλευρές.
Π.Β.: Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ένα παιδί που λέγεται Αλέξανδρος επιτίθεται σε έναν Άλεξ. Η διχοτόμηση λειτουργεί απόλυτα και στο όνομα και στον ψυχισμό του. Το Αλέξανδρος, όπως διχοτομήθηκε, περιέχει έναν άνδρα που δεν θα γίνει ποτέ άνδρας, παραμένει σε μικρή ηλικία, και ένα κομμάτι του Άλεξ που δεν έγινε ποτέ Αλέξανδρος. Αντίστοιχα, ένα παιδί που λέγεται Αλέξανδρος, επιτέθηκε σε έναν Άλεξ, ήταν το μοναδικό που ομολόγησε τι συνέβη εκείνο το βράδυ και παρέμεινε 11 χρονών...
>Σχετίζεται δηλαδή με την υπόθεση εξαφάνισης του Άλεξ στη Βέροια;
Π.Β.: Ναι. Με εφαλτήριο αυτήν την υπόθεση, η παράστασή μας δημιούργησε ιστορίες που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα- ή έχουν και δεν θα το μάθουμε ποτέ γιατί δεν ήμασταν παρόντες στα γεγονότα.
>Πόσο δημοφιλής μπορεί να είναι μία παράσταση που ξύνει πληγές;
Π.Β.: Η δύσκολη αλήθεια σε προηγούμενες δουλειές μας ήταν η αναμέτρηση με την εξουσία του σήμερα ή με τον εκφυλισμό του ειδώλου και την υφέρπουσα βιαιότητα. Τώρα σχετίζεται με το πόσο συμμετέχουμε στη βία, πόση ανοχή έχουμε και πόσο την αντιμετωπίζουμε ως περιεχόμενο. Έτσι κανονικοποιείται η βία, καταναλώνοντάς την ως περιεχόμενο.
Λ.Τ.: Δουλειά του δημιουργού δεν είναι να σκέφτεται πόσο δημοφιλής είναι η παράστασή του. Από τη μία ο κόσμος έχει μπουχτίσει, αλλά έχει και τεράστια ανοχή. Δηλαδή, με το doomscrolling, έχουμε εκτεθεί τόσο στη βία που όταν τη βλέπουμε, δεν μας εντυπωσιάζει. Έχουμε την απαίτηση να είναι χολιγουντιανή για να μας συγκινήσει. Εμείς αναμετριόμαστε με την έκθεση στην οποία έχει ήδη υπάρξει το κοινό αναφορικά με το θέμα και καλούμαστε να είμαστε πολύ ευέλικτοι στον τρόπο παρουσίασης. Η παράσταση δεν είναι μόνο βίαιη ή σκληρή. Δεν το αντέχουμε ούτε εμείς ούτε το κοινό. Στόχος μας είναι να μπορέσουμε να ανοίξουμε μία ουσιαστική συζήτηση και ο καθένας μπορεί να καταλάβει και πράγματα που δεν έχουμε προβλέψει.
