Πώς άλλαξε η σχέση σας με τον ανώνυμο ήρωα του Άρη Αλεξάνδρου μετά από 11 χρόνια συνεχών παραστάσεων; Νιώθετε ότι η ερμηνεία σας έχει εξελιχθεί μέσα στον χρόνο;
Υποψιάζομαι πως ναι. Και λέω υποψιάζομαι, γιατί η σχέση μου με τον ήρωα το Κιβωτίου, θυμίζει λίγο την σχέση μας με την εικόνα του εαυτού μας. "Μας βλέπουμε κάθε μέρα" και οι ανεπαίσθητες αλλαγές της εικόνας μας με την πάροδο του χρόνου, είναι φυσιολογικές στα μάτια μας. Θυμηθείτε τι συμβαίνει όταν βλέπετε κάποιον φίλο σας ή φίλη σας μετά από χρόνια. Αμέσως υπάρχει η σύγκριση με την εικόνα τότε και την εικόνα τώρα… Κάπως έτσι φαντάζομαι θα είναι, αν θεωρητικά υπάρχει ένας θεατής που είδε την παράσταση το 2015 και την ξαναβλέπει το 2026 (Παρεμπιπτόντως υπάρχουν πολλοί θεατές που την ξαναβλέπουν με διαφορά χρόνων και με κάποιους που έχω μιλήσει, μου έχουν αναφέρει τι κατά την γνώμη τους τους φάνηκε διαφορετικό).
Διαβάστε Επίσης
Αν λοιπόν συνδυάσω αυτές τις γνώμες με τις δικές μου σκέψεις, νομίζω ότι ένα σημαντικό πράγμα που έχει εξελιχθεί στην ερμηνεία μου, είναι ότι πλέον το κείμενο έχει γίνει δεύτερη φύση μου με αποτέλεσμα να "ανασύρει" από μέσα μου περισσότερες ευαισθησίες, σκέψεις και προβληματισμούς. Είναι ουσιαστικά σαν ο ήρωας του Αλεξάνδρου και ο Φώτης, να έχουν κατά κάποιο τρόπο ενσωματωθεί! Αυτό βέβαια όπως καταλαβαίνετε, από τη μία είναι πολύ γοητευτικό και συγκινητικό για μένα ( ελπίζω και για τους θεατές) και από την άλλη, όσο περνούν τα χρόνια που παίζω το Κιβώτιο, η παράσταση γίνεται όλο και πιο δύσκολη για μένα, και δεν εννοώ μόνο σωματικά, αλλά κυρίως συναισθηματικά. Τα πρώτα χρόνια έβγαινα πιο αλώβητος από την παράσταση… χαχαχαχα. Τώρα "μου στοιχίζει" περισσότερο!
Το "Κιβώτιο" βασίζεται σε γεγονότα του Εμφυλίου, όμως οι θεματικές του είναι οικουμενικές. Πώς βλέπετε σήμερα το έργο και πώς πιστεύετε ότι συνομιλεί με τη σύγχρονη πραγματικότητα;
Όπως πολύ σωστά είπατε στην ερώτησή σας, οι θεματικές του Κιβωτίου είναι οικουμενικές. Αυτό εξάλλου είναι που κάνει ένα έργο τέχνης διαχρονικό και κλασσικό. Η ικανότητά του να συνομιλεί με την εκάστοτε εποχή που το "διαβάζει". Και το Κιβώτιο είναι φυσικά κλασσικό! Η σχέση ατόμου και εξουσίας, που κατά την γνώμη μου βρίσκεται στον πυρήνα του Κιβωτίου, είναι μια σχέση που απασχολεί την ανθρώπινη κοινωνία, από τότε που συστάθηκε ως τέτοια. Μπορεί κάθε φορά να αλλάζουν οι παράμετροι, να μεταβάλλονται οι συνθήκες, αλλά παραμένει εκεί αυτή η σχέση διεκδικώντας κάθε φορά έναν δίκαιο διακανονισμό. Έτσι και στο Κιβώτιο, το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο διαδραματίζεται η ιστορία, η περίοδος
δηλαδή του ελληνικού εμφυλίου 1946-49, περνάει σε δεύτερη μοίρα και ο αναγνώστης/θεατής του 2026, αναγνωρίζει μοτίβα αυτής της διαταραγμένης σχέσης ατόμου – εξουσίας, και μπαίνει σε διαδικασία σκέψης και προβληματισμού για την ζωή του στο
τώρα και στο εγγύς μέλλον.
Είναι εξαιρετικές οι συζητήσεις που έχω κάνει μετά την παράσταση με 20χρονα παιδιά, που με περιμένουν για να συζητήσουμε τόσο για την παράσταση όσο και για τις σκέψεις και τους προβληματισμούς που τους γεννήθηκαν παρακολουθώντας την
Έχετε ταξιδέψει με την παράσταση σε περισσότερες από 40 πόλεις στην Ελλάδα και την Κύπρο. Τι κρατάτε από αυτή τη διαδρομή εκτός Αθηνών και τι διαφορετικό προσέδωσε κάθε σταθμός στο "ταξίδι" του Κιβωτίου;
Το ταξίδι της παράστασης σε τόσες πολλές πόλεις, θυμίζει λίγο το ταξίδι των ανταρτών που κουβαλούν το Κιβώτιο στην παράσταση. Εντάξει, είναι με περισσότερες ανέσεις…χαχαχαχα. Κάπως έτσι βιώνω πάντως την περιοδεία όλα αυτά τα χρόνια. Όπως οι αντάρτες στο βιβλίο, περνούν από διαφορετικά μέρη με διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικά κάθε φορά θέματα να επιλύσουν, έτσι κι εγώ σε κάθε πόλη προσαρμόζω την παράσταση στους χώρους που παίζω και ταυτοχρόνως έρχομαι σε επαφή με ένα μέρος της τοπικής κουλτούρας, του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεται το θέατρο γενικότερα και την παράσταση ειδικότερα. Είναι ιδιαίτερα γοητευτική αυτή η πορεία και πολύ ενδιαφέρουσα, καθώς κάθε πόλη έχει τις ιδιαιτερότητές της και αυτές οι ιδιαιτερότητες, εν μέρει τουλάχιστον, αντανακλώνται στο κοινό που έρχεται να δει την παράσταση, με αποτέλεσμα να ανακαλύπτω κι εγώ διαφορετικές πτυχές της ανταπόκρισης της παράστασης, που σαφώς εμπλουτίζουν την σχέση μου με αυτήν.
Πώς έχουν αλλάξει οι αντιδράσεις και το προφίλ του κοινού όλα αυτά τα χρόνια; Τι είναι αυτό που αγγίζει περισσότερο τους νεότερους θεατές, οι οποίοι δεν κουβαλούν τα βιώματα της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου;
Ένα χαρακτηριστικό της αλλαγής του προφίλ του κοινού, είναι η ηλικιακή αλλαγή που έχει συμβεί με τα χρόνια. Όταν ξεκίνησα το 2015, ο μέσος όρος ηλικίας του κοινού ήταν αρκετά υψηλός. Θα έλεγες ότι ήταν ένα κοινό που σχεδόν "ακουμπούσε" στο ιστορικό πλαίσιο του έργου. Αν όχι οι ίδιοι, σίγουρα οι πατεράδες τους και οι μανάδες τους, είχαν ζήσει αυτή την περίοδο και άρα ήταν πιο ζωντανή μέσα τους. Σιγά σιγά ο μέσος όρος ηλικίας άρχισε να πέφτει και τώρα πια είναι ιδιαίτερα χαμηλός! Και εδώ, για να απαντήσω στην ερώτησή σας, τι αγγίζει τους νεότερους θεατές, έρχονται αυτά που λέγαμε πριν για την διαχρονικότητα του κειμένου.
Νομίζω ότι ο νεότερος θεατής, απαλλαγμένος εν μέρει αλλά όχι και απολύτως, από τα "βάρη" του ελληνικού εμφυλίου, καθώς θεωρώ ότι η πληγή δεν έχει ακόμα επουλωθεί 80 χρόνια μετά, βλέπει στο κείμενο και κατ’ επέκταση στην παράσταση, πτυχές του δικού του προβληματισμού, για την εξουσία, την ανάγκη να πιστέψει κάπου, την ανάγκη να νοιώσει ή και να δημιουργήσει μια υγιή και εποικοδομητική σχέση ατόμου- πολιτικής. Είναι εξαιρετικές οι συζητήσεις που έχω κάνει μετά την παράσταση με 20χρονα παιδιά, που με περιμένουν για να συζητήσουμε τόσο για την παράσταση όσο και για τις σκέψεις και τους προβληματισμούς που τους γεννήθηκαν παρακολουθώντας την. Είναι ιδιαίτερα συγκινητικές όπως καταλαβαίνετε αυτές οι στιγμές με τα νέα παιδιά, και είναι θα έλεγα, ίσως το μεγαλύτερο κέρδος μου από αυτή την πορεία των 11 χρόνων με το κιβώτιο.
Όταν πρωτοανεβάσατε έναν τόσο απαιτητικό, πολιτικό και φιλοσοφικό μονόλογο, περιμένατε ότι θα μετατρεπόταν σε ένα σπάνιο θεατρικό φαινόμενο 11 ετών; Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά αυτή η διαχρονική αγάπη του κόσμου;
Προφανέστατα όχι, δεν περίμενα ότι το 2026 θα μιλούσαμε ακόμα για τη παράσταση! Κοιτάξτε, διάβασα το Κιβώτιο όταν ήμουν 16 ετών, και ήταν ένα πραγματικό σοκ για μένα, αφού τα διαβάσματά μου μέχρι τότε ήταν, θα έλεγα, παιδικοεφηβικά… Φυσικά εκείνη την εποχή το θέατρο δεν υπήρχε ούτε σαν σκέψη μέσα μου. Όταν λοιπόν αργότερα, έγινα ηθοποιός και αργότερα και σκηνοθέτης, το Κιβώτιο συνεχώς ήταν στο μυαλό μου για το πώς θα μπορούσα να το παρουσιάσω στην σκηνή. Όταν λοιπόν το αποφάσισα, κάπου το 2012, έχοντας πια και το δικό μας θέατρο, το studio Μαυρομιχάλη, θεωρούσα ότι αυτή η παράσταση θα ήταν ότι πιο προσωπικό έχω κάνει, αλλά ήμουν σχεδόν σίγουρος ότι δεν πρόκειται να ήταν κάτι που θα προσέλκυε μεγάλο αριθμό θεατών.
Χαριτολογώντας μάλιστα έλεγα, να φύγει από μέσα μου αυτό το απωθημένο, να το κάνω, να το δει η οικογένειά μου και οι φίλοι μου και να τελειώνω! Το αποτέλεσμα φυσικά με διέψευσε παντελώς! Και ήταν φυσικά μία από τις ωραίες διαψεύσεις! Και ξέρετε, όταν μια τόσο προσωπική ανάγκη να κάνω αυτό το κείμενο παράσταση, συναντά μια τόσο μεγάλη ανταπόκριση του κοινού, ε, όπως και να το κάνουμε, η συγκίνηση είναι μεγάλη. Η παράσταση αυτή είναι από τα ωραιότερα πράγματα που μου έχουν συμβεί στην καλλιτεχνική μου πορεία. Μάλλον το ωραιότερο. Σαφώς με έχει στιγματίσει. Τρέμω τη στιγμή που το Κιβώτιο θα φύγει από τη ζωή μου…
Προπώληση: more.com
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Το κιβώτιο
Ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ελληνικής μεταπολεμικής πεζογραφίας, που εκτυλίσσεται στα τέλη του Εμφυλίου, παρουσιάζεται σε μορφή μονολόγου για 11η χρονιά. Στα τέλη του ελληνικού Εμφυλίου πολέμου, μια ομάδα ανταρτών αναλαμβάνει να μεταφέρει ένα κιβώτιο αγνώστου περιεχομένου σε μια ανταρτοκρατούμενη πόλη. Στη διάρκεια της αποστολής η ομάδα χάνει σταδιακά τα μέλη της. Ο μοναδικός που σώζεται ένας αντάρτης, ο οποίος τελικά κατορθώνει να παραδώσει το κιβώτιο, μόνο που αυτό είναι άδειο. Κατηγορείται ως δολιοφθορέας και φυλακίζεται από τους ίδιους του τους συντρόφους. Προσπαθώντας να αποδείξει την αθωότητά του συντάσσει αναφορές προς έναν άγνωστο ανακριτή, στο μοναδικό μυθιστόρημα του συγγραφέα που θεωρείται μια καταγγελία ενάντια σε κάθε είδους εξουσία αλλά και ένα σχόλιο για τον δυτικό πολιτισμό.
