Το "Μένγκελε" του Θανάση Τριαρίδη επιστρέφει στο ΠΛΥΦΑ – Δείτε το τρέιλερ

Το "Μένγκελε", έπειτα από τη θερμή υποδοχή τον Οκτώβριο του 2025 στο ΠΛΥΦΑ και τον Ιανουάριο του 2026 στη Ζυρίχη (Bühne S – Theater im Bahnhof Stadelhofen), όπου έχει ήδη προγραμματιστεί να επιστρέψει τον Ιανουάριο του 2027, ανεβαίνει για δεύτερη χρονιά στην αθηναϊκή σκηνή. Το αιχμηρό έργο του Θανάση Τριαρίδη, υπό τη σκηνοθετική ματιά της Βάνας Πεφάνη, θα παρουσιαστεί ξανά στο ΠΛΥΦΑ για επτά μόνο παραστάσεις: στις 8, 9, 10, 11, 15, 16 και 17 Οκτωβρίου 2026.

Λίγα λόγια για την υπόθεση

Σε ένα νυχτερινό δρομολόγιο ηλεκτροκίνητου τρένου, ένας διοικητικός υπάλληλος και μια υποψήφια διδάκτορας Ιστορίας, δύο άγνωστοι μεταξύ τους, μοιράζονται το ίδιο κουπέ. Μια ξαφνική διακοπή ρεύματος γίνεται αφορμή για ένα φαινομενικά αθώο παιχνίδι ρόλων. Εκείνος αναλαμβάνει τον ρόλο του Γιόζεφ Μένγκελε, του διαβόητου "Αγγέλου του Θανάτου", ενώ εκείνη γίνεται η Εσθήρ, εγγονή μιας Εβραίας επιζήσασας των πειραμάτων του.

Όμως, το παιχνίδι γρήγορα ξεφεύγει από τα όρια της φαντασίας. Οι δύο "παίκτες" αρχίζουν να αποκαλύπτουν πλευρές του εαυτού τους που ίσως δεν είναι καθόλου υποκριτικές. Μήπως δεν παίζουν απλώς; Και πόσο μακριά μπορεί να φτάσει κανείς όταν παίζει με την Ιστορία, την ηθική και την ίδια την ανθρώπινη φύση;

Πρόκειται για ένα καθηλωτικό ψυχολογικό θρίλερ με απρόβλεπτες ανατροπές και σκοτεινές προεκτάσεις γύρω από τη βία και τα όρια της συνείδησης.

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους συναντάμε τον Γιώργο Νάσιο και την Εύα Πιάδη, ενώ τη ζωντανή μουσική και τα Live Textures υπογράφει ο ORESTIS. Τα σκηνικά και το κοστούμια αναλαμβάνει ο Γιώργος Λυντζέρης, τους φωτισμούς ο Γιώργος Τσιτσίγκος ενώ η κινησιολογία ανήκει στον Στάθη Τζουβάρα.

Ένα έργο-σταθμός της εγχώριας δραματουργίας

Γραμμένο το 2012, το "Μένγκελε" αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα του Θανάση Τριαρίδη. Μέσα σε περισσότερα από δέκα χρόνια διαδρομής, έχει παρουσιαστεί σε πάνω από δεκαπέντε διαφορετικές σκηνές στην Αθήνα, την ελληνική περιφέρεια και την Κύπρο.

Το κείμενο επιχειρεί να αναμετρηθεί με μία από τις πιο αδιανόητες φρικαλεότητες της σύγχρονης Ιστορίας: τα διαβόητα πειράματα στο στρατόπεδο εξόντωσης Άουσβιτς–Μπιρκενάου. Σε μια εποχή όπου τα όρια της ανθρώπινης βίας δοκιμάζονται εκ νέου, το έργο επιστρέφει με ιδιαίτερη επικαιρότητα, συνομιλώντας διαρκώς με τη διαπιστωτική φράση του Πρίμο Λέβι: "Ό,τι έγινε μια φορά, είναι βέβαιο πως θα ξαναγίνει".

Στο σημείωμά του, ο Θανάσης Τριαρίδης εξηγεί τους λόγους που τον επιστρέφουν διαρκώς στη συγκεκριμένη θεματική. Για τον ίδιο, ο Μένγκελε δεν είναι απλώς ένα ιστορικό πρόσωπο, αλλά μια διαρκής υπενθύμιση ότι η βαρβαρότητα δεν ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν.

Όπως επισημαίνει, το κακό δεν εμφανίζεται "από τον ουρανό"· κατοικεί μέσα στον άνθρωπο και απαιτεί συνεχή ηθική και πολιτισμική εγρήγορση ώστε η Ιστορία να μην επαναληφθεί. Το έργο, άλλωστε, ξεπερνά τη μνήμη του Ολοκαυτώματος, ανοίγοντας διάλογο με όλα τα θύματα της οργανωμένης βίας και της εξουσίας ανά τις εποχές.

Η ματιά της σκηνοθέτριας

Η Βάνα Πεφάνη προσεγγίζει το κείμενο με μια βιωματική σκηνοθεσία, εμπνευσμένη από αληθινά ψυχολογικά πειράματα. Το θέατρο μετατρέπεται σε έναν ιδιότυπο χώρο δοκιμής, όπου ο θεατής παύει να είναι απλός παρατηρητής και καλείται να τοποθετηθεί: Θα στεκόταν στη θέση του πειραματόζωου ή του ερευνητή;

Πρόκειται για μια εμπειρία που απαιτεί την ενεργή πνευματική και συναισθηματική συμμετοχή του κοινού. Η σκηνοθέτρια περιγράφει την παράσταση ως έναν "ενδιάμεσο τόπο", ένα bardo της βίας — όχι μόνο της μεγάλης, ιστορικής βίας, αλλά κυρίως της καθημερινής, αθόρυβης βίας που διαβρώνει τις ανθρώπινες σχέσεις.

Οι δύο ήρωες δεν γνωρίζουν αν βρίσκονται μέσα ή έξω από το πείραμα, ούτε αν είναι θύτες ή θύματα. Μετατρέπονται σε ερωτήματα με ανθρώπινη μορφή, την ώρα που απέναντί τους στέκεται μια κοινωνία που παρακολουθεί. Με αδιαφορία; Με νευρικό γέλιο; Ή με τρόμο;

Δείτε το τρέιλερ της παράστασης: